Việt Nam - Pháp mở rộng hợp tác chiến lược, hướng tới tương lai

Trước thềm chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Không gian vũ trụ sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam:

*Phóng viên: Đại sứ đánh giá thế nào về ý nghĩa chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Không gian vũ trụ sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với tiến trình phát triển quan hệ song phương?

Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet trả lời phỏng vấn của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam. Ảnh: Việt Đức - TTXVN

*Đại sứ Olivier Brochet: Ba năm vừa qua là một giai đoạn đặc biệt sôi động trong quan hệ song phương Pháp - Việt Nam. Sự sôi động này trước hết xuất phát từ nhịp độ phát triển mạnh mẽ cùng tầm ảnh hưởng quốc tế ngày càng gia tăng của Việt Nam, đồng thời do bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp đòi hỏi hai nước phải tăng cường trao đổi chặt chẽ hơn. Bên cạnh đó, lãnh đạo cấp cao hai bên đều thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc thúc đẩy quan hệ song phương đi vào chiều sâu, phong phú và đa dạng hơn về phương thức triển khai thực tế.

Biểu tượng rõ nét nhất cho chất lượng và tầm cao mới của mối quan hệ này chính là sự gắn kết ở cấp cao nhất giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Emmanuel Macron. Hai nhà lãnh đạo đã thiết lập cuộc gặp đầu tiên vào tháng 10 năm 2024, chỉ vài tuần sau khi Ngài Tô Lâm đảm nhiệm cương vị mới.

Tiếp đó là cuộc hội đàm rất thành công và mang tính lịch sử nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Macron tới Việt Nam vào tháng 5/2025. Sắp tới đây, hai nhà lãnh đạo sẽ có cuộc gặp gỡ lần thứ ba trong vòng chưa đầy hai năm tại Paris nhân chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Không gian vũ trụ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Bên cạnh các cuộc gặp cấp cao này, những chuyến thăm quan trọng của lãnh đạo Chính phủ hai bên thời gian qua cũng khẳng định chiều sâu hữu nghị và khả năng vượt qua quá khứ để cùng hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Điều tôi tâm đắc nhất sau ba năm nhiệm kỳ là hai bên không chỉ mở rộng hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực mà quan trọng hơn cả là đã củng cố vững chắc lòng tin giữa hai nước cũng như giữa các nhà lãnh đạo. Đây chính là nền tảng cốt lõi, từ đó tạo động lực mạnh mẽ hơn nữa để hai nước tiếp tục đồng hành cùng nhau hướng tới tương lai, vì lợi ích của mỗi quốc gia và đóng góp thiết thực cho hòa bình, ổn định của khu vực cũng như trên thế giới.

*Phóng viên: Nước Pháp đánh giá như thế nào về sự tham gia của Việt Nam tại Hội nghị Thượng đỉnh về Không gian vũ trụ và triển vọng hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực công nghệ cao này?

*Đại sứ Olivier Brochet: Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Không gian vũ trụ là một tín hiệu vô cùng tích cực, mang lại niềm vui lớn cho phía Pháp. Hội nghị này do Tổng thống Macron và nước Pháp khởi xướng nhằm giải quyết thách thức thực sự trong việc quản trị không gian vũ trụ, vốn là vấn đề hiện chưa được cộng đồng quốc tế điều phối hiệu quả.

Không gian vũ trụ cần được nhìn nhận là tài sản chung của nhân loại, nhưng hiện nay lại có nguy cơ bị một số quốc gia và các tập đoàn tư nhân độc quyền khai thác, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chủ quyền cũng như lợi ích chính đáng của các nước khác.

Pháp đề xuất hội nghị này làm nơi quy tụ các nguyên thủ, nhà khoa học và đại diện giới kinh tế để cùng thảo luận toàn diện về việc quản lý tài sản chung này, hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý quốc tế mới tại Liên hợp quốc. Khuôn khổ pháp lý hiện tại đã trở nên lạc hậu khi được xây dựng từ những năm 1960 bởi một số ít quốc gia có năng lực công nghệ lúc bấy giờ, trong khi các tính năng của vệ tinh ngày nay đã thay đổi hoàn toàn.

Chúng tôi đặc biệt mong muốn lắng nghe tiếng nói của Việt Nam cũng như các nước phương Nam về nhu cầu khai thác, bảo vệ lợi ích và quyền tiếp cận công bằng đối với không gian vũ trụ. Sự tham gia của phái đoàn Việt Nam minh chứng cho chủ trương của Pháp trong việc hợp tác bình đẳng với tất cả các quốc gia, dù là cường quốc không gian vũ trụ hay các nước đang phát triển nhưng có quyền lợi chính đáng tiếp cận không gian vũ trụ trong tương lai.

*Phóng viên: Đại sứ kỳ vọng chuyến thăm lần này sẽ thúc đẩy những tiến triển cụ thể nào trong các dự án hợp tác trọng điểm giữa hai nước?

*Đại sứ Olivier Brochet: Chuyến thăm lần này sẽ vừa củng cố các dự án hiện có, vừa mở ra những hướng hợp tác mang tính chiến lược mới cho tương lai.

Trước hết, trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng, Pháp tiếp tục đề xuất đồng hành cùng Việt Nam phát triển nền tảng công nghiệp và công nghệ quốc phòng nhằm hỗ trợ Việt Nam bảo đảm và tăng cường chủ quyền quốc gia.

