Việt Nam, Pháp trước vận hội hợp tác mới

Cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam Claude Blanchemaison cho rằng những chuyển biến sâu sắc của tình hình địa chính trị càng đặt ra yêu cầu Việt Nam và Pháp đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu bằng những chương trình hợp tác cụ thể và tham vọng hơn.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Paris trước thềm chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Pháp, ông Blanchemaison nhận định việc hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện là bước phát triển hợp logic của tiến trình hợp tác được thúc đẩy mạnh mẽ kể từ chuyến thăm của Tổng thống François Mitterrand tới Hà Nội vào tháng 2/1993, chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của một nguyên thủ quốc gia phương Tây.

Theo cựu Đại sứ Blanchemaison, bối cảnh địa chính trị thế giới đã thay đổi sâu sắc so với thời kỳ ông đảm nhiệm cương vị Đại sứ Pháp tại Việt Nam. Những chuyển biến trong những năm gần đây càng cho thấy sự cần thiết về mặt chính trị của việc xây dựng một quan hệ đối tác thực chất giữa hai nước.

Ông Blanchemaison đánh giá Việt Nam hiện hội nhập sâu rộng vào khu vực, trở thành một trong những nền kinh tế năng động nhất thế giới và giữ vai trò tích cực trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Việt Nam duy trì quan hệ ổn định với Trung Quốc, tiếp tục phát triển quan hệ truyền thống với Nga, đồng thời mở rộng trao đổi với Mỹ kể từ khi Washington dỡ bỏ lệnh cấm vận vào năm 1994. 

Theo ông Blanchemaison, Việt Nam nhất quán theo đuổi chính sách hợp tác rộng mở với các quốc gia trên thế giới, trên cơ sở những lĩnh vực hai bên cùng quan tâm và có lợi ích chung. Trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Pháp diễn ra đúng thời điểm để tạo thêm động lực cho quan hệ song phương, đồng thời nâng cao vai trò của hợp tác Việt - Pháp trong chính sách đối ngoại của mỗi nước.

Trên cơ sở đó, hai bên cần tăng cường tham vấn thường xuyên về các vấn đề an ninh tại châu Á, châu Âu và trên thế giới. Theo ông Blanchemaison, Việt Nam và Pháp có nền tảng thuận lợi để tăng cường phối hợp khi cùng coi trọng việc tôn trọng luật pháp quốc tế và vai trò của các thể chế đa phương, từ Liên hợp quốc (LHQ) và các cơ quan trực thuộc đến các tổ chức chuyên ngành và khu vực.

Trên nền tảng quan hệ chính trị thuận lợi hiện nay, ông Blanchemaison cho rằng Việt Nam và Pháp cần tiếp tục phát huy những động lực mới, thúc đẩy các chương trình hợp tác ngày càng cụ thể và tham vọng hơn, qua đó góp phần đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Trong lĩnh vực quốc phòng, hai nước đã duy trì hợp tác nhiều năm trong một số lĩnh vực cụ thể như quân y, trong đó có cả đào tạo ngôn ngữ. Theo ông Blanchemaison, hợp tác này cần tiếp tục được thúc đẩy, đồng thời tăng cường đào tạo lực lượng tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ. Pháp cũng có thể tăng cường hỗ trợ đào tạo quân nhân Việt Nam, phù hợp với nhu cầu và đề xuất của phía Việt Nam.

Y tế cũng là một thế mạnh trong quan hệ song phương, với nền tảng hợp tác được xây dựng trong hơn 30 năm qua, góp phần tạo nên sự hiểu biết giữa hai hệ thống y tế cũng như giữa các phòng thí nghiệm dược phẩm của hai nước.

Đối với khoa học, lĩnh vực mà Việt Nam và Pháp vẫn duy trì hợp tác ngay cả trong những giai đoạn khó khăn nhất, ông Blanchemaison cho rằng hai bên cần hiện đại hóa nội dung hợp tác, mở rộng sang những ngành có nhiều triển vọng trong tương lai, đặc biệt là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Hợp tác pháp luật cũng được cựu Đại sứ Pháp đánh giá là một lĩnh vực cần tiếp tục chú trọng, bởi bảo đảm an toàn pháp lý là mối quan tâm chung của giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Theo ông, hai nước cần tăng cường hợp tác trong đào tạo đội ngũ chuyên gia pháp luật, phát huy nền tảng được xây dựng từ năm 1993 thông qua các hoạt động trao đổi thường xuyên và sự tin cậy lẫn nhau giữa giới luật gia hai nước.

Nhắc lại việc Hà Nội từng đăng cai Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ VII vào năm 1997 như một dấu mốc trong sự gắn bó của Việt Nam với Cộng đồng Pháp ngữ, ông Blanchemaison cho rằng việc phát triển các chương trình đào tạo thực hành pháp luật bằng tiếng Pháp tại các trường đại học và đoàn luật sư là hoàn toàn phù hợp.

Không gian là một lĩnh vực khác có tiềm năng mở rộng hợp tác. Theo ông Blanchemaison, Pháp sẵn sàng phối hợp với Việt Nam trong các hoạt động thuộc lĩnh vực này, đặc biệt là triển khai các vệ tinh quan sát, khí tượng và các loại vệ tinh phục vụ những nhu cầu khác.

Bên cạnh đó, hai nước có thể tăng cường hợp tác về phát triển bền vững, trong đó đẩy mạnh sử dụng các nguồn năng lượng không phát thải carbon, đặc biệt là năng lượng hạt nhân. Cựu Đại sứ Pháp cũng cho rằng hợp tác trong lĩnh vực hạ tầng giao thông vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.

Không chỉ mở rộng hợp tác ở cấp Nhà nước và trong các lĩnh vực chiến lược, ông Blanchemaison cho rằng việc tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa xã hội hai nước có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai quan hệ Việt - Pháp. Theo đó, hai bên cần đẩy mạnh trao đổi sinh viên, giảng viên, các nhà nghiên cứu và chuyên gia trẻ, đặc biệt trong những lĩnh vực gắn với nhu cầu phát triển của Việt Nam. Các trường lớn và những trung tâm đại học hàng đầu của Pháp luôn rộng cửa đón sinh viên Việt Nam.

Với truyền thống văn học lâu đời của cả hai nước, cựu Đại sứ Pháp cũng đề xuất tiếp tục thúc đẩy dịch thuật những tác phẩm tiêu biểu của mỗi bên sang ngôn ngữ của nước kia. Theo ông, Việt Nam và Pháp có thể xây dựng một nền tảng chung để trao đổi các tác phẩm văn học và công trình khoa học, qua đó góp phần tăng cường hiểu biết và giao lưu giữa hai nước.

Đề cập quan hệ Việt Nam – Liên minh châu Âu (EU), ông Blanchemaison nhấn mạnh vai trò cầu nối của Pháp trong việc tăng cường gắn kết giữa hai bên. Theo ông, khuôn khổ quan hệ Việt Nam - EU được thiết lập đầu năm 2026, cùng với Hiệp định Thương mại tự do có hiệu lực từ năm 2020, tiếp tục tạo nền tảng thuận lợi để hai bên tăng cường và mở rộng hợp tác.