Vụ muối ở Lâm Đồng kéo dài, giá tăng

Vụ mùa kéo dài không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn mang lại niềm vui cho diêm dân khi giá muối tăng, đầu ra ổn định hơn so với những năm trước.

Ghi nhận tại cánh đồng muối xã Tân Thành vào những ngày giữa tháng 5, không khí lao động vẫn diễn ra khẩn trương, rộn ràng. Dưới cái nắng gay gắt đầu mùa Hè, những diêm dân vẫn tất bật ra đồng, cào những lớp muối trắng kết tinh sau nhiều ngày nắng lớn. Mồ hôi lấm tấm trên gương mặt nhưng ai cũng phấn khởi bởi vụ muối năm nay được mùa, giá bán tăng hơn so với cùng kỳ năm trước.

Theo nhiều diêm dân, vụ chính sản xuất muối thường bắt đầu từ tháng 12 năm trước đến cuối tháng ba âm lịch hàng năm. Tuy nhiên, năm nay vụ muối lại kéo dài sang tận tháng tư âm lịch. Nhờ đó, sản lượng muối tăng, năng suất đạt từ 60 đến 80 tấn/ha/tháng. Ở thời điểm này, giá muối ở mức 1.100 đồng/kg đối với muối thường và 1.300 đồng/kg đối với muối trải bạt.

Ông Trần Trung Sỹ là người có gần 20 năm gắn bó lâu đời với nghề làm muối ở xã Tân Thành. Hơn ba năm gần đây, gia đình ông chuyển toàn bộ 1,3 ha đất sang sản xuất theo phương pháp muối trải bạt. Theo ông Sỹ, sản xuất theo phương pháp này muối không chỉ sạch mà còn rút ngắn chu kỳ sản xuất do nước bốc hơi nhanh, hạt muối trắng sáng không lẫn tạp chất. Sản xuất theo phương pháp này còn nâng cao năng suất và chất lượng muối, giá bán cao hơn, dễ tiêu thụ... nên gia đình bà rất yên tâm.

"Mọi năm cỡ đầu tháng 3 âm lịch là đã có mưa, các ruộng muối không thu hoạch được nữa nhưng năm nay đã bước sang tháng 4 âm lịch mà trời vẫn còn nắng nóng, muối vẫn kết tinh và cho thu hoạch. Nhờ đó, sản lượng được ổn định. Với giá muối dao động ở mức 1.200 - 1.300 đồng/kg như hiện nay, sau khi trừ chi phí, thu nhập của gia đình từng bước được cải thiện, thu về lợi nhuận khoảng vài chục triệu đồng", ông Sỹ cho biết.

Cách đó không xa, ông Trần Văn Quý, xã Tân Thành cũng đang tất bật thu hoạch muối cuối vụ để kịp gom đủ hàng bán cho thương lái. Ông Quý cho biết, nghề làm muối không khó nhưng tốn công để làm ruộng, đắp bờ cho thật chắc và đòi hỏi sự bền bỉ, cần cù, chịu thương chịu khó của người dân. Để có được những hạt muối trước hết phải chuyển nước biển vào ngâm và phơi nắng trong các ao chứa, đợi bốc hơi sau đó chuyển vào các ruộng muối đợi kết tinh. Muối chỉ thu hoạch vào mùa nắng. Mỗi lần thu hoạch muối cách nhau 7 - 8 ngày, liên tục như vậy trong nhiều tháng. Điều đặc biệt đối với nghề làm muối là diêm dân chỉ đầu tư một lần trong năm. Khi bắt đầu vào mùa mưa vì vụ muối cũng kết thúc.

Hợp tác xã muối Thanh Phong là một trong những hợp tác xã sản xuất muối tiêu biểu tại xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng. Từ một tổ sản xuất nhỏ của các diêm dân địa phương, hợp tác xã đã từng bước phát triển, đến nay có hơn 151 hộ thành viên với hơn 22 ha ruộng muối. Nhờ đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm, hợp tác xã giúp người dân yên tâm gắn bó với nghề truyền thống, nâng cao thu nhập và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Ông Nguyễn Thế Đồng, Phó Giám đốc Hợp tác xã muối Thanh Phong cho biết, năm nay, ở đầu vụ, gió êm, trời có nhiều đợt không khí lạnh nên sản lượng muối không đạt cao. Tuy nhiên càng về cuối vụ, nắng nóng kéo dài, ít mưa trái mùa nên muối kết tinh nhanh, hạt chắc và trắng hơn. Thêm nữa vụ muối kéo dài thời gian thu hoạch nên bù lại sản lượng tương đối ổn định. Tính đến giữa tháng 5/2026, sản lượng muối của hợp tác xã đã đạt hơn 2.500 tấn.

Đặc biệt, năm nay cá cơm được mùa, nhu cầu mua muối phục vụ chế biến nước mắm và thực phẩm tăng, kéo theo giá muối tăng hơn so với năm trước từ 200- 300 đồng/kg. Ngoài ra, tình hình tiêu thụ muối cũng thuận lợi hơn. Sau mỗi đợt thu hoạch, thương lái và các đầu mối thu mua đến tận ruộng để vận chuyển đi nội tỉnh và Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Tây.

Theo thống kê, toàn xã Tân Thành hiện có khoảng 300 hộ sản xuất muối trên diện tích hơn 60 ha. Những năm gần đây, nhiều hộ dân tại Tân Thành đã mạnh dạn chuyển từ sản xuất muối đất sang muối trải bạt. Dù chi phí đầu tư cao hơn nhưng đổi lại hạt muối sạch, đồng đều, dễ tiêu thụ và cho giá trị kinh tế tốt hơn.

Ông Diệp Minh Tiến, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Thành cho biết, nghề muối không chỉ tạo thu nhập cho người dân địa phương mà còn góp phần duy trì nét sinh kế truyền thống gắn với vùng biển. Từ nghề truyền thống, muối Tân Thành đang dần chuyển sang sản xuất theo mô hình liên kết sản xuất- tiêu thụ, hướng tới nâng cao giá trị.

Trong thời gian tới, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia vào các mô hình sản xuất muối theo công nghệ mới, sản xuất muối trải bạt; đồng thời tham gia xây dựng các chuỗi liên kết của các hợp tác xã nhằm nâng cao giá trị hạt muối. Về lâu dài, Hội nông dân xã hướng dẫn, hỗ trợ cộng đồng sản xuất muối Tân Thành gắn kết giữa sản xuất muối gắn với khai thác du lịch cộng đồng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, hiện nay, hoạt động sản xuất muối trên địa bàn tỉnh tập trung chủ yếu tại các xã Vĩnh Hảo và Tân Thành. Tổng diện tích sản xuất muối đạt gần 560 ha; trong đó, muối công nghiệp chiếm diện tích chủ yếu.

Sản xuất muối là ngành phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết, chịu tác động trực tiếp của biến động khí hậu và thị trường. Thu nhập của diêm dân vì vậy còn bấp bênh, chưa tương xứng với công sức lao động. Thực tế này cho thấy ngành muối vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi cần có các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, ổn định đầu ra và cải thiện đời sống diêm dân.