Việt Nam triển khai chiến lược logistics hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Uyên Hương/Bnews/vnanet.vn

Đây là lần đầu tiên Việt Nam ban hành một chiến lược chuyên ngành ở quy mô dài hạn, tổng thể và có lượng hóa mục tiêu, thể hiện bước chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động trong việc coi logistics là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng vai trò then chốt trong nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí giao dịch và hội nhập sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, ngày 9/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2229/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050. 

“Đến thời điểm hiện nay, đây là chiến lược đầu tiên về logistics được Chính phủ ban hành. Điều đó khẳng định logistics đã được nhìn nhận như một ngành kinh tế quan trọng, giữ vai trò kết nối và hỗ trợ các ngành khác. Việc ban hành chiến lược cũng cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ của Nhà nước đối với mục tiêu phát triển dịch vụ logistics Việt Nam trong giai đoạn mới”,  ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh. 

Ông Bùi Bá Nghiêm - Chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) chia sẻ về Chiến lược Phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025- 2035, tầm nhìn đến 2050. Ảnh: Uyên Hương/Bnews/vnanet.vn

Thông tin rõ hơn về chiến lược này, ông Bùi Bá Nghiêm - chuyên viên cao cấp, Cục Xuất nhập khẩu, Phó Trưởng Ban soạn thảo chiến lược cho hay: Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025 – 2035, tầm nhìn đến 2050 đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một văn bản chiến lược toàn diện dành riêng cho lĩnh vực logistics. Đây không chỉ là sự hoàn thiện về mặt thể chế, mà còn thể hiện rõ nhận thức mới của Chính phủ về vai trò của logistics trong nền kinh tế hiện đại. 

Theo đó, logistics được xác định là một ngành kinh tế quan trọng, có khả năng phát huy tối đa năng lực của các địa phương, thúc đẩy liên kết vùng, khu vực và quốc tế. Logistics là dịch vụ thiết yếu, đóng vai trò động lực cho phát triển kinh tế – xã hội; đồng thời là ngành có giá trị gia tăng cao, hàm lượng tri thức lớn, hướng tới mô hình phát triển bền vững, hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường. 

Chiến lược đặt yêu cầu phát triển logistics dựa trên kết cấu hạ tầng hiện đại, bao gồm giao thông, thương mại và công nghệ. Đây là nền tảng để đảm bảo kết nối thông suốt giữa các vùng trong nước và quốc tế, tạo tiền đề cho tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời gắn với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng - an ninh. 

Theo ông Bùi Bá Nghiêm, các quan điểm phát triển nhấn mạnh việc tận dụng lợi thế vị trí địa lý, đặc biệt là tiềm năng kinh tế biển; tăng cường kết nối sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Con người được đặt ở vị trí trung tâm, với định hướng xây dựng đội ngũ nhân lực logistics chất lượng cao trong dài hạn. 

Mục tiêu giai đoạn 2025 - 2035 cũng được lượng hóa rõ ràng: tỷ trọng đóng góp của logistics vào tổng ngân sách quốc nội (GDP) đạt 5 - 7%; tốc độ tăng trưởng 12 - 15%; chi phí logistics giảm còn 12 - 15% GDP; xếp hạng chỉ số hiệu quả logistics (LPI) nằm trong nhóm 40 nước đứng đầu; hình thành 5 trung tâm logistics tầm cỡ quốc tế và 70% lao động có chuyên môn. 

Cùng đó, tầm nhìn đến 2050 tiếp tục nâng các mục tiêu lên mức cao hơn, hướng tới 10 trung tâm logistics quốc tế và 90% lao động có chuyên môn. Đây là định hướng tạo nền tảng để logistics trở thành một trong những ngành mũi nhọn, đóng góp trực tiếp vào năng lực cạnh tranh quốc gia và sự dịch chuyển mô hình tăng trưởng sang kinh tế tri thức, kinh tế xanh, kinh tế số. 

