World Cup 2026: Kỷ lục mới ngoài sân cỏ

Tấm biển FIFA World Cup trên hàng rào của sân Lincoln Financial Field (Mỹ). Ảnh: Quang Thịnh - PV TTXVN

Tuy nhiên, khi FIFA hướng tới việc tổ chức một sự kiện “lớn hơn và tốt hơn”, có một yếu tố dường như đã bị xem nhẹ: tính bền vững.

Theo Tạp chí TIME, một đánh giá độc lập do nền tảng kiểm kê carbon toàn cầu Greenly công bố ước tính rằng World Cup 2026 có thể tạo ra 7,8 triệu tấn khí CO2, cao hơn gấp đôi lượng phát thải chính thức được ghi nhận tại World Cup 2022 ở Qatar, và tương đương với lượng phát thải của Sierra Leone.

Alexis Normand, đồng sáng lập Greenly, nhận xét rằng “càng là một sự kiện lớn thì càng có nhiều người tham dự, càng có nhiều người bay đến các địa điểm khác nhau, lượng phát thải càng cao.”

Theo ông,  đó là lý do World Cup tại Mỹ, Mexico và Canada sẽ gần như lập kỷ lục về phát thải, vì có gần gấp 3 lần số khán giả so với kỳ World Cup trước, và người hâm mộ sẽ phải di chuyển trên những khoảng cách lớn hơn nhiều.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, nhóm Greenly đã sử dụng dữ liệu công khai để dự báo tổng lượng khí thải nhà kính của World Cup 2026, bao gồm các chuyến bay của các đội tuyển, việc di chuyển của khán giả, hoạt động vận hành và cải tạo sân vận động, dịch vụ lưu trú, công tác hậu cần cũng như vấn đề rác thải.

Một trong những nguồn phát thải mà ít người chú ý là việc di chuyển của khán giả. 87% lượng khí thải dự kiến không đến từ SVĐ hay logistics, mà từ hành trình di chuyển của người xem. Theo ước tính của Greenly, dù khán giả quốc tế dự kiến chỉ chiếm 35% tổng lượng người tham dự, họ lại được cho là tạo ra 74% lượng khí thải liên quan đến di chuyển.

Công trình xây dựng nằm xen kẽ giữa rừng cây tại Washington D.C (Mỹ) góp phần hấp thụ CO2 và giảm phát thải khí nhà kính trong môi trường đô thị. Ảnh: Ngọc Quang - PV TTXVN

Mặc dù tổng lượng phát thải dự kiến cao hơn, vẫn có một số hạng mục mà World Cup 2026 được cho là ít “thâm dụng carbon” hơn so với năm 2022. Trong khi Qatar xây dựng 7 SVĐ hoàn toàn mới, khiến cơ sở hạ tầng chiếm 24,6% tổng “dấu chân carbon”, thì giải đấu năm 2026 sẽ sử dụng nhiều sân hiện có, đưa con số này giảm xuống chỉ còn 3,1%.

Các khách sạn tại Mỹ cũng ít phát thải carbon hơn khoảng 6 lần so với Qatar, nơi phải sử dụng điều hòa công nghiệp liên tục để chống lại khí hậu sa mạc.

World Cup 2022 từng bị chỉ trích vì “dấu chân carbon”, sau khi quảng bá sai lệch rằng đây là sự kiện “trung hòa carbon”. Theo tính toán của chính FIFA, dù nhiều tổ chức giám sát cho rằng bị đánh giá thấp, lượng phát thải của giải đấu đạt 3,8 triệu tấn, cao hơn lượng phát thải của cả Iceland trong một năm.

Năm 2021, tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26), FIFA cam kết cắt giảm 50% lượng phát thải vào năm 2030 và đạt trung hòa carbon vào năm 2040 theo Khung Hành động Khí hậu trong Thể thao của LHQ.

Tuy nhiên, chiến lược bền vững cho năm 2026 dù bao gồm hiệu quả năng lượng, rác thải và logistics, lại không đặt ra mục tiêu giảm phát thải cụ thể cho toàn giải đấu. Và với việc di chuyển của khán giả, tài liệu chỉ nêu sẽ “khuyến khích các bên liên quan thiết lập các tuyến bay hiệu quả để giảm khoảng cách di chuyển”.

Các giải thể thao toàn cầu như World Cup có thể là cơ hội để các thành phố thực hiện các khoản đầu tư thân thiện với khí hậu, mang lại lợi ích lâu dài vượt ra ngoài sự kiện nếu họ sẵn sàng tận dụng cơ hội này. Paris đã sử dụng Thế vận hội 2024 như một lý do để nâng cấp hạ tầng thành phố và dành vé cho cư dân địa phương nhằm giảm số lượng du khách từ bên ngoài. Greenly cho rằng đây là mô hình mà các thành phố và ban tổ chức sự kiện khác nên học theo.