World Cup 2026: FIFA "cấm cửa" vuvuzela

Sân vận động Azteca ở Mexico City. Anh Ngọc - PV TTXVN

Trong bộ quy tắc ứng xử vừa công bố, FIFA đã quyết định cấm loại kèn này tại tất cả 16 địa điểm thi đấu ở Mỹ, Canada và Mexico, đánh dấu một bước thay đổi trong phong cách cổ vũ tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, từ góc độ của những người yêu bóng đá tại Nam Phi, vuvuzela là "linh hồn" của sân cỏ. Tuy nhiên, FIFA cho rằng âm thanh đơn điệu, cường độ lớn được ví như tiếng một đàn ong của loại kèn này không phù hợp với tiêu chuẩn âm thanh tại các sân vận động hiện đại, đồng thời gây xao nhãng cho các cầu thủ trên sân.

Bên cạnh vuvuzela, các loại còi, còi hơi và thiết bị gây tiếng ồn quá mức cũng bị đưa vào danh sách hạn chế nhằm đảm bảo môi trường thi đấu chuyên nghiệp.

Chia sẻ về quyết định này, anh Sipho Nkosi, một cổ động viên bóng đá nhiệt thành tại Pretoria, bày tỏ sự tiếc nuối: “Vuvuzela không chỉ là một chiếc kèn nhựa, đó là hơi thở và linh hồn của chúng tôi trên sân cỏ. Dù hiểu rằng các giải đấu quốc tế cần sự tập trung cao độ, nhưng việc thiếu vắng âm thanh của hàng nghìn chiếc vuvuzela đồng loạt vang lên sẽ khiến không khí ngày hội bóng đá trở nên thiếu đi một phần bản sắc không thể trộn lẫn của Nam Phi”.

Vuvuzela (trong tiếng Zulu có nghĩa là "tạo ra tiếng ồn") xuất phát từ những chiếc kèn làm bằng sừng bò, được sử dụng trong các cộng đồng người bản địa tại Nam Phi để triệu tập dân làng cho các cuộc họp hoặc sự kiện cộng đồng. Chiếc kèn nhựa dài khoảng 65cm - 1m mà chúng ta thấy hiện nay là phiên bản hiện đại, phổ biến từ những năm 1990.

Vuvuzela thực sự trở thành "hiện tượng" toàn cầu tại kỳ World Cup 2010 được tổ chức tại Nam Phi. Âm thanh liên tục, đặc trưng giống như "tiếng ong kêu" của hàng chục nghìn chiếc kèn đồng loạt vang lên trong suốt 90 phút thi đấu đã tạo nên một bầu không khí không thể nhầm lẫn.

Kể từ World Cup 2010, vuvuzela trở thành đề tài gây tranh cãi lớn. Trong khi những người ủng hộ cho rằng đó là "linh hồn", là bản sắc văn hóa không thể tách rời của bóng đá Nam Phi, mang lại sự sôi động và phấn khích, những người phản đối (bao gồm cả các cầu thủ, bình luận viên và khán giả quốc tế) cho rằng âm thanh của nó quá chói tai, gây nhức đầu, cản trở việc liên lạc trên sân của cầu thủ và làm mất đi âm thanh cổ vũ bằng giọng hát truyền thống của các cổ động viên quốc tế.

Vì vậy, vuvuzela vẫn rất được trân trọng trong các trận đấu bóng đá nội địa tại Nam Phi (như giải Premier Soccer League), nhưng chiếc kèn này đã dần vắng bóng trên các đấu trường quốc tế quy mô lớn.

Không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát tiếng ồn, bộ quy tắc của FIFA còn áp đặt các tiêu chuẩn an ninh nghiêm ngặt khác bao gồm kiểm soát vật dụng như các loại bút laser, thiết bị phát xạ và chai nước tái sử dụng bị cấm hoàn toàn vì lý do an toàn; quy định hành vi và trang phục, trong đó FIFA nhấn mạnh sơn vẽ hoặc hình xăm trên cơ thể không được coi là trang phục chính thức. Mọi hành vi khỏa thân, phô bày cơ thể hoặc cởi bỏ quần áo lộ các bộ phận nhạy cảm đều bị nghiêm cấm.

Theo thông báo từ Ban tổ chức, những người tham dự vi phạm các quy định này có thể bị từ chối vào cửa hoặc bị lực lượng an ninh mời ra khỏi sân vận động ngay lập tức.

Việc FIFA quyết liệt siết chặt quy định tại World Cup 2026, đặc biệt là lệnh cấm vuvuzela, cho thấy nỗ lực của cơ quan này trong việc hướng tới một môi trường cổ vũ văn minh, hiện đại.

Dù lệnh cấm này có thể khiến người hâm mộ Nam Phi cảm thấy tiếc nuối khi mất đi một phần bản sắc văn hóa cổ vũ đặc trưng trên đấu trường quốc tế, nhưng đây là yêu cầu tất yếu để FIFA chuẩn hóa môi trường âm thanh và an ninh cho các trận cầu đỉnh cao trong tương lai.