Tín dụng dự báo tăng mạnh cuối năm

Ngân hàng Nhà nước dự báo tín dụng toàn hệ thống có thể tăng từ 19-20% vào cuối năm 2025, cho thấy nhu cầu vốn trong nền kinh tế vẫn ở mức cao và khả năng hấp thụ vốn được cải thiện rõ rệt. Đà tăng này được xem là tín hiệu tích cực cho tăng trưởng, song cũng đi kèm những thách thức về thanh khoản và kiểm soát chất lượng tín dụng. Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý đang tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh, hạn chế rủi ro từ bất động sản và hoạt động đầu cơ tài sản.

Đà tăng tín dụng lan rộng

Theo Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đến ngày 30/10 đã tăng khoảng 15% so với cuối năm 2024. Cơ quan này dự báo tín dụng có thể tiếp tục tăng mạnh lên mức 19-20% vào cuối năm nay khi nhu cầu vốn và khả năng hấp thụ của nền kinh tế vẫn duy trì tích cực.

Số liệu từ báo cáo tài chính của các ngân hàng cũng phản ánh xu hướng này, khi đến hết quý III/2025, tổng dư nợ cho vay khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết đạt hơn 13,6 triệu tỷ đồng, tăng 15% so với cuối năm 2024. Trong đó, nhóm 10 ngân hàng lớn nhất tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ đạo, thể hiện xu hướng mở rộng tín dụng rõ nét tại các tổ chức có quy mô vốn lớn.

Ba ngân hàng thương mại nhà nước gồm Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong hoạt động cấp tín dụng của hệ thống. BIDV hiện dẫn đầu với dư nợ cho vay vượt 2,23 triệu tỷ đồng, tăng 9% so với cuối năm 2024. VietinBank đứng ở vị trí thứ hai, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 16%, đưa tổng dư nợ lên gần 1,99 triệu tỷ đồng. Vietcombank giữ vững vị trí trong nhóm ba ngân hàng lớn nhất với 1,63 triệu tỷ đồng dư nợ, tăng 12% so với thời điểm đầu năm.

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, tốc độ mở rộng tín dụng cũng diễn ra sôi động. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đạt gần 931,5 nghìn tỷ đồng dư nợ, tăng 20%, trong khi Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) nổi bật với mức tăng 29%, lên tới 896,4 nghìn tỷ đồng, trở thành ngân hàng tăng trưởng mạnh nhất trong top 10 đơn vị dẫn đầu. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) duy trì đà tăng trưởng ổn định, với dư nợ cho vay đạt 766,7 nghìn tỷ đồng, tăng 21% so với đầu năm. Các ngân hàng Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) và Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) tiếp tục mở rộng tín dụng với tốc độ tăng từ 10% đến 17%, cho thấy xu hướng phát triển bền vững và khả năng kiểm soát chất lượng tín dụng hiệu quả.

Theo đánh giá của giới phân tích, tốc độ cho vay hiện đang vượt xa khả năng huy động vốn, tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống. Báo cáo của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho biết đến cuối quý III/2025, huy động vốn của các ngân hàng niêm yết chỉ tăng 11,4%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 15% của tín dụng. Khoảng cách giữa hai chỉ tiêu này đã nới rộng trở lại sau giai đoạn tạm cân bằng vào cuối quý II, phản ánh đà tăng trưởng tín dụng nhanh hơn khả năng huy động nguồn vốn. Tình trạng này có thể tạo sức ép thanh khoản trong những tháng cuối năm, đặc biệt khi nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân thường tăng cao vào mùa cao điểm sản xuất, tiêu dùng.