Để hiện thực hóa các mục tiêu lớn, ông Bùi Bá Nghiêm chia sẻ, Chiến lược xác định 9 nhóm giải pháp, nhiệm vụ then chốt, trải rộng từ thể chế, hạ tầng đến con người và thị trường. Theo đó, đầu tiên là hoàn thiện thể chế pháp luật, cải cách môi trường đầu tư - kinh doanh, rà soát các cam kết quốc tế, điều chỉnh cơ chế thuế, phí, đầu tư công, áp dụng tiêu chuẩn quốc gia - quốc tế và xây dựng hệ thống đánh giá năng lực cạnh tranh logistics cấp quốc gia, địa phương và doanh nghiệp. 

Ngoài ra, tập trung vào phát triển hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại, bao gồm quy hoạch trung tâm logistics, xây dựng khu thương mại tự do, khu logistics, kho thông minh, kho chuyên dụng; phát triển đội tàu biển container, đội tàu bay hàng hóa và thúc đẩy hình thành cảng trung chuyển quốc tế. Việc hoàn thiện môi trường kinh doanh phục vụ logistics trong thương mại điện tử cũng được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. 

Bên cạnh đó, việc liên kết vùng được ưu tiên phát triển các vùng động lực như Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và miền Trung với các cực tăng trưởng quan trọng gồm Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Chiến lược khuyến khích tăng cường kết nối giao thông và dịch vụ vận tải đa phương thức giữa các vùng, hành lang kinh tế. 

Đặc biệt, tập trung phát triển thị trường logistics và nâng cao năng lực doanh nghiệp, thông qua đột phá chính sách thu hút đầu tư, tham gia sâu rộng vào các diễn đàn hợp tác quốc tế, tổ chức xúc tiến thương mại – đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống đại lý, văn phòng đại diện ở nước ngoài, kết nối doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) với doanh nghiệp nội địa. 

Chú trọng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hình thành các trung tâm nghiên cứu mạnh, phát triển thị trường công nghệ logistics, thúc đẩy ứng dụng logistics xanh, logistics ngược và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đạt các chứng chỉ tăng trưởng bền vững. Cùng đó, với định hướng ban hành bộ tiêu chuẩn nghề quốc gia, mở rộng quy mô đào tạo, tăng cường hợp tác quốc tế và áp dụng công nghệ trong giảng dạy, bồi dưỡng nhân lực. 

Đáng lưu ý, cần đề cao vai trò các hiệp hội và doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực logistics, khuyến khích hình thành những doanh nghiệp mạnh, chuyên nghiệp và có năng lực cạnh tranh cao. Hơn nữa, tăng cường thông tin – tuyên truyền, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về logistics, thống kê chỉ số logistics và tổ chức Ngày Logistics Việt Nam, Tuần lễ Logistics Việt Nam. 

Theo Bộ Công Thương, cơ chế tổ chức thực hiện Chiến lược được giao cho nhiều bộ, ngành và địa phương, trong đó Bộ Công Thương giữ vai trò chủ trì, xây dựng kế hoạch hành động, đánh giá năng lực cạnh tranh logistics, triển khai các chương trình chuyển đổi số, xanh và tổ chức Diễn đàn Logistics Việt Nam hàng năm. Ngoài ra, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng các địa phương và hiệp hội có trách nhiệm triển khai các phần việc theo phân công, đảm bảo tính đồng bộ và liên thông của toàn bộ hệ thống. 

Nhận định từ các chuyên gia, việc ban hành và triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics quốc gia không chỉ khẳng định tầm nhìn mới của Việt Nam trong việc xây dựng nền kinh tế hiện đại, số hóa và xanh hóa, mà còn mở ra cơ hội để hình thành các doanh nghiệp logistics lớn, các trung tâm dịch vụ tầm khu vực và quốc tế.

Tuy nhiên, để chiến lược đi vào thực tiễn và tạo đột phá, cần quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của bộ ngành, địa phương, cùng vai trò dẫn dắt thị trường của cộng đồng doanh nghiệp. Với định hướng rõ ràng, mục tiêu dài hạn và hành động nhất quán, logistics Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, trở thành động lực quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế bền vững.