Xu hướng mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Sau khi được bầu làm Chủ tịch nước Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm một lần nữa chọn Trung Quốc là điểm đến nước ngoài đầu tiên, thể hiện đầy đủ sự coi trọng đối với việc phát triển quan hệ Trung-Việt. Lịch trình của chuyến thăm diễn ra dày đặc và đạt nhiều kết quả tốt đẹp.

Hàng chục văn kiện hợp tác đã được ký kết, bao gồm các lĩnh vực như quan hệ kênh Đảng, công an, tư pháp, kinh tế, hợp tác chuỗi cung ứng, hợp tác hải quan, khoa học và công nghệ, đời sống nhân dân, phát triển nguồn nhân lực, truyền thông và hợp tác địa phương… Đây là nhận định của chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, Trưởng ban tiếng Việt thuộc Đài Phát thanh và Truyền hình Trung ương Trung Quốc Ngụy Vi (Wei Wei) khi trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh.

Ông Ngụy Vi cho biết, trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, có ba hoạt động đặc biệt đáng chú ý: tham quan Khu mới Hùng An (Xiong'an); cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Xi Jinping) gặp gỡ đại diện thanh niên Trung - Việt; trải nghiệm đường sắt cao tốc.

Chuyến thăm Khu mới Hùng An thể hiện rõ sự quan tâm của Việt Nam đối với kinh nghiệm phát triển và xây dựng đô thị của Trung Quốc. Trung Quốc và Việt Nam cùng chung hệ thống chính trị và đều đang trên con đường xây dựng quốc gia xã hội chủ nghĩa của riêng mình. Có thể nói, kinh nghiệm phát triển của Trung Quốc là phù hợp với Việt Nam. Khu mới Hùng An, được xây dựng từ con số 0, đã thu hút hơn 1.000 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 146,4 tỷ USD) vốn đầu tư và phát triển trên diện tích 215 km2 trong 9 năm.

Chuyến thị sát của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Hùng An mang đến cái nhìn trực quan về cách Trung Quốc tích hợp các công nghệ “thông minh, xanh và đổi mới” vào toàn bộ quá trình quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị, cung cấp những bài học quan trọng cho sự phát triển đô thị của Việt Nam.

Cuộc gặp gỡ với đại diện thanh niên Trung - Việt phản ánh kỳ vọng cao của hai nhà lãnh đạo đối với sự phát triển trong tương lai của quan hệ song phương. Dự án “Hành trình đỏ” dành cho thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc, do Tổng Bí thư hai Đảng cùng khởi xướng vào tháng 4/2025, chỉ trong 1 năm đã có hơn 1.000 thanh niên Việt Nam được mời sang Trung Quốc tham gia các hoạt động tham quan, học tập đỏ, trải rộng khắp hơn 10 tỉnh thành của Trung Quốc. Thanh niên là tương lai của sự phát triển và tình hữu nghị giữa hai nước. Việc Tổng Bí thư hai Đảng nhấn mạnh tình hữu nghị thanh niên nhằm mục đích biến thế hệ trẻ trở thành người kế thừa và phát huy tình hữu nghị Trung Quốc - Việt Nam. Hy vọng rằng sau chuyến thăm này, giao lưu thanh niên hai nước sẽ trở nên gắn bó hơn, đa dạng hơn và hiệu quả hơn.

Ông Ngụy Vi cho rằng trải nghiệm đường sắt cao tốc là một điểm nhấn khác trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc. Trong thời gian 4 ngày, đồng chí Tô Lâm đã đi tàu cao tốc 2 lần: một lần từ Bắc Kinh đến Hùng An, và từ Bắc Kinh đến Nam Ninh, Quảng Tây. Đặc biệt, hành trình Bắc Kinh - Nam Ninh dài hơn 2.400 km và mất khoảng 10 giờ, đi qua nhiều tỉnh thành của Trung Quốc. Theo thông tin trên các phương tiện truyền thông, Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ trải nghiệm đi tàu cao tốc mà còn tham quan buồng lái, thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ hiện nay của Việt Nam đối với việc xây dựng đường sắt và đường sắt cao tốc.

Đến cuối năm 2024, tổng chiều dài đường sắt đang hoạt động của Trung Quốc đạt 162.000 km, trong đó có 48.000 km đường sắt cao tốc. Kể từ khi khai trương tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên vào năm 2008, Trung Quốc chỉ trong 18 năm đã đạt được những thành tựu mà các nước phát triển phải mất nửa thế kỷ mới có thể đạt được. Điều này mang lại những bài học quan trọng cho dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam mà Việt Nam đang ấp ủ.

