Tòa án Mỹ chặn quy định hạn chế thời gian lưu trú của sinh viên và nhà báo nước ngoài

Tòa nhà Báo chí Quốc gia ở trung tâm Washington, D.C., nơi đặt trụ sở Trung tâm Báo chí Nước ngoài và văn phòng của nhiều hãng truyền thông quốc tế. Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN tại Mỹ

Ngày 14/9, Thẩm phán Tòa án quận liên bang tại Boston (Mỹ), ông F. Dennis Saylor đã chặn chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai quy định mới nhằm giới hạn thời gian sinh viên, khách trao đổi và đại diện truyền thông nước ngoài được lưu trú tại Mỹ mà không phải xin gia hạn.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, thẩm phán Saylor ra phán quyết có lợi cho liên minh gồm các công đoàn, tổ chức giáo dục và các nhóm vận động, vốn khởi kiện Bộ An ninh Nội địa (DHS) để phản đối quy định trên. Phán quyết được đưa ra chỉ một ngày trước thời điểm quy định dự kiến có hiệu lực.

Quy định của DHS, được công bố ngày 17/7 vừa qua, thay đổi cơ chế hiện hành đối với người mang thị thực F dành cho sinh viên, J dành cho khách trao đổi và I dành cho đại diện truyền thông nước ngoài.

Thay vì được phép lưu trú theo “thời hạn tình trạng” (tức là người nước ngoài được phép ở lại hợp pháp mà miễn là họ duy trì đúng tư cách học tập và giấy tờ còn hiệu lực), người thuộc các diện này sẽ được cấp thời gian lưu trú cố định và phải thực hiện thủ tục gia hạn nếu muốn tiếp tục ở Mỹ sau khi thời hạn được cấp kết thúc. Quy định dự kiến có hiệu lực từ ngày 15/9.

Đối với sinh viên và khách trao đổi, quy định mới về cơ bản gắn thời gian được phép lưu trú với thời hạn của chương trình học hoặc chương trình trao đổi, đồng thời đặt ra các yêu cầu mới liên quan đến việc gia hạn và duy trì tình trạng hợp pháp. DHS cho biết những thay đổi này nhằm tăng cường giám sát, giúp cơ quan chức năng đánh giá việc tuân thủ các điều kiện thị thực và hạn chế tình trạng lưu trú quá hạn.

Các tổ chức giáo dục, công đoàn và nhóm vận động phản đối cho rằng việc chuyển sang cơ chế thời hạn cố định có thể làm gia tăng thủ tục hành chính, chi phí và rủi ro pháp lý đối với sinh viên quốc tế, các trường đại học và các tổ chức sử dụng lao động nước ngoài. Liên minh này đã khởi kiện DHS từ tháng 8, cho rằng quy định mới gây ra những thay đổi lớn đối với hệ thống quản lý sinh viên và khách trao đổi quốc tế.

Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) cũng đã xem xét quy định và xác nhận DHS thay đổi thời gian nhập cảnh đối với các diện F, J và I từ cơ chế “thời hạn tình trạng” sang thời gian cố định. GAO cũng lưu ý quy định được công bố ngày 17/7 và DHS ấn định ngày có hiệu lực là 15/9/2026.

Phán quyết trên đồng nghĩa với việc DHS hiện chưa thể triển khai những thay đổi nêu trên theo kế hoạch. Vụ kiện sẽ tiếp tục được xem xét tại tòa, trong khi tương lai của quy định mới phụ thuộc vào các bước tố tụng tiếp theo.