Từ sạt lở đến sinh lợi: Câu chuyện kinh tế ở Cồn Nhàn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến gay gắt, việc Nhà nước đầu tư hệ thống bờ kè chống sạt lở tại khu vực biển Cồn Nhàn (xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long) không chỉ đơn thuần là công trình phòng chống thiên tai, đây còn là "đòn bẩy" giúp sức để cho hàng trăm hộ dân có sinh kế bền vững.

Trước đây, vào mùa gió chướng (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) cũng là lúc ông Lâm Văn Đồng, xã Bảo Thạnh (Vĩnh Long) phải  lo lắng về sạt lở bờ biển ảnh hưởng đến sản xuất của gia đình. Tuy nhiên, hai năm nay nhờ có công trình kè chống sạt lở khu vực biển Cồn Nhàn, ông Đồng yên tâm sản xuất.

Ông Đồng cho hay, trước đây mỗi năm gia điình ông Đồng bỏ chi phí 70-80 triệu đồng để thuê xe ủi đất đắp đê ngăn sạt lở. Nước biển xâm thực, đánh tan bờ đê thì ông Đồng buộc phải dắp bờ đê khác để sản xuất, đất sản xuất cứ mất dần trôi theo từng cơn sóng. Sau khi nhà nước có chủ trương đầu tư công trình đê bảo vệ bờ biển, cũng là lúc ông Đồng an tâm không còn nỗi lo mất đất.

Theo ông Đồng, diện tích đất còn lại của gia đình hơn 3.000 m2 chuyên trồng cây rau màu (dưa hấu, cải,…). Từ khi có bờ kè, sản xuất của gia đình hiệu quả hơn, năng suất cao hơn trước đây. Ngoài ra, khi có bờ kè khách du lịch các nơi tìm đến biển Cồn Nhàn tham quan, trải nghiệm du lịch biển, gia đình ông Đồng mở quán nước nhỏ đón khách du lịch nghỉ chân, thu nhập gia đình  tăng lên.

Ông Đồng chia sẻ, công trình bờ kè chống sạt lở mang lại hiệu quả rất lớn cho người dân trong khu vực, sản xuất người dân không còn bị gián đoạn. Người dân mong muốn nhà nước tiếp tục nâng cấp hệ thống đường ra biển, để khách du lịch đi lại thuận tiện, người dân có thêm sinh kế từ các dịch vụ phục vụ khách du lịch.

Sau khi công trình bờ kè chống sạt lở khu vực biển Cồn Nhàn hoàn thành, chị Huỳnh Thị Nhiên, xã Bảo Thạnh mạnh dạn đầu tư hệ thống nhà kín để sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ngay sát bờ biển. Chị Nhiên cho biết, trước đây gia đình sản xuất trồng các loại hoa màu. Tuy nhiên, sạt lở bờ biển ngày càng tăng nên chị chỉ sản xuất cầm chừng các loại sản phẩm truyền thống như: dưa hấu, củ cải trắng, bầu…Từ khi hệ thống bờ kè kiên cố chị Nhiên đầu tư xây dựng nhà kín với diện tích 1200 m2, với số vốn  hơn 700 triệu đồng để trồng dưa lưới. Theo chị Nhiên, mỗi năm sản xuất 4 vụ dưa lưới, thu nhập từ 250-300 triệu đồng/năm, gấp 3-4 lần so với sản xuất rau màu thống thường. Bên cạnh đó, chị còn kết hợp cho du khách tham quan trải nghiệm khu sản xuất dưa lưới, bán trực tiếp sản phẩm cho du khách, từ đó mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

Chị Nhiên chia sẻ, nhờ có công trình chống sạt lở tại khu vực bờ biển giúp cho người dân sống bên trong khu vực mạnh dạn  đầu tư sản xuất theo công nghệ cao không còn lo sạt lở ảnh hưởng  đến sản xuất như trước. Chị Nhiên dự định tiếp tục đầu tư thêm nhà kín để sản xuất dưa lưới phục vụ cho du khách tại biển Cồn Nhàn.

Theo UBND xã Bảo Thạnh, khu vực biển Cồn Nhàn thuộc ấp Thạnh Hải đang chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, triều cường và lũ lụt, khiến tình trạng sạt lở diễn biến ngày càng nghiêm trọng. Sạt lở không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất của người dân mà còn đe dọa khu vực rừng phòng hộ ven biển (xã Tân Thủy).

Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thạnh Võ Quốc Đạt cho hay, thời gian qua ngành chức năng quan tâm hỗ trợ kinh phí để đầu tư kiên cố bờ kè Cồn Nhàn bằng giải pháp công trình. Đến nay, địa phương đã xây dựng được khoảng 2,5 km đê kè kiên cố, mang lại hiệu quả cao trong việc chống sạt lở. Hơn 115ha đất sản xuất hoa màu của người dân địa phương được bảo vệ, với sản lượng hơn 2.000 tấn/năm. Ngoài ra, khu vực Cồn Nhàn được công nhận là điểm du lịch, thu hút lượng lớn du khách hàng năm, tạo điều kiện cho người dân vừa phát triển sản xuất gắn với phục vụ du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân.

Theo ông Võ Quốc Đạt, công trình bờ kè đã thiết lập một "bức tường thép" chặn đứng xâm thực bờ biển, trực tiếp giữ lại hàng trăm ha đất sản xuất và rừng phòng hộ. Nhờ có tuyến kè che chắn, các hộ dân tại Cồn Nhàn và các khu vực lân cận không còn phải nơm nớp lo sợ cảnh thức trắng đêm chạy sóng cứu tài sản. Nông dân, bắt đầu mạnh dạn tái đầu tư vào các ao tôm công nghệ cao, khôi phục lại các hợp tác xã nuôi nghêu và mở rộng diện tích hoa màu an toàn phía sau đê.

Tuyến bờ kè chạy dọc bờ biển với thiết kế khang trang nhanh chóng trở thành một điểm nhấn cảnh quan, thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, nghỉ mát. Người dân ven biển có thêm điều kiện phát triển các dịch vụ hậu cần, hàng quán, tiêu thụ trực tiếp các sản phẩm thủy hải sản tươi sống do chính các hợp tác xã địa phương đánh bắt và nuôi trồng.

Tuy nhiên, theo ông Võ Quốc Đạt, khu vực Cồn Nhàn còn có hơn 9 km sạt lở cần được dầu tư công trình kè kiên cố. Vì hiện nay, hơn 535 ha đất đang bị tác động nghiêm trọng, bao gồm đất bãi bồi, đất ven sông, ven biển, đất rừng và cả diện tích đất quốc phòng do đơn vị quân sự quản lý. Cùng đó, còn có khoảng 115 hộ dân sinh sống, canh tác trực tiếp tại đây, chủ yếu tham gia trồng rừng, bảo vệ rừng và phát triển nghề thủy sản dưới tán rừng để sinh kế. Việc tiếp tục đầu tư công trình bờ kè nhằm giúp bảo vệ cuộc sống cho người dân, bảo vệ hàng trăm ha rừng phòng hộ và các công trình hạ tầng của địa phương như tuyến đê biển và các tuyến đường giao thông trong khu vực.