Vụ sữa giả: Triệu tập hơn 30 pháp nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan

Theo kế hoạch, ngày 5/1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 18 bị cáo trong vụ án sản xuất sữa giả trị giá hơn 2.436 tỷ đồng xảy ra tại Công ty cổ phần Z Holding (viết tắt là Công ty Z Holding). Các bị cáo bị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố về các tội: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm" (theo quy định tại Điều 193 - Bộ luật Hình sự), "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" (theo quy định tại Điều 221 - Bộ luật Hình sự) và "Rửa tiền" (theo quy định tại Điều 324 - Bộ luật Hình sự). Trong vụ án này, 17 bị cáo bị tạm giam, duy nhất bị cáo Nguyễn Thị Bích Phương (sinh năm 1995, Phó hệ thống bán hàng Alama) được tại ngoại.

Trong số 18 bị cáo, có 13 bị cáo thuộc Công ty Z Holding gồm: Hoàng Quang Thịnh (sinh năm 1990, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc); 4 Phó Tổng Giám đốc gồm: Nguyễn Văn Minh (sinh năm 1989), La Khắc Minh (sinh năm 1992), Nguyễn Thị Thu Hiền (sinh năm 1984), Trần Hải Bình (sinh năm 1985); Nguyễn Thị Bích Phương (sinh năm 1995, Phó hệ thống bán hàng Alama), Nguyễn Quốc Vương (sinh năm 1975, Trưởng Ban Tài chính), Hoàng Thị Hiền (sinh năm 1985, Trưởng Ban Kế toán), Lê Thị Bích Phương (sinh năm 1992, Trưởng nhóm Kế toán thuế), Vũ Thị Nguyệt (sinh năm 1984, cựu Trưởng phòng Phòng Kế toán 2), Trương Hoài Thu (sinh năm 1990, nhân viên Kế toán), Hà Thị Vượng (sinh năm 1982, Trưởng phòng Phòng Kế toán 3), Lê Thị Hà (sinh năm 1983, cựu Trưởng phòng Phòng Kế toán 2).

Năm bị cáo còn lại gồm: Lê Văn Duyên (sinh năm 1989, cổ đông tại Công ty Nature Made); Phạm Duy Tân (sinh năm 1994, Giám đốc sản xuất Công ty Nature Made), Trần Xuân Chiến (sinh năm 1996, Giám đốc Công ty trách nhiệm Kinh doanh và Công nghệ Alama Việt Nam), Nguyễn Văn Phòng (sinh năm 1988, Giám đốc Công ty One Group), Trịnh Anh Tùng (sinh năm 1987, cổ đông Công ty One Group). Cả 3 công ty này đều cùng hệ thống Công ty Z Holding.

Trong vụ án này, 3 bị cáo: Hoàng Quang Thịnh, Nguyễn Văn Minh, La Khắc Minh bị Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố về cả 3 tội danh nêu trên.

Hai bị cáo: Lê Văn Duyên, Nguyễn Thị Thu Hiền bị truy tố về tội “Sản xuất hàng giả là thực phẩm" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Bị cáo Phạm Duy Tân bị truy tố về tội “Sản xuất hàng giả là thực phẩm".

Hai bị cáo: Trần Xuân Chiến, Nguyễn Thị Bích Phương bị truy tố về tội “Buôn bán hàng giả là thực phẩm".

10 bị cáo còn lại gồm: Trần Hải Bình, Nguyễn Quốc Vương, Hoàng Thị Hiền, Lê Thị Bích Phương, Vũ Thị Nguyệt, Trương Hoài Thu, Hà Thị Vượng, Lê Thị Hà, Nguyễn Văn Phòng, Trịnh Anh Tùng bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Để chuẩn bị cho phiên tòa, Hội đồng xét xử đã triệu tập hơn 30 pháp nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; các giám định viên; những người có liên quan trong vụ án…

Có khoảng 25 luật sư đăng ký tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 18 bị cáo. Trong đó, bị cáo Nguyễn Văn Minh và La Khắc Minh mời nhiều luật sư bào chữa nhất (4 luật sư). Các bị cáo: Hoàng Quang Thịnh, Trịnh Anh Tùng mời 3 luật sư bào chữa…

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, từ năm 2023 đến tháng 5/2025, Hoàng Quang Thịnh (Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Z Holding) cùng 2 cấp dưới là La Khắc Minh và Nguyễn Văn Minh đã trực tiếp nắm quyền chi phối, chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động của Công ty Z Holding và các công ty thuộc hệ thống. Các bị cáo này lợi dụng tư cách pháp nhân của doanh nghiệp để tổ chức, điều hành hoạt động phạm tội có tổ chức, có tính hệ thống, kéo dài, với phương thức thủ đoạn tinh vi, khép kín, xuyên suốt từ khâu sản xuất, phân phối, tiêu thụ đến che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp. Ba bị cáo đã chỉ đạo thành lập 26 công ty, 27 hệ thống bán hàng, 208 nhóm bán hàng và 179 hộ kinh doanh cá thể nhằm hợp thức hóa hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa; kê khai thuế và hợp thức hóa dòng tiền do phạm tội mà có.

Thông qua Công ty Nature Made, 3 bị cáo đã chỉ đạo, tổ chức sản xuất, buôn bán hàng giả là sữa với quy mô đặc biệt lớn; chỉ đạo xây dựng công thức không đúng với hồ sơ tự công bố, đăng ký công bố sản phẩm theo hướng bỏ bớt hoặc thay thế thành phần nguyên liệu, nhằm giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận.

Không dừng lại ở đó, các bị cáo còn chỉ đạo việc xây dựng mạng lưới tiêu thụ sữa giả theo mô hình có tính hệ thống, phân tầng theo tổ chức trưởng nhóm, phó nhóm bán hàng cho đến các nhân viên bán hàng; chủ yếu tiêu thụ thông qua hình thức kinh doanh trực tuyến; sử dụng quảng cáo gian dối về tính năng, công dụng, chất lượng sản phẩm để tạo dựng lòng tin của người tiêu dùng; phân phối trên hầu hết các tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

Theo thống kê, tổng doanh thu của các công ty thuộc hệ thống Công ty Z Holding thông qua hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa là hơn 6.695 tỷ đồng. Trong đó, kết luận giám định xác định 26 sản phẩm là hàng giả, doanh thu từ hành vi sản xuất, buôn bán 26 sản phẩm giả có giá trị hơn 2.436 tỷ đồng. Ba bị cáo Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh thu lợi bất chính số tiền hơn 149 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, truy tố đối với vụ án, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nhận thấy trong một số văn bản quy phạm pháp luật, trong công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực kinh doanh, sản xuất, buôn bán hàng hóa (thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng…), hạch toán sổ sách kê khai thuế, mua bán, chuyển nhượng cổ phần… còn có sơ hở, thiếu sót và là nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội của các bị cáo. Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Thanh tra, Quản lý thị trường và các đơn vị liên quan đã không phát hiện sớm những sai phạm của Công ty Z Holding và các công ty thuộc hệ thống để xử lý kịp thời.

Do vậy, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao kiến nghị cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa là thực phẩm, hạch toán sổ sách kê khai thuế, các giao dịch mua bán, chuyển nhượng cổ phần, bất động sản đảm bảo chặt chẽ, công khai kết quả hoạt động kiểm toán của các công ty kiểm toán xác nhận báo cáo tài chính và doanh thu của doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao kiến nghị rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về quản lý an toàn thực phẩm, từ đó khắc phục, phòng ngừa vi phạm, tội phạm.