TP. Hồ Chí Minh: Sương mù bao phủ, chất lượng không khí cảnh báo xấu

Trong những ngày gần đây, TP. Hồ Chí Minh liên tục bị bao phủ bởi lớp sương mù dày đặc kéo dài từ sáng sớm đến gần trưa, khiến tầm nhìn hạn chế và chất lượng không khí chuyển biến xấu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân Thành phố.

Theo dữ liệu quan trắc thời gian thực từ hệ thống IQAir (đơn vị cung cấp chỉ số không khí theo thời gian thực trên toàn cầu), nồng độ bụi mịn PM2.5 tại khu vực Thủ Đức (TP. Hồ Chí Minh) những ngày qua luôn ở mức cao gấp nhiều lần so với giới hạn trung bình an toàn theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tình trạng không khí mờ đục như màn sương nhưng không tan, hoặc tan chậm, khiến Thành phố như bị bao phủ bởi màn sương quang hóa, một dạng ô nhiễm tích tụ bụi và khí ô nhiễm do thời tiết bất lợi.

Chị Hoàng Thị Lan, một nhân viên văn phòng tại phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh cho biết, sương mù vào sáng sớm khiến việc đi lại cũng ảnh hưởng, lo ngại về chất lượng không khí ảnh hưởng đến sức khỏe, dù đã đeo 2 lớp khẩu trang. Đáng chú ý, làn “sương” có nơi kéo dài đến trưa và đầu giờ chiều, dấu hiệu nguy hiểm gần khu công trường hay tuyến đường mật độ lưu thông cao.

Tương tự, chị Nguyễn Thanh Kiển, phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh cũng lo ngại chất lượng không khí sẽ ảnh hưởng đến người già, nhất là em nhỏ có hệ hô hấp kém.

Kết quả quan trắc của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh cho thấy chất lượng không khí trong năm 2025 của Thành phố có xu hướng suy giảm so với các năm trước, chủ yếu do mức độ ô nhiễm bụi mịn và tiếng ồn giao thông gia tăng. Trong bối cảnh số lượng phương tiện cá nhân tiếp tục tăng (khoảng 12,7 triệu xe cá nhân, trong đó chủ yếu là xe máy), cùng với biến đổi khí hậu, các hoạt động xây dựng, sản xuất công nghiệp, sẽ còn gây áp lực đến môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng không khí.

Các chuyên gia môi trường lý giải, hiện tượng sương mù này có sự kết hợp giữa yếu tố thời tiết bất lợi và ô nhiễm từ nguồn thải đô thị. Từ dữ liệu của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, sương mù xuất hiện khi không khí lạnh suy yếu và nhiệt độ tăng nhẹ, tạo ra điều kiện thuận lợi cho bụi và các chất ô nhiễm tích tụ ở tầng thấp, làm chậm quá trình khuếch tán khí thải.

Tình trạng mù khô thường xuyên xuất hiện tại TP. Hồ Chí Minh từ tháng 10 năm nay đến đầu tháng 4 năm sau. Tuy nhiên, hiện tượng sương mù kéo dài và chất lượng không khí xấu đi ngay trước những ngày lễ cuối năm là lời cảnh báo rõ rệt về áp lực môi trường mà TP. Hồ Chí Minh phải đối mặt. Không chỉ đơn thuần là sự thay đổi thời tiết, những diễn biến này phản ánh sự kết hợp của các yếu tố khí tượng và phát thải từ hoạt động đô thị, giao thông và xây dựng.

Nhận thức rõ về thực trạng này, TP. Hồ Chí Minh đã có nhiều giải pháp, trong đó tập trung giảm ô nhiễm không khí do giao thông, lĩnh vực được xác định là “thủ phạm” lớn nhất trong phát thải bụi, khí, bằng việc đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi xe chạy xăng, dầu sang xe điện; quy hoạch hạ tầng, phát triển không gian xanh, thực hiệu quả thu gom chất thải sinh hoạt; giảm thiểu phát thải khí nhà kính…

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng Chương trình quan trắc tài nguyên và môi trường Thành phố năm 2026, trong đó đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường khả năng giám sát và cảnh báo sớm ô nhiễm không khí. Cụ thể, dự kiến trong năm 2026 toàn Thành phố sẽ có 157 trạm quan trắc chất lượng không khí, giúp cung cấp số liệu khoa học, liên tục và chính xác hơn để hỗ trợ quản lý và xây dựng chính sách kiểm soát ô nhiễm.

Việc củng cố mạng lưới quan trắc, cảnh báo sớm và phối hợp giải pháp giảm nguồn thải là những việc làm cấp thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển đô thị bền vững. Với dân số hơn 14 triệu người và hơn 12,7 triệu phương tiện cá nhân, TP. Hồ Chí Minh đang ở giai đoạn mà các biện pháp kiểm soát ô nhiễm không khí không còn là lựa chọn mà bắt buộc phải thực hiện một cách hệ thống và liên tục.