Tòa án châu Âu "bật đèn xanh" cho Italy theo đuổi việc đòi lại bức tượng đồng Hy Lạp cổ

Bức tượng đồng cổ Victorious Youth được trưng bày tại bảo tàng Getty ở Los Angeles (Mỹ). Ảnh: AFP/TTXVN

Đây là diễn biến mới nhất trong cuộc tranh cãi kéo dài hàng thập kỷ qua giữa bảo tàng Getty và nhà chức trách Italy liên quan đến bức tượng cổ, có kích thước bằng người thật, có niên đại từ khoảng 300 – 100 trước Công nguyên.

Các ngư dân Italy đã tìm thấy bức tượng này ở ngoài khơi bờ biển Fano vào năm 1964. Năm 2018, Tòa án Tối ca Italy đã ra phán quyết yêu cầu bảo tàng Getty trao trả lại bức tượng trên, đồng thời ra lệnh tịch thu. Tuy nhiên, bảo tàng Getty đã kháng cáo phán quyết trên lên tòa ECHR, có trụ sở ở Strasbourg (Pháp).

Theo phán quyết, ECHR cho rằng Getty “đã sơ suất hoặc thiếu thiện chí trong việc mua bức tượng mặc dù hiểu rõ những tuyên bố của Italy và những nỗ lực của nước này nhằm lấy lại bức tượng”. Phán quyết của ECHR kết luận rằng “lệnh tịch thu là phù hợp" với mục đích đảm bảo việc trả lại một phần di sản văn hóa Italy.

Trong một tuyên bố, một người phát ngôn của Getty cho biết sẽ kháng cáo phán quyết trên, cho rằng việc Getty sở hữu tác phẩm nghệ thuật "không phải do các nghệ sĩ Italy sáng tác và không được tìm thấy trong lãnh thổ Italy là phù hợp với luật pháp Mỹ và quốc tế”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Italy Gennaro Sangiuliano đã hoan nghênh phán quyết trên của ECHR.

Năm 1989, Italy đã lần đầu tiên đưa ra yêu cầu chính thức về việc trả lại bức tượng Victorious Youth. Năm 2010, Chính phủ Italy kêu gọi nhà chức trách Mỹ tịch thu tác phẩm này sau khi điều tra cho thấy Getty đã mua bức tượng dù đã “nhận thức đầy đủ về nguồn gốc bất hợp pháp”. Năm 2018, Italy đã công bố các quyết định pháp lý tái khẳng định quyền sở hữu của nước này đối với bức tượng.

Getty đã mua Victorious Youth vào năm 1977 với giá gần 4 triệu USD từ nhà buôn người Đức Herman Heinz Herzer trong một thương vụ được thực hiện tại Anh. Sau đó 1 năm, bức tượng đồng này được trưng bày tại Biệt thự Getty - khuôn viên của bảo tàng ở Pacific Palisades (Los Angeles).

Được thành lập bởi tỷ phú dầu mỏ John Paul Getty, bảo tàng Getty ở Los Angeles là một trong những bảo tàng nghệ thuật giàu nhất thế giới.