Vay tiêu dùng của Nhật Bản lên mức cao nhất trong 11 năm

Trong bối cảnh lạm phát làm thắt chặt tài chính hộ gia đình, cho vay tiêu dùng tại Nhật Bản đã tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, với mức tăng trưởng đáng chú ý ở các công ty mới thành lập tập trung vào cho vay di động như Line Credit và Merpay.

Theo Hiệp hội dịch vụ tài chính Nhật Bản, tháng 12/2024, tổng dư nợ cho vay không thế chấp đối với người tiêu dùng, không bao gồm các khoản vay mua nhà, đã tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước lên 4.410 tỷ yen (29,9 tỷ USD). Con số này giảm nhẹ so với tháng 11/2024 nhưng vẫn gần mức cao nhất kể từ tháng 5/2013.

Hoạt động cho vay đã có xu hướng giảm theo năm kể từ năm 2020 khi đại dịch COVID-19 bùng phát nhưng đã tăng trưởng trở lại kể từ tháng 7/2022.

Sự phổ biến của các khoản vay di động là động lực chính. Tại ba công ty tài chính tiêu dùng lớn nhất Nhật Bản là SMBC Consumer Finance, Acom và Aiful hơn 90% khách hàng đăng ký vay trực tuyến mà không cần đến chi nhánh vật lý.

Người tiêu dùng có thể rút tiền mặt hoặc thanh toán tại các máy ATM thông qua ứng dụng điện thoại thông minh mà không cần thẻ, điều này đã làm giảm rào cản về mặt tâm lý khi vay tiền. Acom cho biết, việc sử dụng dịch vụ tăng lên ở những người trẻ tuổi, cũng như ở phụ nữ, những người vốn là một nhóm tương đối nhỏ.

Sự gia tăng của những công ty mới liên kết với các tập đoàn có lượng khách hàng trẻ cũng đang giúp thúc đẩy sự mở rộng của thị trường. Line Pocket Money, một dịch vụ cho vay cá nhân do Line Credit cung cấp cho phép người dùng đăng ký thông qua ứng dụng trò chuyện Line phổ biến, đã đạt mức cho vay tích lũy là 200 tỷ yên vào năm 2024.

Merpay, do sàn thương mại điện tử trực tuyến Mercari điều hành, đã báo cáo số dư tín dụng chưa thanh toán - bao gồm các khoản thanh toán trả góp và các hình thức cho vay khác - là 213,3 tỷ yên tính đến tháng 12/2024, tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái. Người dùng có thể sử dụng điểm và tiền mặt kiếm được từ doanh số bán hàng thông qua thị trường Mercari để thanh toán trên Merpay, các tùy chọn không có sẵn thông qua các tổ chức tài chính truyền thống.

Lãi suất ở Nhật Bản đã tăng kể từ khi Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) chấm dứt chính sách lãi suất âm vào tháng 3/2024. Điều này đã làm tăng chi phí cho các công ty tài chính tiêu dùng vay tiền từ ngân hàng.

Trong khi đó, các quy định của Nhật Bản giới hạn lãi suất cho vay tiêu dùng ở mức từ 15-20%, khiến các bên cho vay không còn nhiều dư địa để tăng thêm. Với lợi nhuận ngày càng ít đi, các công ty này đang nỗ lực bù đắp sự chênh lệch thông qua khối lượng.

Sự gia tăng các khoản vay cũng phản ánh nhu cầu vay tiền để trang trải chi phí sinh hoạt ngày càng tăng của các hộ gia đình vì tiền lương không theo kịp lạm phát. , Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, tổng cộng 21,5% hộ gia đình Nhật Bản có thu nhập dưới 2 triệu yên mỗi năm vào năm 2023, tăng 1,8 điểm % so với năm 2022.

Theo một cuộc khảo sát của Bộ Nội vụ và Truyền thông thực hiện, hệ số Engel của Nhật Bản - tỷ lệ chi tiêu cho thực phẩm so với tổng chi tiêu của người tiêu dùng - đã đạt 28,3% vào năm 2024, mức cao nhất kể từ năm 1981.

Nhà kinh tế trưởng Toshihiro Nagahama tại Viện nghiên cứu Dai-ichi Life cho biết, “yếu tố cơ bản” đằng sau sự tăng trưởng trong hoạt động cho vay tiêu dùng là “sự gia tăng số lượng người dân phải vật lộn để mưu sinh do lạm phát”.

Các khoản vay tiêu dùng thường có lãi suất hàng năm từ 14-18%, cao hơn các hình thức vay khác như thế chấp. Việc trả nợ trễ thường phổ biến hơn ở những người đi vay có lịch sử tín dụng ngắn, vì vậy các bên cho vay đang dành nhiều dự trữ hơn cho các khoản nợ xấu khi cơ sở khách hàng của họ tăng lên.

Các khoản dự phòng lỗ như vậy trong 3 quý đầu năm tài chính 2024 đã tăng 11% so với cùng kỳ năm tài chính trước tại cả Acom và Aiful, lên lần lượt là 79,4 tỷ yen và 43,4 tỷ yen.

Mặc dù hoạt động cho vay tiêu dùng không có bảo đảm tại Nhật Bản đang phục hồi, nhưng tổng dư nợ vẫn chỉ bằng khoảng 1/3 mức đỉnh 17.000 tỷ yen vào năm 2006, sau đó giảm dần trong thời gian dài do những thay đổi về quy định.