Trung Quốc siết chặt xuất khẩu bạc: Lo ngại khan hiếm nguồn cung toàn cầu

Động thái thay thế hệ thống hạn ngạch cũ, áp dụng từ năm 2000, đang làm dấy lên lo ngại về tình trạng khan hiếm nguồn cung trên thị trường quốc tế sau nhiều tuần giá cả biến động mạnh.

Theo quy định mới, các doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe hơn nhiều so với trước đây. Cụ thể, doanh nghiệp cần chứng minh đã thực hiện xuất khẩu bạc liên tục từ năm 2022 đến 2024, hoặc các đơn vị đăng ký mới phải chứng minh sản lượng hàng năm vượt mức 80 tấn cùng hồ sơ xuất khẩu ổn định.

Trong đợt rà soát ngày 12/12 vừa qua, Bộ Thương mại Trung Quốc chỉ công nhận 44 doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu cho giai đoạn 2026-2027. Dù Trung Quốc tuyên bố biện pháp này nhằm bảo vệ tài nguyên và môi trường, giới quan sát nhận định đây là tín hiệu cho thấy nguồn cung ra nước ngoài sẽ bị hạn chế đáng kể.

Thị trường đã phản ứng ngay lập tức với các thông tin này. Giá bạc giao ngay trong tháng này có thời điểm vượt mốc 80 USD/ounce lần đầu tiên trước khi điều chỉnh về vùng 70 USD/ounce. Báo cáo từ Hualian Futures cho thấy, trong suốt năm 2025, giá bạc tại London và Thượng Hải đã ghi nhận mức tăng kỷ lục lần lượt là 175% và 145%.

Ông Antonio Di Giacomo, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại XS.com, nhận định so với vàng, bạc đang cho thấy hiệu suất mạnh mẽ hơn hẳn. Nó vừa đóng vai trò là tài sản trú ẩn an toàn, vừa hưởng lợi trực tiếp từ sự bùng nổ công nghiệp và công nghệ.

Ông Joseph Dahrieh từ Tickmill (London) giải thích rằng việc kiểm soát xuất khẩu chặt chẽ hơn sẽ giữ lượng tồn kho ở lại Trung Quốc, động thái có thể làm giảm giá nội địa nhưng lại đẩy giá quốc tế tăng cao do khan hiếm.

Biện pháp hạn chế của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Mỹ, quốc gia nhập khẩu bạc lớn phục vụ sản xuất quang điện, trí tuệ nhân tạo (AI) và xe điện (EV), đang nỗ lực đảm bảo nguồn cung. Tháng 11/2025, Chính phủ Mỹ đã chính thức đưa bạc và đồng vào danh sách khoáng sản quan trọng vì lý do an ninh quốc gia.

Tỷ phú Elon Musk mới đây cũng bày tỏ lo ngại trên mạng xã hội: "Điều này không tốt. Bạc rất cần thiết trong nhiều quy trình công nghiệp".

Bà Alicia Garcia-Herrero, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại ngân hàng Natixis, cho rằng yêu cầu cấp phép này chủ yếu nhằm ưu tiên đáp ứng nhu cầu sản xuất pin Mặt trời và xe điện trong nước của Trung Quốc. Bà cảnh báo giá bạc quốc tế có thể chạm ngưỡng 100 USD/ounce nếu Trung Quốc thực thi quy định cấp phép quá nghiêm ngặt.

Giới phân tích dự báo năm 2026 sẽ tiếp tục chứng kiến sự biến động của thị trường bạc dưới tác động của thuế quan tiềm tàng từ Mỹ, lãi suất thực và sức mạnh đồng USD.

Tuy nhiên, ông Di Giacomo vẫn lạc quan cho rằng bạc sẽ là "nhân tố chính" trong năm 2026. Chuyên gia này nhận định bạc không chỉ đạt các mức đỉnh lịch sử mà còn đang tái định nghĩa vai trò trong thị trường hàng hóa. Biến động hiện tại phản ánh sự thay đổi về cơ chế thị trường hơn là một đợt tăng giá nhất thời.