Xuất khẩu dầu của Mỹ tăng vọt giữa khủng hoảng Hormuz

Một trạm xăng của ExxonMobil tại bang Virginia (Mỹ). Ảnh: Đoàn Hùng - PV TTXVN tại Mỹ

Theo Bloomberg ngày 11/4, dữ liệu vận tải biển cho thấy hơn 60 tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) đang di chuyển về vùng bờ Vịnh Mỹ (Vịnh Mexico) để nhận hàng, đánh dấu sự gia tăng mạnh mẽ vai trò của Mỹ trong việc ổn định nguồn cung năng lượng toàn cầu giữa lúc hoạt động thông thương qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.

Mỗi tàu VLCC có khả năng vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu, đồng nghĩa với việc đợt điều động này có thể chuyên chở hơn 120 triệu thùng dầu trong một làn sóng xuất khẩu. Diễn biến này xảy ra khi lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiếm khoảng 20% thương mại dầu và khí đốt toàn cầu, vẫn ở mức thấp bất thường dù đã có lệnh ngừng bắn tạm thời.

Sự suy giảm nguồn cung từ Trung Đông đã buộc các nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu tìm kiếm nguồn thay thế, trong đó dầu thô Mỹ nổi lên như lựa chọn chủ lực. Dự kiến trong tháng 4/2026, xuất khẩu dầu thô từ Mỹ có thể đạt mức kỷ lục khoảng 4,9 triệu thùng/ngày, với khả năng vượt mốc 5 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 5/2026.

Sự gia tăng nhu cầu đã làm thắt chặt thị trường tàu chở dầu tại vùng Vịnh Mỹ. Nguồn cung tàu VLCC khả dụng đã giảm mạnh trong những tuần gần đây, kéo theo chi phí vận chuyển tăng cao khi các doanh nghiệp cạnh tranh để thuê tàu phục vụ xuất cảng sang châu Á và châu Âu.

Giá dầu thô Mỹ, do được giao dịch với mức chiết khấu so với chuẩn Brent quốc tế, càng trở nên hấp dẫn đối với các quốc gia nhập khẩu đang thiếu hụt nguồn cung. Nhiều chuyến hàng đã được ký kết để vận chuyển đến Hàn Quốc, Trung Quốc và Pakistan, trong khi một số tuyến vận tải phải điều chỉnh qua kênh đào Panama với chi phí và thời gian gia tăng.

Không chỉ dầu thô, các sản phẩm tinh chế từ Mỹ cũng đạt mức xuất khẩu cao kỷ lục trong tháng 3/2026, với khoảng 3,11 triệu thùng mỗi ngày, bao gồm dầu diesel, xăng và nhiên liệu hàng không, nhằm bù đắp thiếu hụt tại các thị trường quốc tế.

Cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, bắt đầu từ cuối tháng 2/2026, đã khiến lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm xuống mức rất thấp, có thời điểm chỉ còn vài chuyến trong một ngày, so với mức bình thường khoảng 140 chuyến. Hàng trăm tàu đã bị trì hoãn hoặc buộc phải đổi hướng, gây mất mát ước tính hơn 200 triệu thùng dầu trong giai đoạn đầu của khủng hoảng.

Trong bối cảnh đó, Mỹ, với vị thế là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng, đang tận dụng cơ hội để củng cố vai trò lãnh đạo năng lượng toàn cầu. Sản lượng dầu đá phiến, đặc biệt từ vùng Permian, cung cấp nguồn dầu nhẹ phù hợp cho nhiều nhà máy lọc dầu quốc tế.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng ngay cả khi căng thẳng giảm bớt, việc phục hồi hoàn toàn lưu lượng qua eo biển Hormuz có thể mất nhiều tuần, thậm chí lâu hơn, trong khi chi phí vận chuyển và bảo hiểm vẫn ở mức cao.

Diễn biến này cho thấy sự mong manh của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Mỹ trong việc bảo đảm ổn định thị trường dầu khí quốc tế.