Áp lực chất lượng tín dụng

Cùng với áp lực thanh khoản gia tăng, chất lượng tín dụng cũng đang trở thành vấn đề được chú ý khi tốc độ cho vay mở rộng nhanh hơn khả năng kiểm soát rủi ro. Tính đến cuối quý III/2025, tổng nợ xấu nhóm 3, 4, 5 (nợ quá hạn, có rủi ro mất vốn cao) của 27 ngân hàng niêm yết đạt khoảng 274.050 tỷ đồng, tăng 19,1% so với cuối năm 2024, cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng. Trong 9 tháng, nợ xấu tăng thêm hơn 44.000 tỷ đồng, phản ánh rủi ro chất lượng tài sản vẫn hiện hữu dù quy mô cho vay mở rộng nhanh. Đây là vấn đề đòi hỏi các ngân hàng phải chú trọng cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát rủi ro trong giai đoạn tín dụng bứt tốc.

Một trong những yếu tố góp phần gia tăng áp lực này là dòng vốn đang chảy mạnh vào lĩnh vực bất động sản. Đến cuối tháng 8/2025, dư nợ tín dụng bất động sản đạt hơn 4 triệu tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ, chiếm 23,68% tổng dư nợ nền kinh tế. Trong đó, cho vay kinh doanh bất động sản đạt 1,79 triệu tỷ đồng, tăng gần 24%, còn cho vay tiêu dùng, tự sử dụng đạt 2,28 triệu tỷ đồng, tăng hơn 12%. Tốc độ tăng này khiến Ngân hàng Nhà nước phải siết chặt kiểm soát, đồng thời ban hành Thông tư 14/2025/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, hạn chế rủi ro từ đầu cơ tài sản.

Theo phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietcombank (VCBS), tín dụng cả năm 2025 nhiều khả năng tăng từ 18 đến 20%, cho thấy xu hướng mở rộng vẫn tiếp tục trong quý IV. VCBS dự báo tăng trưởng tín dụng sẽ tăng tốc khi Ngân hàng Nhà nước nới hạn mức chỉ tiêu cho một số ngân hàng. Diễn biến này buộc khối ngân hàng thương mại cổ phần phải đẩy mạnh huy động vốn. Tuy nhiên, dư địa giảm lãi suất huy động gần như không còn, thậm chí có thể xuất hiện xu hướng tăng nhẹ trở lại do nhiều yếu tố tác động. Áp lực thanh khoản tăng, tỷ giá USD/VND chịu sức ép, cùng diễn biến sôi động trên thị trường bất động sản và tài sản tài chính khiến nhu cầu vốn rủi ro gia tăng, qua đó đẩy chi phí huy động lên cao hơn.

VCBS nhận định lãi suất huy động có thể nhích tăng nhẹ tại một số ngân hàng vào cuối năm để đảm bảo ổn định dòng vốn và kiểm soát rủi ro hệ thống. Tuy vậy, mặt bằng lãi suất chung được dự báo vẫn duy trì ở mức thấp, phù hợp định hướng chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Kết quả khảo sát của Ngân hàng Nhà nước cũng cho thấy, mặt bằng lãi suất huy động bằng VND trong quý cuối năm dự kiến duy trì ổn định, trong khi lãi suất cho vay tiếp tục xu hướng giảm nhẹ. So với cuối năm 2024, lãi suất huy động gần như không đổi, còn lãi suất cho vay, bao gồm cả ngắn hạn, trung và dài hạn, được kỳ vọng giảm thêm vào cuối năm nay.

Nhìn tổng thể, tín dụng năm 2025 đang duy trì đà tăng mạnh mẽ, song đi cùng là thách thức lớn về thanh khoản và rủi ro nợ xấu. Mức tăng trưởng 19-20% như dự báo của Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy phục hồi kinh tế, nhưng yêu cầu đi kèm là phải bảo đảm an toàn hệ thống và định hướng vốn vào khu vực sản xuất.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng hợp lý, gắn với kiểm soát rủi ro và định hướng dòng vốn vào khu vực sản xuất, kinh doanh sẽ tiếp tục là trọng tâm điều hành của Ngân hàng Nhà nước trong những tháng cuối năm.