Đánh giá về bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đăng trên “Nhân dân Nhật báo” của Trung Quốc, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam nhấn mạnh bài viết cung cấp cái nhìn tổng quan toàn diện về quan hệ song phương, trong đó có 3 điểm đặc biệt đáng chú ý.

Trước hết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập đến vai trò cơ bản của tình hữu nghị truyền thống và tình đồng chí cách mạng giữa hai nước trong quan hệ song phương. Trong bài viết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt nhấn mạnh tình hữu nghị cách mạng truyền thống sâu sắc giữa hai dân tộc, nhắc đến “Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai”, và đặc biệt lưu ý rằng “Việt Nam luôn ghi nhớ và trân trọng sự hỗ trợ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân Trung Quốc dành cho Việt Nam trong các giai đoạn khó khăn”. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hai Đảng và hai nước cùng coi trọng và vun đắp quan hệ song phương và là di sản lịch sử quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh điểm xuất phát cho việc không ngừng cải thiện sự liên kết chiến lược giữa hai nước chính là lợi ích căn bản và lâu dài của mỗi bên. Kể từ Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XVIII, dưới sự lãnh đạo của các nhà lãnh đạo hai nước, quan hệ song phương đã phát triển nhanh chóng, với việc cả hai nước đều coi sự phát triển của nhau là cơ hội cho chính mình. Một mặt, các cuộc trao đổi cấp cao diễn ra thường xuyên và hiệu quả, các cơ chế hợp tác giữa Đảng, chính phủ, cơ quan lập pháp và các bộ ngành khác nhau đang được làm sâu sắc hơn. Đặc biệt, cuộc họp cấp bộ trưởng đầu tiên của cơ chế đối thoại chiến lược “3+3” giữa hai nước về ngoại giao, quốc phòng và công an đã được tổ chức thành công vào tháng 3 vừa qua, đánh dấu một bước tiến mới trong hợp tác liên kết chiến lược.

Mặt khác, hợp tác thương mại và đầu tư song phương không ngừng phát triển. Trung Quốc đã duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong hơn 20 năm liên tiếp và là nguồn đầu tư lớn thứ hai của Việt Nam. Việt Nam tiếp tục giữ vững vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong số các nước ASEAN và là đối tác thương mại lớn thứ tư của Trung Quốc trên toàn cầu.

Các dự án đường sắt xuyên biên giới và xây dựng cửa khẩu thông minh giữa hai nước đang liên tục thúc đẩy kết nối. Ngoài ra, giao lưu nhân dân giữa hai nước đang ngày càng sâu sắc. Năm 2025, số lượng khách du lịch Trung Quốc đến Việt Nam đạt 5,28 triệu người, chiếm 25% tổng số khách du lịch quốc tế của Việt Nam. Chương trình “Hành trình đỏ” dành cho thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc đã giúp giới trẻ hai nước hiểu biết sâu sắc hơn về nhau.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra rằng những nỗ lực chung của Trung Quốc và Việt Nam trong việc xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai mang ý nghĩa chiến lược sẽ mở ra không gian phát triển mới trong kỷ nguyên mới. Trong những năm gần đây, lợi ích phát triển của hai nước ngày càng gắn bó chặt chẽ, con đường phát triển của hai nước có tính tương đồng cao. Năm nay đánh dấu sự khởi đầu của “Quy hoạch 5 năm lần thứ 15” của Trung Quốc, và Việt Nam cũng đã xây dựng kế hoạch phát triển 5 năm tiếp theo tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa qua.

Cả hai bên đều coi trọng phát triển chất lượng cao và cam kết thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển trong các lĩnh vực mới nổi. Hơn nữa, có tiềm năng to lớn cho hợp tác thực tiễn giữa hai nước trong các lĩnh vực như hợp tác thương mại và kinh tế, hợp tác chuỗi công nghiệp và sự phù hợp trong xây dựng cơ sở hạ tầng chiến lược, có thể đạt được sự chuyển dịch lớn hơn từ “mở rộng quy mô” sang “nâng cao chất lượng”. Sự phát triển chung của Trung Quốc và Việt Nam không chỉ mang lại nhiều lợi ích thiết thực hơn cho hai Đảng, hai nước và hai dân tộc, mà còn đóng góp lớn hơn cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Chuyên gia Ngụy Vi cũng nhắc lại lời Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định quan hệ tốt đẹp, bền vững giữa hai nước phù hợp với lợi ích thiết thực của nhân dân Việt Nam-Trung Quốc và có lợi cho hòa bình, phát triển của khu vực.