Từ kiểm kê đến số hóa, Cần Thơ đổi cách bảo tồn di sản

"Cần nâng cao năng lực nghiệp vụ của lực lượng chuyên môn và cán bộ cơ sở trong kiểm kê và thu thập tư liệu phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu trên địa bàn thành phố Cần Thơ". Đây là yêu cầu của lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ đối với lớp tập huấn nhận diện, kiểm kê, bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu trên địa bàn thành phố diễn ra từ 24 - 25/9. Lớp tập huấn do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ phối hợp với Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức ngày 24/9.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ nhấn mạnh, theo Luật Di sản văn hóa năm 2024, nhiều nội dung mới đã được bổ sung, trong đó có việc đưa di sản tư liệu vào qui định pháp luật nhằm tạo cơ sở pháp lý cho công tác tham mưu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong thời gian tới. Việc tổ chức lớp tập huấn giúp cán bộ chuyên môn từ cấp sở đến xã, phường nâng cao năng lực và nắm vững nghiệp vụ trong lĩnh vực này. Đây cũng là cơ hội để các đơn vị, địa phương rà soát, kiểm kê và thu thập tư liệu nhằm tham mưu bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu trên địa bàn. Ban Tổ chức mong muốn, các học viên chủ động nghiên cứu và trao đổi thẳng thắn với giảng viên về những vấn đề liên quan để phục vụ tốt công tác ứng dụng thực tế tại địa bàn, cơ sở trong thời gian tới.

Hoạt động tập huấn diễn ra tại Bảo tàng thành phố Cần Thơ với trên 100 học viên là cán bộ chuyên môn nghiệp vụ bảo tàng, công chức lĩnh vực văn hóa xã hội, viên chức trung tâm dịch vụ tổng hợp các xã, phường. Trong 2 ngày tập huấn (24 - 25/9), các học viên được trang bị thêm kiến thức về phương pháp kiểm kê, bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu, di sản văn hóa và công tác quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam trên môi trường số, các văn bản mới về lĩnh vực di sản. Trong khuôn khổ chương trình, học viên sẽ được tham quan thực tế nơi có di sản tư liệu tại chùa Nam Nhã (phường Bình Thủy) và chùa Pôthisomron (phường Ô Môn).

Nội dung tập huấn tập trung vào Luật Di sản văn hóa năm 2024, Nghị định 308/2025/NĐ-CP ngày 28/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa; hướng dẫn phương pháp kiểm kê, bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu; hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam trên môi trường số… Qua đó, tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, hướng dẫn kỹ năng nhận diện, kiểm kê, bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu cho học viên; góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn thành phố.

Theo bà Phạm Thị Khánh Ngân, Chánh văn phòng Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), từ năm 2004 đến nay, Cục Di sản văn hóa xây dựng, nâng cấp và đưa vào hoạt động các phần mềm quản lý hệ thống thông tin hướng tới cập nhật các dữ liệu số. Tại các địa phương, sau khi hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý di sản văn hóa, Cục Di sản văn hóa đã tổ chức nhiều lớp tập huấn với sự tham dự của lãnh đạo và các cán bộ trực tiếp thực hiện việc cập nhật cơ sở dữ liệu trên cả nước.

Thời gian tới, để quản lý, bảo vệ và phát huy tốt giá trị di sản văn hóa trên môi trường số, các địa phương cần tập trung cho hoạt động kiểm kê, số hóa di sản văn hóa và tổ chức quản lý, đảm bảo cơ sở hạ tầng, an ninh, an toàn cho việc lưu giữ dữ liệu. Địa phương đẩy mạnh việc chia sẻ, khai thác và phát huy giá trị di sản văn hóa trên môi trường số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đảm bảo nguồn tài chính cho việc hoàn thiện, đồng bộ hạ tầng cơ sở, trang thiết bị vật chất kỹ thuật và nền tảng số về di sản văn hóa.

Sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, thành phố Cần Thơ có 108 di tích; trong đó có 31 di tích cấp quốc gia, 1 di tích quốc gia đặc biệt và 76 di tích cấp thành phố. Nhiều di tích đã và đang được bảo tồn, trùng tu, tôn tạo, phát huy gắn với phát triển du lịch.