Việt Nam đề xuất 3 trọng tâm thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nhật Bản

Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Manila, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) và các hội nghị liên quan, ngày 22/7, tại Manila (Philippines), Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Nhật Bản.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung ( thứ 5 từ trái sang) chụp ảnh chung. Ảnh: Việt Dũng - PV TTXVN

Hội nghị do Bộ trưởng Ngoại giao Singapore, nước điều phối quan hệ ASEAN - Nhật Bản, và Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản đồng chủ trì, với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao và quan chức cấp cao các nước ASEAN.

Tại hội nghị, các bộ trưởng khẳng định quan hệ ASEAN - Nhật Bản tiếp tục phát triển trên nền tảng đối tác lâu dài, bình đẳng, thực chất, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau, đồng thời cùng chia sẻ mục tiêu xây dựng một cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm, dựa trên luật pháp quốc tế và lấy ASEAN làm trung tâm. Các nước ASEAN đánh giá Nhật Bản là một trong những đối tác tin cậy hàng đầu, có nhiều đóng góp thiết thực cho tiến trình phát triển của từng quốc gia thành viên cũng như của cả khu vực.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Motegi Toshimitsu tái khẳng định cam kết lâu dài của Nhật Bản đối với ASEAN trên tinh thần quan hệ đối tác "từ trái tim đến trái tim"; khẳng định tiếp tục ủng hộ đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, hỗ trợ triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và làm sâu sắc hơn Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Nhật Bản.

Nhật Bản cũng cam kết tiếp tục hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực trong các lĩnh vực an ninh hàng hải, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, giao lưu nhân dân và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Các bộ trưởng nhất trí tăng cường hợp tác về an ninh hàng hải, an ninh mạng và ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Về kinh tế, hai bên cam kết thúc đẩy hội nhập khu vực thông qua triển khai hiệu quả và hướng tới nâng cấp các hiệp định thương mại như Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

ASEAN cũng đánh giá cao sự hỗ trợ của Nhật Bản đối với chuyển đổi số, bảo đảm an ninh năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu thông qua các sáng kiến như Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0 (AZEC), Sáng kiến Đồng kiến tạo AI ASEAN - Nhật Bản và Quỹ Hội nhập Nhật Bản - ASEAN (JAIF) 3.0.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh trong bối cảnh cục diện địa chính trị và địa kinh tế thế giới đang có nhiều biến động sâu sắc, quan hệ ASEAN - Nhật Bản không chỉ phục vụ lợi ích của hai bên mà còn góp phần quan trọng củng cố cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật lệ.

Đề cập phương hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất 3 trọng tâm chiến lược nhằm đưa quan hệ ASEAN - Nhật Bản phát triển thực chất và hướng tới tương lai.

Thứ nhất là tăng cường hợp tác nhằm củng cố an ninh và nâng cao khả năng tự cường kinh tế, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như chuỗi cung ứng, khoáng sản thiết yếu, hạ tầng số, bán dẫn và an ninh năng lượng.

Thứ hai là thúc đẩy đồng kiến tạo nền kinh tế số an toàn, tranh thủ thế mạnh của Nhật Bản về công nghệ và đổi mới sáng tạo để triển khai hiệu quả Sáng kiến Đồng kiến tạo AI ASEAN - Nhật Bản, Hành lang số FOIP và Công ước Hà Nội về phòng, chống tội phạm mạng.

Thứ ba là đẩy mạnh hợp tác hướng tới tương lai xanh và phát triển bền vững thông qua mở rộng hợp tác về năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh và hạ tầng bền vững, phát huy hiệu quả các sáng kiến như AZEC 2.0 và POWERR Asia nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, phát thải thấp.

Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế, Bộ trưởng Lê Hoài Trung hoan nghênh sự hỗ trợ của Nhật Bản đối với các nỗ lực tăng cường hợp tác và nâng cao năng lực hàng hải của ASEAN; khẳng định ASEAN và Nhật Bản có lợi ích chung trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông cũng như các vùng biển khác, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).