Về năng lượng và phát triển bền vững, hai nước sẽ cùng nhìn lại các kết quả cam kết của Pháp trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP). Đến nay, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) đã giải ngân hơn hai phần ba nguồn vốn cam kết từ bốn năm trước và chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh các dự án năng lượng tái tạo truyền thống như điện gió, điện mặt trời hay thủy điện.

Đặc biệt, tiếp nối đề xuất từ chuyến thăm năm 2025 của Tổng thống Emmanuel Macron, hai bên sẽ tiếp tục thảo luận sâu hơn về triển vọng hợp tác trong lĩnh vực điện hạt nhân vì mục đích hòa bình, song song với việc nghiên cứu khả năng hợp tác khai thác hiệu quả các nguồn khoáng sản chiến lược của Việt Nam.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực y tế, giao thông và giáo dục - đào tạo vốn có bề dày truyền thống cũng sẽ nhận được xung lực mới từ chuyến thăm này. Trong y tế, hợp tác nổi bật có thể kể đến dự án nhà máy sản xuất vaccine quy mô lớn giữa Công ty Vaccine Việt Nam (VNVC) và Tập đoàn Sanofi tại Thành phố Hồ Chí Minh nhằm chủ động nguồn vaccine chất lượng cao để bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặc biệt là trẻ em.

Đối với giao thông vận tải, bên cạnh hợp tác hàng không dài hạn với hãng Airbus, Pháp mong muốn chia sẻ công nghệ và năng lực quản lý đường sắt, đặc biệt là hệ thống tàu cao tốc (TGV) thông qua các chương trình đào tạo phối hợp giữa Tổng công ty Đường sắt quốc gia Pháp (SNCF), Alstom và đối tác Việt Nam.

Cuối cùng, giáo dục và khoa học luôn là trụ cột hàng đầu suốt nhiều thập kỷ qua khi nước Pháp hiện đón nhận khoảng sáu đến bảy nghìn du học sinh Việt Nam. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy hoạt động của ba cơ sở giáo dục xuất sắc gồm Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), Trung tâm Pháp - Việt đào tạo về Quản lý (CFVG) và Chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao (PFIEV).

Nhân dịp này, hai bên dự kiến sẽ ký thỏa thuận triển khai Chương trình đối tác Hubert Curien Pháp - Việt Nam nhằm hỗ trợ các nhà nghiên cứu trao đổi học thuật lâu dài và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng sẽ tới thăm Paris-Saclay, tổ hợp nghiên cứu và đại học hiện đại hàng đầu châu Âu. Đặc biệt, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu, người có tình cảm sâu sắc với Việt Nam, sẽ trực tiếp tiếp đoàn đại biểu Việt Nam trong chuyến thăm này.

*Phóng viên: Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, theo Đại sứ, hai nước sẽ tăng cường phối hợp như thế nào tại các diễn đàn đa phương đối với các vấn đề toàn cầu?

*Đại sứ Olivier Brochet: Mối quan hệ đối tác vững chắc giúp hai nước phối hợp hiệu quả hơn tại các diễn đàn đa phương nhằm thúc đẩy đồng thuận quốc tế, tương tự như sự phối hợp chặt chẽ khi Việt Nam chủ trì Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11. Đối với các vấn đề quốc tế và khu vực, hai bên cùng chia sẻ nhiều góc nhìn tương đồng về việc tôn trọng quyền tự quyết, độc lập tự chủ của các quốc gia và các tổ chức khu vực như ASEAN hay Liên minh châu Âu trước mọi sự áp đặt từ các cường quốc lớn.

Trong vấn đề Biển Đông, Pháp luôn khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế về biển và bảo đảm quyền tự do hàng hải, hàng không, đồng thời duy trì việc cử tàu khinh hạm ghé thăm khu vực hằng năm để góp phần bảo vệ các nguyên tắc chung này.

*Phóng viên: Kết thúc nhiệm kỳ công tác 3 năm tại Việt Nam, những dấu ấn cá nhân sâu sắc nhất nào sẽ đồng hành cùng ông trong chặng đường tương lai?

*Đại sứ Olivier Brochet: Tôi rời Việt Nam với lòng biết ơn sâu sắc đối với đất nước và con người nơi đây vì sự đón tiếp nồng hậu, chân tình. Tôi sẽ luôn mang theo trong tim mình một phần của Việt Nam. Trong suốt thời gian qua, tôi đã đi đến nhiều vùng miền, từ các đô thị phát triển đến các vùng nông thôn, miền núi, gặp gỡ các dân tộc thiểu số và chiêm ngưỡng cảnh quan tươi đẹp của Việt Nam. Tôi đặc biệt ấn tượng trước sự năng động, khát vọng vươn lên và tầm nhìn tích cực của Việt Nam – một đất nước dù trải qua nhiều thăng trầm lịch sử vẫn luôn tràn đầy năng lượng phát triển mạnh mẽ.

Đặc biệt xúc động và mang tính biểu tượng cao đối với tôi là chuyến thăm Điện Biên Phủ nhân kỷ niệm 70 năm chiến thắng lịch sử này. Hình ảnh ba cựu chiến binh Pháp ngoài 90 tuổi được các chiến sĩ trẻ Việt Nam dìu đỡ dưới ánh nắng Điện Biên Phủ là biểu hiện tuyệt vời cho sự hòa giải, cùng khép lại quá khứ để hướng tới tương lai tốt đẹp của hai dân tộc. Tôi tin tưởng sâu sắc rằng Việt Nam và Pháp sẽ tiếp tục sát cánh, viết tiếp những trang sử hợp tác mới tốt đẹp hơn nữa vì lợi ích của hai nước và hòa bình trên thế giới.

*Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Đại sứ!