Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia có thể định hình quỹ đạo kinh tế vĩ mô của ASEAN

Theo nhà kinh tế trưởng Shan Saeed của tập đoàn công nghệ bất động sản IQI Global chi nhánh tại Malaysia, các nền kinh tế gồm Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam (MITPV) là năm nước xuất sắc (Fabulous Five) có tiềm năng định hình quỹ đạo kinh tế vĩ mô và đầu tư của ASEAN trong 10-20 năm tới.

MITPV đang nổi lên như một trong những điểm đến chiến lược hấp dẫn nhất thế giới cho vốn đầu tư toàn cầu trên các thị trường mới nổi. Mỗi nền kinh tế đóng góp một lợi thế chiến lược riêng biệt. Indonesia cung cấp quy mô, hàng hóa và nguồn tài nguyên dồi dào. Malaysia là trụ cột của ngành bán dẫn, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và sự tinh vi về tài chính. Thái Lan đóng góp năng lực công nghiệp và vị thế dẫn đầu trong ngành ô tô, Philippines mang lại động lực dân số và sự mở rộng dịch vụ. Trong khi đó, Việt Nam đang nổi lên như nền tảng sản xuất Trung Quốc+1 hàng đầu của châu Á.

Trao đổi với phóng viên TTXVN về thế mạnh của Việt Nam, chuyên gia Shan Saeed đánh giá, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục phát triển, Việt Nam ngày càng có vị thế vững chắc để trở thành một trong những nền tảng sản xuất và xuất khẩu quan trọng nhất trên thế giới. Nội dung cụ thể như sau:

Lợi thế Trung Quốc + 1 của Việt Nam không chỉ được định nghĩa bởi khả năng cạnh tranh về giá cả mà ngày càng được củng cố bởi quy mô công nghiệp, sự xuất sắc trong thực thi, năng lực xuất khẩu tinh vi và sự hội nhập sâu rộng vào mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Các yếu tố kinh tế vĩ mô của Việt Nam vẫn vô cùng hấp dẫn. GDP tăng trưởng 8,02% vào năm 2025, trong khi Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo GDP của Việt Nam có thể tăng trưởng 6,8% vào năm 2026 và 7,1% vào năm 2027. Với tỷ lệ thương mại/GDP gần 170%, Việt Nam nằm trong số những nền kinh tế hội nhập toàn cầu nhất thế giới. Xuất khẩu hiện vượt quá 400 tỷ USD mỗi năm, đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục tăng tốc khi các tập đoàn đa quốc gia đa dạng hóa chuỗi cung ứng ra ngoài Trung Quốc.

Luận điểm Trung Quốc + 1 đặc biệt mạnh mẽ bởi vì Việt Nam đang dần phát triển vượt ra khỏi vai trò truyền thống là nền tảng lắp ráp giá rẻ. Việt Nam đang có những bước tiến mạnh mẽ trong chuỗi giá trị công nghiệp trên các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, máy móc, sản xuất tiên tiến, logistics và cơ sở hạ tầng số.

Đối với các nhà đầu tư toàn cầu, Việt Nam mang lại năm lợi thế cấu trúc bền vững: Lực lượng lao động cạnh tranh và ngày càng có tay nghề cao, vị trí địa lý gần Trung Quốc, cơ sở hạ tầng công nghiệp đang mở rộng, khả năng kết nối xuất khẩu vượt trội và chính sách linh hoạt trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc di dời chuỗi cung ứng đa quốc gia. Nhìn chung, những yếu tố này đã định vị Việt Nam là một trong những quốc gia hưởng lợi đáng tin cậy nhất từ việc đa dạng hóa sản xuất toàn cầu và tái cấu trúc công nghiệp trong ASEAN.

Giai đoạn phát triển tiếp theo của Việt Nam đòi hỏi sự chuyển đổi chiến lược từ “nhà máy sản xuất” sang nền tảng tạo ra giá trị. Điều này bao gồm việc tăng cường giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực kỹ sư và bán dẫn, nâng cao độ tin cậy của lưới điện, giảm tắc nghẽn logistics, đẩy nhanh triển khai cơ sở hạ tầng số, phát triển hệ sinh thái nhà cung cấp trong nước và tăng cường tính dự đoán của quy định. Mục tiêu không còn đơn thuần là thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, mà là nắm bắt được thị phần lớn hơn trong việc chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, tăng năng suất và tạo ra giá trị nội địa từ các khoản đầu tư đó.

Chuyên gia Shan Saeed kết luận, Việt Nam đã giành được vị trí dẫn đầu trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi Trung Quốc+1. Thách thức tiếp theo là chuyển đổi việc di dời sản xuất thành những lợi ích bền vững về năng suất, sự tinh vi về công nghệ, năng lực đổi mới và khả năng cạnh tranh công nghiệp sâu rộng hơn. Các quốc gia thành công trong việc nắm bắt những tầng giá trị cao hơn này sẽ định hình thế hệ lãnh đạo kinh tế tiếp theo.

Trong nhóm năm nước xuất sắc, vai trò của Việt Nam ngày càng rõ rệt: Động lực xuất khẩu, chất xúc tác sản xuất và câu chuyện thành công nổi bật nhất của ASEAN trong khuôn khổ Trung Quốc+1. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục đa dạng hóa và sự phân mảnh địa chính trị định hình lại cấu trúc sản xuất, Việt Nam có vị thế độc đáo để trở thành một trong những nền tảng sản xuất và xuất khẩu quan trọng nhất trong thế giới mới nổi. Việt Nam không còn chỉ cạnh tranh để trở thành một trung tâm sản xuất, mà đang cạnh tranh để trở thành một nút chiến lược trong cấu trúc sản xuất toàn cầu.