TP.HCM siết khai thác hồ Dầu Tiếng, giữ an ninh nguồn nước

Ngày 20/3, kiểm tra thực địa và làm việc với các sở, ngành, địa phương liên quan về công tác quản lý tài nguyên nước, đất đai, khoáng sản và bảo vệ rừng khu vực hồ Dầu Tiếng và rừng phòng hộ Núi Cậu, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong các lĩnh vực đất đai, khoáng sản, môi trường; bảo đảm khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giữ vững an ninh nguồn nước và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

Theo đó, các sở, ngành, địa phương rà soát toàn diện các trường hợp lấn chiếm đất hồ, đất rừng, đối với trường hợp không đủ điều kiện bồi thường cần chủ động tham mưu cơ chế hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, giao Công an Thành phố chủ trì, phối hợp các địa phương xây dựng phương án cụ thể xử lý dứt điểm tình trạng nuôi cá lồng bè trái phép trên lòng hồ Dầu Tiếng.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng yêu cầu đẩy mạnh số hóa công tác quản lý hồ và rừng, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong các lĩnh vực đất đai, khoáng sản, môi trường; bảo đảm khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, tài nguyên rừng; phòng, chống sạt lở, bảo vệ môi trường và chất lượng nguồn nước hồ Dầu Tiếng.

Hồ Dầu Tiếng diện tích hơn 270 km2, nằm ở địa bàn giáp ranh Thành phố Hồ Chí Minh (khu vực Bình Dương cũ), Tây Ninh và Bình Phước, dung tích thiết kế lên tới 1,58 tỷ m3 nước ngọt, giữ vai trò cấp nước sinh hoạt, sản xuất và điều tiết lũ cho khu vực Đông Nam Bộ. Đặc biệt, hồ Dầu Tiếng là nguồn cấp nước thô quy mô lớn cho sinh hoạt và sản xuất công nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh – đầu tàu kinh tế, động lực tăng trưởng của cả nước.

Theo cơ quan chức năng, tình hình khai thác cát, nuôi trồng thủy sản, việc lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi và công tác bảo vệ nguồn nước trong phạm vi bảo vệ hồ Dầu Tiếng vẫn diễn biến phức tạp. Hiện còn gần 100 công trình, nhà ở xây dựng lấn chiếm, tuy nhiên việc di dời, giải tỏa các trường hợp này còn gặp khó khăn do vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Cùng với đó còn 47 trường hợp nuôi cá lồng bè trái phép. Tình trạng xả thải, vứt xác động vật xuống kênh dẫn nước Phước Hòa – Dầu Tiếng vẫn xảy ra, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng chất lượng nguồn nước.

Ông Trần Quang Hùng, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi miền Nam, cho biết công tác quản lý hồ Dầu Tiếng gặp nhiều khó khăn do diện tích rộng, trải dài ở 3 địa phương. Nhiều yếu tố lịch sử để lại khiến việc xác định ranh giới, xử lý vi phạm chưa đồng bộ; một số hộ dân sinh sống từ trước khi cắm mốc cao trình nên cần có lộ trình xử lý phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa bảo vệ công trình và ổn định đời sống người dân.

Trong khi đó khu vực rừng phòng hộ Núi Cậu, diện tích hơn 3.600 ha (gồm 1.275 ha rừng tự nhiên, 1.461 ha rừng trồng, hơn 662 ha chưa thành rừng và 213 ha đất khác), là khu vực rừng quan trọng, đóng vai trò bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu và bảo vệ nguồn nước hồ Dầu Tiếng. Khu vực này có giá trị đa dạng sinh học cao với 233 loài thực vật và 109 loài động vật, trong đó có 56 loài quý hiếm.

Ban quản lý rừng phòng hộ đặc dụng Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, khu vực Núi Cậu được giao 11 biên chế nhưng hiện chỉ có 7 người trực tiếp tuần tra, bảo vệ rừng. Lực lượng mỏng, trong khi địa hình đồi núi phức tạp, thiếu đường tuần tra, hạn chế sóng viễn thông và trang thiết bị. Ngoài ra, vẫn còn 8 trường hợp trang trại, nhà xưởng chưa chấp hành di dời ra khỏi rừng phòng hộ; khoảng 1.500 ha rừng tự nhiên ở trạng thái nghèo, khả năng tái sinh thấp.