Việt Nam – Campuchia tạo động lực mới, hướng tới mục tiêu thương mại 20 tỷ USD

Là hai nước láng giềng có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó lâu đời, Việt Nam và Campuchia luôn coi trọng việc củng cố và làm sâu sắc quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực. Đặc biệt, thương mại và đầu tư là những điểm sáng nổi bật với quan hệ trao đổi hàng hóa ngày càng phát triển, cơ cấu thương mại có tính bổ trợ cao, hợp tác đầu tư từng bước mở rộng sang nhiều lĩnh vực. Trên nền tảng đó, chuyến thăm chính thức Campuchia của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng kỳ vọng mở ra động lực mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương 20 tỷ USD.

*Mở rộng hợp tác

Trên nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Campuchia những năm qua phát triển mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong quan hệ song phương với quy mô thương mại ngày càng mở rộng và tiềm năng tăng trưởng rõ nét.

Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2010-2020, kim ngạch thương mại song phương tăng gần gấp ba lần, từ 1,84 tỷ USD năm 2010 lên 5,3 tỷ USD năm 2020 với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 11,2%/năm. Năm 2019, thương mại hai chiều lần đầu vượt mốc 5 tỷ USD, hoàn thành sớm mục tiêu mà lãnh đạo cấp cao hai nước đề ra cho năm 2020.

 

Xoài Đồng Tháp hiện được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Ảnh: Hữu Chí - TTXVN

Đà tăng trưởng tiếp tục được nối dài trong giai đoạn 2021-2025 đưa quy mô thương mại Việt Nam - Campuchia lần đầu vượt ngưỡng 10 tỷ USD. Năm 2021, kim ngạch đạt 9,54 tỷ USD, tăng tới 79% so với năm 2020, mức tăng cao nhất kể từ năm 2000 đến nay. Đặc biệt, năm 2022, thương mại hai chiều đạt 10,58 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 10 tỷ USD.

Sau khi giảm xuống 8,6 tỷ USD trong năm 2023, kim ngạch hai chiều đã nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng khi năm 2024, thương mại Việt Nam - Campuchia đạt 10,1 tỷ USD, tăng 17,5% so với năm trước; trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Campuchia 5,3 tỷ USD, tăng 7,9% và nhập khẩu 4,8 tỷ USD, tăng 30,3%.

Năm 2025 tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt hơn 11,3 tỷ USD, tăng 11,7% so với năm 2024. Xuất khẩu của Việt Nam sang Campuchia đạt 5,67 tỷ USD, tăng 5,7%, trong khi nhập khẩu từ Campuchia đạt 5,66 tỷ USD, tăng 18,4%. Diễn biến này cho thấy quy mô trao đổi hàng hóa giữa hai nước ngày càng lớn, đồng thời cán cân thương mại cũng đang có xu hướng cân bằng.

Riêng 8 tháng năm 2026 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Campuchia đạt 8,7 tỷ USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Campuchia đạt 4,3 tỷ USD, tăng 13,8%; nhập khẩu từ Campuchia đạt 4,4 tỷ USD, tăng 3,4%.

Ông Đỗ Việt Phương, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho biết: Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Campuchia những năm qua tiếp tục được củng cố và mở rộng trên nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước. Hợp tác kinh tế, thương mại được lãnh đạo hai nước quan tâm, định hướng tăng cường kết nối hai nền kinh tế, phát huy tính bổ sung về nhu cầu tiêu dùng, năng lực sản xuất và nguồn nguyên liệu đã tạo động lực cho tăng trưởng thương mại song phương.

Cơ cấu trao đổi hàng hóa giữa hai nước ngày càng đa dạng, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của mỗi thị trường. Campuchia hiện cung ứng cho Việt Nam nhiều mặt hàng quan trọng, nhất là nông sản, thực phẩm, trái cây và nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất. Ở chiều ngược lại, hàng hóa Việt Nam có lợi thế tại thị trường Campuchia nhờ khả năng đáp ứng đa dạng nhu cầu, từ hàng tiêu dùng đến máy móc, thiết bị và sản phẩm phục vụ sản xuất, xây dựng, nông nghiệp.

Theo ông Đỗ Việt Phương, sự gắn kết chặt chẽ và tính bổ sung giữa nhu cầu tiêu dùng, nguồn nguyên liệu và năng lực sản xuất của hai nước là nền tảng quan trọng để tiếp tục mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại. Đây cũng là cơ sở để mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD có tính khả thi, dù cần thêm thời gian và những giải pháp thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

*Gia tăng động lực

Nhằm thúc đẩy thương mại song phương, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều hoạt động tạo thuận lợi và xúc tiến thương mại. Đáng chú ý, hai bên ký Bản Thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương giai đoạn 2025–2026, dành ưu đãi thuế quan đặc biệt cho các mặt hàng thế mạnh, cao hơn mức ưu đãi theo ATIGA, tạo thêm động lực hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại 20 tỷ USD.

Xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn giúp nâng cao giá trị và mở rộng thị trường xuất khẩu. Ảnh: Hoàng Nhị - TTXVN

Dư địa hợp tác còn lớn, nhất là trong nông nghiệp, thủy sản, chế biến thực phẩm, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng và công nghiệp hỗ trợ. Campuchia có thế mạnh về nông sản và nguyên liệu đầu vào, trong khi Việt Nam có lợi thế về chế biến, bảo quản, logistics, phân phối và xuất khẩu, tạo cơ sở chuyển từ trao đổi hàng hóa sang liên kết theo chuỗi giá trị.

Theo đại diện Sở Công Thương tỉnh Cà Mau, hợp tác Việt Nam - Campuchia cần hướng tới hình thành chuỗi liên kết “sản xuất - chế biến - phân phối - xuất khẩu”, khai thác tốt hơn lợi thế bổ trợ của mỗi bên. Với các địa phương thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản như Cà Mau, dư địa hợp tác còn mở rộng sang cung ứng nguyên liệu, con giống, thức ăn, chuyển giao kỹ thuật, chế biến sâu, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

“Việc hợp tác giữa hai bên không nên chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa đơn thuần mà cần hướng tới hình thành chuỗi liên kết “sản xuất - chế biến - phân phối - xuất khẩu”. Trong đó, doanh nghiệp Cà Mau có thể chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật chế biến, tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác và hệ thống phân phối. Ở chiều ngược lại, Campuchia có thể trở thành nguồn cung nguyên liệu nông nghiệp và hàng hóa bổ trợ cho thị trường Việt Nam”, đại diện Sở Công Thương Cà Mau gợi mở.

Cùng với thương mại hàng hóa, logistics và hạ tầng cửa khẩu giữ vai trò quan trọng trong mở rộng trao đổi thương mại. Phát triển trung tâm logistics cửa khẩu, kho lạnh, cảng cạn và kết nối với cảng biển, cảng sông, vùng sản xuất sẽ góp phần giảm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan, nhất là với nông sản, hàng tươi sống và nguyên liệu sản xuất.

Theo ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), thời gian tới cần đẩy nhanh kết nối hạ tầng giao thông, logistics biên giới và hình thành các chuỗi cung ứng xuyên quốc gia liên tục, hiệu quả.

“Các địa phương, tiêu biểu như tỉnh Đồng Tháp với hệ thống cửa khẩu quốc tế Thường Phước và Dinh Bà cần tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân, dẫn dắt luồng hàng hóa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long sang thị trường Campuchia và ngược lại. Việc hình thành các chuỗi cung ứng xuyên quốc gia liên tục và hiệu quả là yếu tố sống còn để doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của khu vực ASEAN”, ông Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.

Ông Đỗ Việt Phương nhấn mạnh, sự gắn kết và tính bổ sung giữa nhu cầu tiêu dùng, nguồn nguyên liệu và năng lực sản xuất là nền tảng để mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại, đồng thời tạo cơ sở hướng tới mục tiêu kim ngạch song phương 20 tỷ USD. Dư địa tăng trưởng còn lớn khi thị trường Campuchia tiếp tục mở rộng; vì vậy, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp, đẩy mạnh thương mại biên giới, hợp tác kinh doanh, đầu tư sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng hàng hóa.

Cùng với đó, cần cải thiện logistics, hạ tầng giao thông, cửa khẩu, tháo gỡ vướng mắc kỹ thuật để giảm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan và nâng sức cạnh tranh; đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp, cung cấp thông tin thị trường và xúc tiến thương mại, đầu tư.

Theo ông Đỗ Việt Phương, mục tiêu 20 tỷ USD có cơ sở để hướng tới nhưng cần thêm các động lực tăng trưởng. Do đó, hai bên cần mở rộng thị trường, tăng thương mại biên giới, nâng hiệu quả logistics, kết nối sản xuất - đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, qua đó đưa thương mại song phương phát triển theo chiều sâu và bền vững.

Để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng hợp tác kinh tế thương mại giữa Việt Nam và Campuchia, lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh: Hai bên cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện và triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã ký kết, tạo thuận lợi cho thương mại và kết nối hạ tầng biên giới. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến thương mại theo hướng thực chất, tập trung vào các ngành hàng có lợi thế bổ trợ như nông sản, thực phẩm chế biến, vật liệu xây dựng, máy móc – thiết bị, hàng tiêu dùng và vật tư nông nghiệp. 

Ngoài ra, hai bên cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, phí - lệ phí và cấp phép xuất nhập khẩu; đầu tư, nâng cấp, kết nối đồng bộ hạ tầng cửa khẩu, thương mại biên giới, kho bãi và logistics. Mặt khác, đẩy mạnh đàm phán nâng hạn ngạch giấy phép liên vận cho phương tiện thương mại qua biên giới, tăng cường phối hợp quản lý thị trường, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại. Qua đó, tạo môi trường thuận lợi, minh bạch và ổn định hơn cho hoạt động giao thương góp phần đưa quan hệ thương mại hai nước phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững.