Trung Quốc tăng tốc năng lượng sạch, củng cố an ninh điện

Tấm năng lượng mặt trời tại tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, Trung Quốc đang củng cố vững chắc nền tảng an ninh năng lượng, với tổng công suất điện lắp đặt đạt gần 4 tỷ kW tính đến hết quý I/2026, trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh do tác động của các xung đột địa chính trị.

Theo số liệu công bố, quy mô công suất điện của Trung Quốc hiện tương đương khoảng 3 lần của Mỹ, đứng đầu thế giới và chiếm gần 30% tổng công suất toàn cầu. Đáng chú ý, tốc độ mở rộng công suất điện của nước này ngày càng được rút ngắn: từ 1 tỷ lên 2 tỷ kW mất gần 8 năm, từ 2 tỷ lên 3 tỷ kW chưa đến 5 năm, và dự kiến chỉ khoảng 2 năm để đạt mốc 4 tỷ kW.

Cùng với tăng trưởng về quy mô, cơ cấu năng lượng cũng chuyển dịch theo hướng xanh hơn. Trong quý I vừa qua, sản lượng điện từ các nguồn năng lượng sạch như thủy điện, điện hạt nhân, điện gió và điện Mặt Trời đạt khoảng 700 tỷ kWh, tăng 2,8% so với cùng kỳ, nâng tỷ trọng năng lượng sạch trong tổng sản lượng điện.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Điện lực Trung Quốc cho biết, hơn 66% công suất phát điện bổ sung mới đến từ các nguồn năng lượng sạch, cho thấy nền tảng năng lượng không chỉ mở rộng về quy mô mà còn cải thiện về chất lượng và tính bền vững.

Sự gia tăng công suất điện gắn liền với phát triển nhanh của năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi. Từ đầu năm, các dự án điện gió biển của Trung Quốc đã mở rộng ra các khu vực xa bờ trên 85 km, đặt ra thách thức lớn về truyền tải và hòa lưới điện. Các chuyên gia cho biết, khi khoảng cách xa bờ tăng thêm 10 km, mức độ tác động tới độ ổn định của lưới điện có thể tăng khoảng 20%.

Để giải quyết bài toán này, các viện nghiên cứu của Trung Quốc đang phát triển công nghệ hòa lưới mới, trong đó có thiết bị ổn định điện năng giúp bảo đảm dòng điện từ tua-bin gió được truyền tải ổn định vào hệ thống.

Song song với đó, Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh phát triển các nguồn năng lượng sạch. Đến nay, công suất điện Mặt Trời đã vượt 1,23 tỷ kW, điện gió vượt 650 triệu kW. Hai nguồn này cộng lại chiếm gần 50% tổng công suất điện quốc gia.

Bên cạnh các nguồn năng lượng hiện có, Trung Quốc cũng thúc đẩy chiến lược phát triển “năng lượng tương lai”. Báo cáo công tác Chính phủ năm 2026 lần đầu tiên đề cập khái niệm này, trong đó nhấn mạnh việc phát triển các lĩnh vực như năng lượng hydro và phản ứng nhiệt hạch có kiểm soát trong giai đoạn Quy hoạch 5 năm lần thứ 15.

Giới chức Trung Quốc nhận định việc mở rộng quy mô và chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng sạch và bền vững sẽ góp phần tăng cường khả năng tự chủ và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trước các biến động bên ngoài.