Xây dựng một nền dữ liệu thống kê tập trung, thống nhất

Đồng thời, thực hiện chiến lược số hóa toàn bộ dữ liệu của quốc gia, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026. Khi đó, công tác thu thập thông tin, phân tích đánh giá của thống kê sẽ hiện đại hơn, chính xác hơn rất nhiều.

Nhằm hoàn thiện một số nội dung của dự thảo Luật Thống kê sửa đổi, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo Luật hướng tới xây dựng một nền dữ liệu thống kê tập trung, thống nhất, đồng bộ, bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời, phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, hoạch định chính sách, giám sát và đánh giá tình hình kinh tế - xã hội.

Nổi bật, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê lần này sửa đổi tập trung vào những vấn đề cấp thiết liên quan yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong triển khai các nhiệm vụ thống kê, tập trung vào bốn nhóm vấn đề lớn.

Thứ nhất là nhóm các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tổ chức thống kê nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Tiếp đến là nhóm các quy định liên quan đến thanh tra chuyên ngành thống kê, kiểm tra chuyên ngành thống kê. Tiếp theo là nhóm các quy định liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ thống kê phát sinh trong thực tiễn. Và cuối cùng là nhóm các quy định liên quan đến ứng dụng phương pháp thống kê, công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động thống kê nhà nước.

Luật Thống kê hiện hành đã có các quy định để đảm bảo thống nhất trong hoạt động thống kê như: nguyên tắc của hoạt động thống kê nhà nước, các chuẩn mực thống kê áp dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc, thống nhất về phương pháp. Mỗi chỉ tiêu thống kê sẽ được chuẩn hóa theo: khái niệm, phương pháp tính, phân tổ chủ yếu, kỳ công bố, nguồn số liệu và cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp; đồng thời, thống nhất về quy trình sản xuất dữ liệu thống kê, thống nhất về số liệu thống kê, thống nhất trong việc ban hành và sử dụng các phân loại thống kê.

Cùng với đó, Dự thảo luật cũng đã bổ sung quy định về hệ thống chỉ tiêu thống kê liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và liên kết vùng. Việc bổ sung quy định này trong dự thảo luật là cần thiết để thể chế hóa thực tiễn và tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho công tác thống kê liên ngành, giúp tăng tính thống nhất, đồng bộ và khả năng so sánh thông tin thống kê giữa các vùng, ngành, lĩnh vực. Qua đó, phục vụ tốt hơn cho công tác hoạch định chính sách, điều hành phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.

Luật Thống kê hiện hành cũng đã có các quy định đảm bảo thống nhất trong hoạt động thống kê như là nguyên tắc của hoạt động thống kê nhà nước, các chuẩn mực thống kê áp dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc, thống nhất về phương pháp. Ví dụ, mỗi một chỉ tiêu thống kê sẽ được chuẩn hóa theo năm tiêu thức là khái niệm, phương pháp tính, kỳ công bố, nguồn số liệu và cơ quan chịu trách nhiệm thu thập tổng hợp. Thống nhất về quy trình sản xuất dữ liệu thống kê, thống nhất về số liệu thống kê, thống nhất trong việc ban hành và sử dụng các phân loại thống kê…

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định về cơ sở dữ liệu thống kê quốc gia, nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc hình thành, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia, xây dựng một nền dữ liệu thống kê tập trung thống nhất, đồng bộ, bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời, phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, hoạch định chính sách, giám sát và đánh giá tình hình kinh tế - xã hội.

Quy định này cũng sẽ giúp khắc phục được tình trạng dữ liệu phân tán ở nhiều bộ ngành, địa phương, tăng cường kết nối chia sẻ, tích hợp dữ liệu phục vụ chuyển đổi số quốc gia.