Thúc đẩy dự án muối mỏ Kali tại Lào để có sản phẩm thương mại trong năm 2027

*Từng bước tháo gỡ khó khăn cho dự án

Tại Tọa đàm “Lãnh đạo Chính phủ hai nước Việt Nam-Lào với doanh nghiệp” vừa diễn ra tại Viêng Chăn (Lào), Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) Đào Trọng Cường cho biết, mỗi năm Việt Nam phải nhập khẩu gần 1 triệu tấn Kali, trong đó khoảng 350.000 tấn từ Lào (riêng Vinachem nhập khoảng 190.000 tấn/năm).

Theo khảo sát, hiện Việt Nam chưa sản xuất được phân Kali do không có mỏ quặng Kali.

Dự án muối mỏ Kali có tổng mức đầu tư 522 triệu USD và là dự án được đánh giá có quy mô đầu tư lớn tại Lào. Đến thời điểm này, Vinachem đã đầu tư 100 triệu USD. Dự án đã được khởi công từ năm 2015 nhưng phải tạm dừng từ năm 2017 để xin ý kiến các cấp thẩm quyền về việc khai thác. Đến nay sau 8 năm tạm dừng triển khai, Bộ Chính trị đã thông qua việc tiếp tục triển khai dự án muối mỏ Kali, làm cơ sở để Vinachem thực hiện dự án này. Dự án muối mỏ Kali được ghi trong hiệp định hợp tác giữa chính phủ hai nước Việt Nam và Lào - là một dự án đặc biệt quan trọng, cung cấp phân bón Kali cho Việt Nam thay thế hàng nhập khẩu. Dự kiến công suất giai đoạn 1 của dự án này là hơn 250.000 tấn Kali/năm, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu Kali của thị trường trong nước.

Sau thời gian trì hoãn, trong khuôn khổ Hội nghị hợp tác đầu tư Việt Nam - Lào diễn ra vào ngày 9/1/2025, với sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Vinachem đã nhận được giấy phép đầu tư và các văn kiện hợp tác từ ông Phet Phomphiphak, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào.

Theo ông Đào Trọng Cường, dự án muối mỏ Kali tại Lào là dự án có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Vinachem và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước. Dự án không chỉ góp phần đảm bảo nguồn cung phân bón cho nông nghiệp Việt Nam, mà còn được coi là biểu tượng của hợp tác đầu tư chiến lược Việt – Lào.

Kể từ khi dự án được khởi động lại, Vinachem đã nhiều lần tổ chức đoàn công tác tại Lào để trực tiếp báo cáo, làm việc với lãnh đạo các bộ ngành liên quan và chính quyền tỉnh Khăm Muộn... đề xuất hỗ trợ, tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc.

Đặc biệt, ngày 27/5 vừa qua, tại buổi làm việc giữa Phó Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith với lãnh đạo Vinachem, Phó Thủ tướng Lào đã đánh giá cao quyết tâm của Vinachem, đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng như Ủy ban Hợp tác Lào – Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Năng lượng và Mỏ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội nhanh chóng phối hợp giải quyết các kiến nghị của Vinachem theo thẩm quyền.

Đến thời điểm này, Vinachem đã chủ động triển khai các bước chuẩn bị đầu tư theo đúng chỉ đạo của Lãnh đạo hai Chính phủ và tiến độ nội bộ đã đề ra, bao gồm hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chuẩn bị nguồn lực, tổ chức trao đổi chuyên môn, và xúc tiến các hoạt động kỹ thuật – tài chính quan trọng để bảo đảm sẵn sàng cho bước chuyển sang giai đoạn triển khai tiếp theo của dự án.

*Tạo thuận lợi để dự án đi vào hoạt động trong năm 2027

Vinachem nhận định rằng sự hỗ trợ kịp thời, hiệu quả từ Chính phủ Lào giữ vai trò then chốt, có tính quyết định đối với việc bảo đảm tiến độ và thành công toàn diện của dự án.

Tại buổi tọa đàm, ông Đào Trọng Cường đề nghị Phó Thủ tướng Lào tiếp tục quan tâm chỉ đạo các bộ, ngành liên quan và chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án. Các kiến nghị của Tập đoàn tập trung vào việc tháo gỡ một số vướng mắc trong quy trình thủ tục, bố trí nguồn lực và công tác chuẩn bị mặt bằng, nhằm bảo đảm điều kiện cần thiết cho giai đoạn thi công và vận hành sau này.

Ông Đào Trọng Cường khẳng định Vinachem sẽ tập trung mọi nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để triển khai dự án với quyết tâm cao nhất, phấn đấu đưa nhà máy khai thác muối mỏ kali tại Lào đi vào hoạt động thương mại từ giữa năm 2027. Đây là cam kết mạnh mẽ của Vinachem nhằm đảm bảo dự án chiến lược này thành công theo đúng kế hoạch đề ra.

Theo Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp, quyết tâm triển khai thành công dự án muối mỏ tại tỉnh Khamuone (Lào) là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng nhất với tập đoàn hiện nay. Với quan điểm "không nói khó, chỉ đề xuất những giải pháp để triển khai thực hiện dự án", Vinachem sẽ tập trung mọi nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để đảm bảo tiến độ và hiệu quả của dự án.

Với tầm quan trọng đặc biệt cả về kinh tế lẫn ngoại giao, dự án muối mỏ Kali tại Lào được kỳ vọng sẽ trở thành điểm sáng hợp tác trong lĩnh vực đầu tư giữa hai nước. Từ góc độ doanh nghiệp, Vinachem xác định việc sớm đưa dự án vào vận hành không chỉ củng cố nguồn cung phân bón quốc gia mà còn đóng góp tích cực vào tình hữu nghị Việt Nam – Lào. Vai trò tiên phong và nỗ lực của Vinachem trong dự án này thể hiện rõ trách nhiệm của một doanh nghiệp nhà nước Việt Nam đối với hoạt động hợp tác đầu tư tại Lào, qua đó thắt chặt hơn nữa quan hệ kinh tế – chính trị giữa hai quốc gia láng giềng.