Thuế quan của Mỹ - cơn địa chấn mới cho thị trường tài chính toàn cầu

Thị trường toàn cầu chao đảo trong phiên giao dịch đầy biến động sáng 3/2, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp đặt thuế quan hàng loạt lên Canada, Mexico và Trung Quốc. Động thái này có nguy cơ làm suy yếu tăng trưởng kinh tế và gây ra lạm phát.

Trong ba sắc lệnh hành pháp, ông Trump đã áp đặt thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Mexico và hầu hết hàng nhập khẩu từ Canada, cũng như 10% đối với hàng hóa từ Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 4/2.

Canada cho biết sẽ đáp trả bằng mức thuế 25% đối với 155 tỷ USD hàng hóa của Mỹ, bắt đầu với lượng hàng hóa trị giá 30 tỷ USD có hiệu lực vào ngày 4/2 và 125 tỷ USD bắt đầu sau đó 21 ngày. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết sẽ công bố chi tiết về biện pháp đáp trả trong ngày 3/2. Trung Quốc cũng cho biết sẽ có "biện pháp đối phó".

Nhà Trắng vẫn chưa công bố tất cả chi tiết về kế hoạch thuế quan nói trên, làm dấy lên câu hỏi về tác động và thời gian áp dụng các mức thuế này. Một số nhà phân tích tiếp tục đánh giá khả năng các nước có thể trì hoãn hoặc tránh hoàn toàn nguy cơ bị áp thuế thông qua các cuộc đàm phán vào phút chót.

Sự không rõ ràng về cách thức và thời gian áp dụng thuế quan đã gây thêm xáo trộn cho thị trường, vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề vào tuần trước khi sự xuất hiện của mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) DeepSeek của Trung Quốc tác động đến nhóm cổ phiếu công nghệ.

Ông Nick Twidale, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tại ATFX Global ở Sydney, nhận định điều này sẽ tác động tiêu cực đến các đồng tiền của Canada, Mexico và Trung Quốc. Đồng NDT ở thị trường hải ngoại đã suy yếu xuống mức thấp kỷ lục 7,3765 NDT đổi 1 USD, trong khi đồng USD chạm mức cao nhất trong hơn 20 năm so với đồng CAD. Đồng bạc xanh cũng tăng giá hơn 2% so với đồng peso của Mexico. Trong một báo cáo mới đây, JPMorgan ước tính đồng peso sẽ giảm gần 12% nếu Mỹ áp đặt thuế quan thương mại 25% lên Mexico.

Các nhà phân tích cũng đang chuẩn bị cho khả năng cổ phiếu và các tài sản rủi ro cao khác bị bán tháo. Các nhà nghiên cứu của Morgan Stanley cho rằng nếu thuế quan được áp dụng, có thể cổ phiếu sẽ bị bán tháo trong nhiều tháng, nhưng độ nhạy cảm của từng ngành sẽ khác nhau.

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong đầu phiên giao dịch tại châu Á, trong đó, chỉ số Nasdaq kỳ hạn có thời điểm giảm 2,35% và chỉ số S&P 500 kỳ hạn có lúc giảm 1,8%. Các chiến lược gia của Evercore ISI nhận định giữa lúc chỉ số S&P 500 đang ở gần mức cao nhất mọi thời đại, chỉ số này có thể tăng hoặc giảm 3-5% trong ngắn hạn.

Giới đầu tư đang lo ngại về khả năng kế hoạch thuế quan nói trên đẩy giá tiêu dùng tăng lên, từ đó khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ngừng cắt giảm lãi suất. Tuần trước, Fed đã tạm dừng chu kỳ cắt giảm lãi suất để chờ đợi các chính sách của Tổng tống Trump.