Tỷ phú Trump sẽ “thẳng tay” với các đối tác thương mại Mỹ?

Tỷ phú Donald Trump đã có những lời lẽ cứng rắn với các đối tác thương mại của Mỹ, khi yêu cầu Mexico phải trả tiền để xây một hàng rào ở biên giới và còn “dọa” sẽ áp mức thuế cao đối với các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc để cân bằng khoản thâm thủng thương mại kỷ lục của Mỹ với Trung Quốc.

Theo ông Trump, chính sách nói trên sẽ mang lại “phần thắng” cho phía Mỹ. Song, các nhà kinh tế cảnh báo chính sách thương mại của ông Trump có thể mang lại thảm họa.

Năm 2015, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa do Trung Quốc sản xuất của Mỹ lên tới gần 500 tỷ USD, trong khi kim ngạch nhập khẩu hàng hoá Mỹ của Trung Quốc chỉ ở mức 116 tỷ USD. Để cân bằng mức chênh lệch này, ông Trump muốn áp đặt mức thuế 45% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Đây là một đề nghị táo bạo đối với những người ủng hộ ông Trump và đối với hàng triệu người Mỹ đã mất việc làm vì công nhân giá rẻ ở Trung Quốc.

Tuy nhiên, chuyên gia về chính sách thương mại, ông Gordon Hanson, nói rằng đề xuất của ông Trump là không có cơ sở. Mức thuế 45% đánh vào các mặt hàng của Trung Quốc không những vi phạm quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), mà còn khiến Mỹ sẽ phải trả giá rất cao, do những hành động trả đũa.

Nhà kinh tế, Fred Bergsten, nhận định nếu Mỹ hạn chế hàng nhập khẩu từ một nước như Trung Quốc, thì trong đa số các trường hợp, những mặt hàng ấy vẫn sẽ có thể nhập từ những nước khác.

Mặt khác, người tiêu dùng Mỹ cũng có thể chuyển sang mua hàng của những nước khác. Chẳng hạn như vào năm 2009, khi Mỹ áp thuế 35% đối với lốp của Trung Quốc, nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc giảm trong khi từ Indonesia, Mexico và Thái Lan lại tăng mạnh.

Các nhà kinh tế đánh giá việc áp thuế cao gần như không thể giúp ông Trump đạt được mục tiêu là khuyến khích sản xuất trong nước cũng như không tạo ra được việc làm mới tại các nhà máy. Trong khi đó, Trung Quốc có thể trả đũa bằng cách cũng áp đặt thuế quan.

Cựu kinh tế gia của Ngân hàng Thế giới, Chad Bown khuyến cáo rằng hậu quả của quyết sách thuế như trên sẽ là một cuộc chiến tranh mậu dịch toàn diện giữa Mỹ và Trung Quốc.

Ông Chad Bown cho biết nếu như đề nghị của ông Trump được áp dụng, thì dựa trên các quy định của WTO, Trung Quốc được phép trả đũa bằng biện pháp tương tự. Các nhà kinh tế nhấn mạnh thêm rằng các chính sách bảo hộ kinh tế sẽ khiến thương mại giảm sút và đánh mất lòng tin với các đối tác thương mại.

Doug Oberhelman, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành công ty Caterpillar, cho rằng thuế quan cao là "cực kỳ nguy hiểm". Ông nói: "Chúng ta chiếm 5% dân số thế giới. 95% khách hàng tiềm năng của chúng ta nằm ở ngoài nước Mỹ. Chúng ta phải học hỏi và tìm ra cách giải quyết vấn đề mậu dịch"./.