VN-Index lao dốc hơn 115 điểm, định giá cổ phiếu dần hấp dẫn

Đà giảm diễn ra trong bối cảnh tâm lý né tránh rủi ro (risk-off) bao trùm thị trường tài chính toàn cầu. Tuy vậy, các tổ chức quản lý quỹ cho rằng tỷ lệ margin của thị trường vẫn ở mức an toàn và định giá cổ phiếu đang dần trở lại vùng hấp dẫn đối với nhà đầu tư dài hạn. 

* Tỷ lệ margin không quá nghiêm trọng

Theo bà Phạm Huyền Trang - Giám đốc Sản phẩm Đầu tư, Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM), những biến động địa chính trị gần đây đã khiến thị trường tài chính toàn cầu chuyển sang trạng thái “risk-off”, kéo theo đà giảm của nhiều thị trường chứng khoán châu Á như KOSPI, Nikkei, Taiex hay Hang Seng.

Giao dịch chứng khoán tại Sàn Maybank KimEng (TP. Hồ Chí Minh)

Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng chịu tác động khi VN-Index giảm mạnh trong tuần trước, đặc biệt là nhịp bán tháo vào cuối phiên thứ Sáu khi tâm lý thận trọng gia tăng. Diễn biến tiêu cực tiếp tục lan sang phiên đầu tuần (9/3), khiến nhiều cổ phiếu chịu áp lực bán lớn và giảm về mức giá sàn.

Tuy nhiên, theo SSIAM, dù thị trường có thể còn tiếp tục điều chỉnh, áp lực giải chấp hiện chưa ở mức đáng lo ngại khi tỷ lệ margin toàn thị trường vào cuối năm 2025 vẫn ở vùng an toàn, khoảng 100%.

Ở trong nước, tác động từ đà tăng của giá dầu thế giới đang phản ánh vào mặt bằng giá nhiên liệu. Ngày 6/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP sau phiên họp thường kỳ tháng 2, trong đó nhấn mạnh cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt nhằm ứng phó với biến động của thị trường năng lượng.

Giá xăng RON95-III hiện tăng lên 27.047 đồng/lít, mức cao nhất kể từ tháng 6/2022. Diễn biến này có thể khiến lạm phát hiện ở mức khoảng 3% trong hai tháng đầu năm tiến gần mục tiêu 4–4,5% của Chính phủ, qua đó thu hẹp phần nào dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ. 

Để hạn chế tác động lan tỏa, Chính phủ có thể triển khai một số biện pháp hỗ trợ như sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu (khoảng 230 triệu USD) hoặc tạm thời giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu đến hết ngày 30/4. 

Tuy nhiên, SSIAM đánh giá cú sốc này mang tính chu kỳ hơn là một rủi ro vĩ mô dài hạn. Bối cảnh nội lực của Việt Nam vẫn tích cực với nền tảng tăng trưởng ổn định, xuất khẩu sản xuất duy trì đà cải thiện, vốn FDI giải ngân đều đặn và dư địa điều hành chính sách vẫn khá rộng. Đặc biệt, thị trường Việt Nam còn nhận được động lực quan trọng từ việc nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE Russell trong thời gian tới, tạo sức hút dòng vốn trung – dài hạn. 

“Trong ngắn hạn, thị trường có thể còn biến động mạnh theo diễn biến địa chính trị. Nhưng về trung – dài hạn, triển vọng của chứng khoán Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực. Định giá thị trường hiện đã lùi về vùng hỗ trợ lịch sử, tương tự giai đoạn Mỹ áp thuế quan toàn cầu hồi tháng 4/2025 mở ra cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn. Đây là thời điểm phù hợp để rà soát lại danh mục, thay vì hoảng loạn trước biến động”, bà Phạm Huyền Trang nhận định.

* Cấu trúc nền tảng kinh tế không bị ảnh hưởng

Sau phiên giao dịch giảm sâu ngày 9/3, Công ty CP Quản lý quỹ VinaCapital cũng đã đưa ra một số đánh giá và khuyến nghị đối với nhà đầu tư. Theo VinaCapital, mức độ phụ thuộc thương mại trực tiếp của Việt Nam với khu vực Trung Đông tương đối thấp. Động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế vẫn đến từ dòng vốn FDI, xuất khẩu sang các thị trường lớn như Mỹ và EU, cùng với tiêu dùng nội địa. Vì vậy, tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông được xem là cú sốc ngắn hạn hơn là yếu tố có thể làm thay đổi xu hướng tăng trưởng dài hạn của kinh tế Việt Nam.

Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán có thể còn biến động mạnh theo diễn biến địa chính trị. Ảnh minh họa: BNEWS/TTXVN

VinaCapital cho rằng, giá dầu có thể tăng mạnh trong ngắn hạn khi xung đột leo thang, với mức tăng có thể vượt 30% và dầu Brent có khả năng vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Diễn biến này có thể khiến lạm phát tại Việt Nam tăng lên khoảng 4%, tuy nhiên vẫn nằm dưới mục tiêu kiểm soát 4,5% của Chính phủ. Với nền tảng cầu nội địa ổn định và chính sách điều hành linh hoạt, rủi ro lạm phát mất kiểm soát hiện chưa được đánh giá là đáng lo ngại.

Về yếu tố tâm lý, VinaCapital nhận định căng thẳng địa chính trị có thể tạo sức ép lên thị trường tài chính trong ngắn hạn. Tuy vậy, khả năng cuộc xung đột kéo dài được cho là không cao khi Mỹ khó có đủ nguồn lực cho một cuộc chiến lâu dài, trong khi Israel cũng đối mặt với nhiều rủi ro an ninh từ các cuộc tấn công tên lửa của Iran.

Đối với thị trường chứng khoán, VinaCapital cho rằng sự kiện lần này khó làm thay đổi đáng kể triển vọng vĩ mô của Việt Nam cũng như đà tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết. Thống kê từ các sự kiện địa chính trị trong quá khứ như xung đột Nga – Ukraine, căng thẳng Hamas – Israel, các cuộc đối đầu giữa Israel và Iran hay biến động chính trị tại Venezuela cho thấy thị trường thường chỉ chịu tác động ngắn hạn và nhanh chóng ổn định trở lại khi thông tin được phản ánh đầy đủ.

Trong ngắn hạn, thị trường có thể chịu ảnh hưởng từ tâm lý thận trọng gia tăng khi dòng tiền toàn cầu tạm thời chuyển sang các tài sản an toàn như vàng và trái phiếu, khiến biến động trên thị trường cổ phiếu gia tăng. Tuy nhiên, ở góc nhìn trung hạn, nếu xung đột không kéo dài hoặc không làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu, thị trường thường có xu hướng phục hồi khi mức độ bất định giảm dần. Những nền kinh tế có động lực tăng trưởng nội tại rõ ràng như Việt Nam thường sớm thu hút trở lại dòng vốn khi tâm lý thị trường ổn định.

Đối với các quỹ đầu tư cổ phiếu, VinaCapital cho rằng trọng tâm không nằm ở biến động ngắn hạn của thị trường mà ở khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp trong danh mục. Theo tổ chức này, lịch sử cho thấy các sự kiện địa chính trị thường tạo ra phản ứng mạnh trong giai đoạn đầu, nhưng tác động dài hạn chủ yếu phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế toàn cầu và nền tảng vĩ mô.

“Trong bối cảnh thị trường chứng khoán biến động ngắn hạn, nhà đầu tư nên giữ tâm lý bình tĩnh thay vì bị chi phối bởi tâm lý đám đông. Đây có thể là cơ hội để tích lũy cổ phiếu với mức giá hấp dẫn hơn. Định giá của thị trường cũng như nhiều doanh nghiệp trong danh mục hiện đang ở vùng hấp dẫn cho đầu tư dài hạn. Nhà đầu tư nên kiên định với chiến lược đầu tư dài hạn và đầu tư định kỳ để đạt được kết quả tích cực trong tương lai”, VinaCapital khuyến nghị.

Đáng chú ý, sáng 10/3, thị trường năng lượng thế giới đã có dấu hiệu hạ nhiệt khi giá dầu Brent giảm trở lại xuống dưới mốc 100 USD/thùng sau giai đoạn tăng mạnh trước đó. Cùng đó, thị trường chứng khoán Mỹ cũng phục hồi đáng kể từ mức đáy trong phiên 9/3, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc xung đột với Iran có thể sớm đi đến hồi kết.

Những tín hiệu tích cực này được kỳ vọng sẽ góp phần xoa dịu tâm lý lo ngại rủi ro trên thị trường tài chính toàn cầu, qua đó hỗ trợ ổn định tâm lý nhà đầu tư và giảm bớt áp lực biến động đối với thị trường chứng khoán Việt Nam trong các phiên giao dịch tới.