Vụ nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm: “Bật đèn xanh” cho cán bộ thu tiền hoàn thiện hồ sơ

Chiều 5/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm 55 bị cáo trong vụ án nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế tiếp tục với phần xét hỏi các bị cáo. Trả lời câu hỏi của Hội đồng xét xử, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong thừa nhận đã “bật đèn xanh” cho nhân viên thu tiền hoàn thiện hồ sơ và đã nhận 43 tỷ đồng tiền hối lộ như Cáo trạng của Viện Kiểm sát đã truy tố. Cùng với bị cáo Phong, các bị cáo khác là cựu lãnh đạo, cán bộ của Cục này đều thừa nhận hành vi nhận hối lộ như cáo buộc của cơ quan công tố.

* Cựu Cục trưởng thừa nhận cầm 43 tỷ đồng hối lộ

Là người đầu tiên trả lời thẩm vấn tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Thanh Phong khai, sau khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký, công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe (Nghị định số 15) có hiệu lực ngày 2/2/2018, số lượng hồ sơ cần giải quyết tăng đột biến (do trước đó doanh nghiệp “ém” hồ sơ chờ ban hành Nghị định). Để tránh ùn tắc, bị cáo đã chỉ đạo huy động thêm các phòng, ban không có chức năng chuyên môn tham gia xử lý hồ sơ.

Theo bị cáo Phong, quá trình giải quyết hồ sơ, hầu hết các doanh nghiệp lớn có thể tự hoàn thiện được hồ sơ đúng quy định, còn doanh nghiệp nhỏ thường không đáp ứng yêu cầu, phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần. Trong khi đó, Nghị định số 15 chỉ cho phép ra văn bản hướng dẫn một lần, vì vậy, các doanh nghiệp này đề nghị được các phòng, ban của Cục An toàn thực phẩm hướng dẫn, hỗ trợ.

Khi được chuyên viên, lãnh đạo cấp phòng báo cáo có doanh nghiệp không biết làm hồ sơ, đề nghị chuyên viên hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, bị cáo Phong đã nói với cấp dưới về việc họ “muốn làm thế nào thì tùy, nhưng hồ sơ phải thật chuẩn, không được sai sót”. Đồng thời bị cáo Phong chỉ đạo các cán bộ dưới quyền không được gây khó khăn đối với các hồ sơ mà doanh nghiệp tự làm được.

Trình bày với Hội đồng xét xử, bị cáo Phong thừa nhận đã cầm số tiền 43 tỷ đồng như cáo trạng của Viện Kiểm sát và bày tỏ sự ăn năn, hối hận về hành vi này. Quá trình điều tra, bị cáo đã thành khẩn khai báo, song cho rằng không có chuyện “thỏa thuận ăn chia” mà tùy cán bộ các phòng đưa, bị cáo không ấn định số tiền phải đưa. Bị cáo Phong giãi bày, tại thời điểm nhận tiền, bị cáo nghĩ rằng nhận hối lộ là việc các hồ sơ đúng quy định mà ép phải chi tiền thì mới là nhận hối lộ; còn đây hướng dẫn chu đáo cho doanh nghiệp mà doanh nghiệp vẫn đưa tiền thì là không phải nhận hối lộ. Đến nay, bị cáo đã nhận thức được đây là sai phạm của mình.

Đối với việc tạo điều kiện sớm cấp Giấy tiếp nhận và Giấy chứng nhận Nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP, Nguyễn Thanh Phong khẳng định không chỉ đạo vì đã phân công cho cựu Phó Cục trưởng Nguyễn Hùng Long. Tất cả quy trình tiếp nhận đơn, lập đoàn kiểm định, xử lý tồn tại bị cáo không được báo cáo. Bị cáo không biết có việc doanh nghiệp phải chi tiền để được xếp lịch kiểm định sớm, cũng không biết có việc bỏ qua lỗi. Tuy nhiên, bị cáo Phong thừa nhận có 2 lần bị cáo Cao Văn Trung (cựu Trưởng phòng giám sát và truyền thông) đưa phong bì “gửi quà” cho bị cáo.

Về sai phạm trong thẩm xét hồ sơ công bố sản phẩm, bị cáo Phong khai đã nhận tiền trực tiếp tại phòng làm việc, mức tiền không cố định, cấp dưới chỉ nói là tiền của doanh nghiệp đưa, họ đưa bao nhiêu thì bị cáo biết bấy nhiêu. Khi đưa tiền, cấp dưới đều nói rõ trong số hồ sơ ký duyệt có bao nhiêu hồ sơ có tiền, bao nhiêu hồ sơ không có tiền nhưng bị cáo không nhớ rõ.

* Ăn chia có “hệ thống”

Tương tự bị cáo Nguyễn Thanh Phong, bị cáo Nguyễn Hùng Long (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) thừa nhận hành vi như cáo buộc của Viện Kiểm sát. Bị cáo thừa nhận có nhận tiền của các doanh nghiệp do các Trưởng phòng, Phó Trưởng phòng đưa lên.

Bị cáo Long khai, 2 bị cáo Lê Hoàng (Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế) và Đinh Quang Minh (cựu Giám đốc Trung tâm ứng dụng và đào tạo An toàn thực phẩm) là người đưa tiền cho bị cáo. Khi đưa tiền, họ nói đây là tiền doanh nghiệp “cảm ơn” và không cố định số tiền trong các trường hợp. Tổng số tiền bị cáo Long đã nhận là 8,69 tỷ đồng. Bị cáo Long thừa nhận hành vi của mình là sai trái và khai đã dùng một phần trong số tiền này để làm từ thiện…

Bị cáo Đỗ Hữu Tuấn (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) cũng thừa nhận hành vi nhận hối lộ tổng số 2,3 tỷ đồng. Theo bị cáo Tuấn, mỗi hồ sơ bị cáo ký, bị cáo được hưởng 2 triệu đồng…

Theo cáo trạng, lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn, trong thời gian từ năm 2018 đến năm 2024, Nguyễn Thanh Phong cùng 33 bị cáo nguyên là lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm và một số cá nhân liên quan đã có hành vi nhận hối lộ hơn 107 tỷ đồng của 21 bị cáo là các cá nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp Giấy tiếp nhận là gần 94 tỷ đồng, cấp Giấy xác nhận là gần 13 tỷ đồng và cấp GMP là hơn 1 tỷ đồng.

Ngày 6/1, phiên tòa tiếp tục với phần thẩm vấn của Hội đồng xét xử đối với các bị cáo.