Việt Nam - Nhật Bản trao đổi kinh nghiệm phát triển thị trường chứng khoán

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, ngày 14/7, tại Tokyo, Đoàn công tác của Bộ Tài chính do Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi làm trưởng đoàn đã làm việc với Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (JFSA) và Ủy ban Chứng khoán và Giám sát Giao dịch Nhật Bản (SESC).

Buổi làm việc nằm trong khuôn khổ chuyến công tác của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về khảo sát, chia sẻ và trao đổi kinh nghiệm thực tế về phát triển thị trường chứng khoán, phát triển các sản phẩm mới cũng như tìm hiểu hệ thống quy định pháp lý liên quan tại Nhật Bản và Hàn Quốc, nhằm phục vụ cho công tác xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi. 

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đánh giá cao mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, đặc biệt là sự đồng hành, hỗ trợ của các cơ quan quản lý tài chính Nhật Bản trong quá trình hình thành và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam trong gần 30 năm qua. Theo Thứ trưởng, những kinh nghiệm và sự hỗ trợ của phía Nhật Bản đã góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam.

Chia sẻ về quá trình phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, Thứ trưởng cho biết sau gần 30 năm hình thành và phát triển, thị trường đã đạt được nhiều kết quả tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Quy mô vốn hóa thị trường hiện đạt trên 80% GDP; hệ thống các tổ chức thị trường, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ được xây dựng và vận hành ổn định, an toàn, thu hút sự tham gia ngày càng lớn của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đặc biệt, thị trường chứng khoán Việt Nam đang được tổ chức xếp hạng FTSE xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao và bền vững. Để thực hiện mục tiêu này, việc tiếp tục phát triển thị trường chứng khoán và thị trường vốn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho nền kinh tế. Đồng thời, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các mô hình tài chính mới cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đổi mới cơ chế quản lý để thị trường phát triển an toàn, minh bạch và phù hợp với xu hướng quốc tế.

Thứ trưởng đề nghị phía JFSA và SESC chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới; mô hình quản lý, giám sát thị trường; phát triển nguồn nhân lực; cũng như các chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại. Thứ trưởng nhấn mạnh, những kinh nghiệm thực tiễn của Nhật Bản sẽ là cơ sở tham khảo quan trọng để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật, góp phần phát triển thị trường chứng khoán minh bạch, hiệu quả, bền vững và hội nhập quốc tế.

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tại buổi làm việc, ông Hiroshi Okada, Phó Cao Ủy viên phụ trách hoạch định chính sách, JFSA khẳng định JFSA luôn coi trọng quan hệ hợp tác với Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đồng thời sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm nhằm hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển thị trường tài chính và thị trường chứng khoán. Hai bên cũng trao đổi về những kết quả hợp tác đã đạt được trong thời gian qua.

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, ông Hiroshi Okada, Phó Cao Ủy viên phụ trách hoạch định chính sách của JFSA, cho biết JFSA đã chuẩn bị các nội dung trao đổi tập trung vào những vấn đề phía Việt Nam quan tâm, như cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới; mô hình quản lý, giám sát thị trường; quỹ hoán đổi danh mục (ETF); các dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ và thuật toán; cũng như kinh nghiệm đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường chứng khoán.

Chia sẻ về mô hình sandbox của Nhật Bản, ông Hiroshi Okada cho biết Nhật Bản khuyến khích đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính nhưng luôn đặt mục tiêu bảo vệ nhà đầu tư, người sử dụng dịch vụ và bảo đảm an toàn, ổn định của hệ thống tài chính lên hàng đầu. Do đó, các dự án tham gia cơ chế thử nghiệm vẫn phải tuân thủ khuôn khổ pháp luật hiện hành; cơ quan quản lý đóng vai trò đồng hành với doanh nghiệp ngay từ giai đoạn xây dựng ý tưởng, hướng dẫn và hỗ trợ trong suốt quá trình triển khai.

Về phát triển nguồn nhân lực, ông Hiroshi Okada cho rằng đây là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán. Theo ông, Nhật Bản đã trải qua nhiều thập kỷ xây dựng đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao, đạo đức nghề nghiệp và tạo dựng được niềm tin của nhà đầu tư. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp lâu dài giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính và khu vực tư nhân trong đào tạo, chuẩn hóa nghiệp vụ và nâng cao chất lượng nhân lực.

Ông Hiroshi Okada cũng đánh giá cao những bước tiến của thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là mục tiêu nâng hạng thị trường lên nhóm thị trường mới nổi và những cải cách gần đây nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài. Ông bày tỏ tin tưởng rằng, với quyết tâm cải cách và định hướng phát triển rõ ràng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới; đồng thời khẳng định JFSA sẵn sàng tiếp tục tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm với các cơ quan quản lý của Việt Nam.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định Việt Nam đang đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường vốn và thị trường chứng khoán trong giai đoạn mới. Thứ trưởng nhấn mạnh Nhật Bản là đối tác quan trọng của Việt Nam trong lĩnh vực tài chính, đầu tư; đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý tài chính Nhật Bản, học hỏi kinh nghiệm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về thị trường chứng khoán, góp phần phát triển thị trường minh bạch, hiệu quả và tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư Nhật Bản. Thứ trưởng cũng cảm ơn sự đón tiếp của JFSA và mong muốn sớm được đón lãnh đạo JFSA sang thăm, làm việc tại Việt Nam.

Trong phiên trao đổi chuyên sâu, các chuyên gia JFSA đã chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc xây dựng và vận hành cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới; cũng như mô hình Trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo FinTech. 

Trao đổi với phía Nhật Bản, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương và các thành viên Đoàn công tác đã tập trung làm rõ nhiều nội dung như cơ sở pháp lý của cơ chế sandbox trong lĩnh vực tài chính - chứng khoán; khả năng luật hóa các mô hình thử nghiệm thành công; cơ chế quản lý rủi ro, trách nhiệm của các bên khi phát sinh rủi ro trong quá trình thử nghiệm; cũng như kinh nghiệm quản lý các dịch vụ tài chính ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tài sản số.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, cũng tại buổi làm việc, ông Tạ Lê Thanh, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đã trao đổi và đặt câu hỏi về kinh nghiệm của Nhật Bản trong tổ chức, vận hành và quản lý thị trường chứng khoán, đặc biệt là các giải pháp hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.

Những kinh nghiệm thực tiễn do đại diện JFSA chia sẻ được phía Việt Nam đánh giá là nguồn tham khảo hữu ích trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi).

Cũng trong ngày 14/7, Đoàn công tác tiếp tục có buổi làm việc với Sở Giao dịch Chứng khoán Nhật Bản (JPX) về các quy định liên quan giám sát giao dịch ứng dụng công nghệ mới như công nghệ thuật toán, AI; xây dựng hạ tầng giao dịch điện tử và buổi làm việc với Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Nhật Bản (JSDA) về chính sách quản lý và nâng cao năng lực người hành nghề chứng khoán, đa dạng hóa dịch vụ của công ty chứng khoán, ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ cho khách hàng./.

Văn Giáp