Truyền thông quốc tế: Cơ hội mở rộng thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với châu Âu

Nhận định về việc Việt Nam và Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (EFTA), gồm Na Uy, Thụy Sĩ, Iceland và Liechtenstein, ký hiệp định thương mại tự do, nhiều hãng truyền thông quốc tế đánh giá hiệp định không chỉ mở rộng cơ hội thương mại và đầu tư mà còn phản ánh nỗ lực của các bên nhằm đa dạng hóa quan hệ kinh tế, tăng khả năng thích ứng trước biến động thương mại toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu chứng kiến Lễ ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA). Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Reuters, AFP và Berliner Tageszeitung cho biết hiệp định tạo thêm lựa chọn thị trường cho Việt Nam, góp phần đa dạng hóa quan hệ xuất nhập khẩu và hạn chế rủi ro khi hoạt động thương mại chịu tác động từ các biện pháp bảo hộ của những đối tác lớn.

Trong khi đó, SBS News, Channel News Asia và Nation Thailand gắn việc ký kết với nhu cầu giảm phụ thuộc vào những đối tác thương mại lớn và ứng phó với biến động thương mại toàn cầu. DW, European Interest và BriefAsia nhấn mạnh triển vọng mở rộng xuất khẩu, thu hút đầu tư chất lượng cao và tiếp cận công nghệ tiên tiến từ các nền kinh tế EFTA.

Việc tăng cường liên kết với nhóm nước có tiềm lực tài chính và trình độ công nghệ cao được kỳ vọng hỗ trợ Việt Nam nâng cấp năng lực sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn. SBS News nhấn mạnh quy mô dân số, GDP và vị trí của EFTA trong thương mại toàn cầu sẽ mang lại cho Việt Nam những lợi thế lớn khi trở thành những đối tác thương mại tự do.

BriefAsia đặt hiệp định trong tiến trình hội nhập kinh tế của Việt Nam, nối tiếp các khuôn khổ thương mại lớn như Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

Theo góc nhìn này, thỏa thuận không chỉ mở thêm thị trường mà còn tạo cơ hội tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thiết bị tiên tiến, phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Báo chí châu Âu nhấn mạnh lợi ích của hiệp định đối với khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam của doanh nghiệp EFTA, nhất là trong bối cảnh thương mại toàn cầu bất ổn và các nước tìm cách đa dạng hóa quan hệ kinh tế. Các điều khoản thực thi và lộ trình mở cửa thị trường nêu trong nội dung thỏa thuận cũng là điều được Tân Hoa xã và SBS News quan tâm, nêu cụ thể thời hạn Việt Nam giảm thuế trong 11 năm, lộ trình miễn thuế đối với một số mặt hàng nông nghiệp EFTA có thể kéo dài đến 16 năm, cũng như các quy định về thủ tục hải quan, rào cản kỹ thuật và đối xử với nhà đầu tư.

Berliner Tageszeitung dẫn ý kiến chuyên gia cho rằng thỏa thuận phản ánh nỗ lực chuyển hội nhập kinh tế thành khả năng tự chủ chiến lược lớn hơn, thông qua việc phát triển các quan hệ thương mại thay thế, thay vì phụ thuộc quá mức vào những đối tác lớn nhất. Trong khi đó, European Interest nhấn mạnh cơ hội để các doanh nghiệp EFTA mở rộng hoạt động tại một nền kinh tế tăng trưởng nhanh ở Đông Nam Á, qua đó thúc đẩy thương mại, đầu tư và tạo việc làm.

Sản xuất hàng dệt may xuất khẩu. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Nation Thailand nhấn mạnh lộ trình ưu đãi đối với hàng xuất khẩu của Na Uy. Na Uy là trường hợp được đề cập nổi bật với những lợi ích cụ thể về thuế quan. Theo Chính phủ Na Uy, khi hiệp định có hiệu lực, khoảng 50% hàng xuất khẩu của nước này sang Việt Nam sẽ được miễn thuế; tỷ lệ này dự kiến vượt 98% trong vòng 7 năm.

Thuế đối với cá hồi Na Uy sẽ được xóa bỏ khi hiệp định có hiệu lực, còn thuế đối với cá thu được loại bỏ dần trong 3 năm. Các cam kết này được kỳ vọng cải thiện khả năng cạnh tranh của hàng hóa Na Uy và tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Theo thông tin chính thức trên trang efta.int, hiệp định có phạm vi toàn diện, bao gồm thương mại hàng hóa và dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, phát triển bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng các nội dung hợp tác và nâng cao năng lực. Khuôn khổ này tạo cơ sở để hai bên mở rộng hợp tác vượt ra ngoài việc cắt giảm thuế quan.

Theo EFTA, kim ngạch thương mại Việt Nam - EFTA đạt 4,8 tỷ euro năm 2025, trong đó Việt Nam xuất siêu 2,5 tỷ euro. Quy mô trao đổi hiện có là nền tảng để hai bên tiếp tục khai thác tiềm năng thương mại và đầu tư sau khi hiệp định có hiệu lực.

Đáng chú ý, thông điệp về củng cố hệ thống thương mại dựa trên luật lệ xuất hiện trong các tuyên bố chính thức của Việt Nam và được nhiều hãng tin nhắc lại. Điều này cho thấy hiệp định được đặt trong cả khuôn khổ lợi ích kinh tế lẫn nỗ lực duy trì các cơ chế hợp tác thương mại ổn định, có tính dự đoán cao hơn.

Nhìn tổng thể, hiệp định Việt Nam- EFTA được báo chí quốc tế xem là bước tiến trong đa dạng hóa quan hệ kinh tế và củng cố liên kết thương mại trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. Đối với Việt Nam, giá trị chiến lược không chỉ nằm ở việc mở thêm thị trường mà còn ở khả năng tận dụng quan hệ với các nền kinh tế phát triển để nâng cao chất lượng tăng trưởng và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.