Xuất khẩu hồ tiêu tăng mạnh giữa áp lực nguồn cung và logistics

Xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam trong tháng 3/2026 ghi nhận mức tăng trưởng đột biến cả về sản lượng lẫn kim ngạch, cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét của ngành ngay từ đầu năm, dù vẫn đối mặt với nhiều rủi ro về nguồn cung và logistics trên thị trường quốc tế.

Theo số liệu thống kê của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong tháng 3/2026, Việt Nam xuất khẩu 30.638 tấn hồ tiêu các loại, trong đó tiêu đen đạt 26.190 tấn và tiêu trắng đạt 4.448 tấn. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 199,3 triệu USD, với tiêu đen đạt 167,3 triệu USD và tiêu trắng đạt 32,0 triệu USD. So với tháng 2/2026, lượng xuất khẩu tăng 119,3% và tăng 51,3% so với cùng kỳ tháng 3/2025.

Giá xuất khẩu bình quân tiêu đen trong tháng 3 đạt 6.520 USD/tấn, tiêu trắng đạt 8.735 USD/tấn; trong đó giá tiêu đen giảm nhẹ 0,7% còn tiêu trắng tăng 1% so với tháng trước. Diễn biến này cho thấy thị trường xuất khẩu đang duy trì mặt bằng giá cao nhưng có sự phân hóa giữa các chủng loại.

Về thị trường, Hoa Kỳ và Trung Quốc tiếp tục là hai điểm đến lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam, với khối lượng xuất khẩu lần lượt đạt 8.059 tấn và 3.663 tấn. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 121% và Trung Quốc tăng tới 134,7% so với tháng trước. Bên cạnh đó, nhiều thị trường khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng đột biến như Ai Cập tăng 294,5%, Hà Lan tăng 206,6%, Canada tăng 205,8% và Philippines tăng 183,6%.

Lũy kế đến hết tháng 3/2026, Việt Nam đã xuất khẩu 66.350 tấn hồ tiêu các loại, trong đó tiêu đen đạt 55.322 tấn và tiêu trắng đạt 11.018 tấn, với tổng kim ngạch đạt 430 triệu USD. So với cùng kỳ 3 tháng đầu năm 2025, lượng xuất khẩu tăng 39,2% và kim ngạch tăng 31,7%, phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu ngay từ quý I.

Xét về thị trường xuất khẩu trong quý I/2026, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất với khối lượng đạt 16.859 tấn, tăng 63,9% so với cùng kỳ và chiếm 25,4% thị phần. Trung Quốc vươn lên mạnh mẽ với sản lượng đạt 8.563 tấn, tăng tới 321%, trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai. Tiếp theo là UAE đạt 3.182 tấn, tăng 15,4%; Ấn Độ đạt 2.456 tấn, giảm 27,1%; và Philippines đạt 2.383 tấn, tăng 46,9%. Khu vực châu Á tiếp tục là động lực tăng trưởng chính khi chiếm 46% tổng lượng xuất khẩu, trong khi châu Mỹ chiếm 28% và châu Âu chiếm 20%.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hồ tiêu cũng tăng mạnh. Trong tháng 3/2026, Việt Nam nhập khẩu 10.313 tấn hồ tiêu các loại, trong đó tiêu đen đạt 9.441 tấn và tiêu trắng đạt 872 tấn. So với tháng 2/2026, lượng nhập khẩu tăng 66,2% và tăng 108,8% so với cùng kỳ tháng 3/2025, cho thấy xu hướng gia tăng nhập khẩu nhằm phục vụ chế biến và tái xuất trong bối cảnh nguồn cung nội địa hạn chế.

Tính chung 3 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 21.201 tấn hồ tiêu, tăng 118,9% so với cùng kỳ năm 2025, với kim ngạch đạt 121,0 triệu USD. Nguồn cung chủ yếu đến từ Campuchia với 11.686 tấn, chiếm 55,1%; tiếp theo là Brazil đạt 4.601 tấn, chiếm 21,7%; và Indonesia đạt 3.538 tấn, chiếm 16,7%.

Mặc dù xuất khẩu khả quan, nhưng theo VPSA, thị trường hồ tiêu đầu năm 2026 đang đối mặt với sự mất cân đối giữa cung và cầu. Sản lượng vụ 2026 dự báo đạt 170.000–180.000 tấn, giảm từ 15–20% so với vụ trước do thời tiết bất lợi và diện tích cây trồng già cỗi. Nguồn cung khan hiếm đã đẩy giá hồ tiêu trong nước lên mức cao, dao động quanh mức 140.000–150.000 đồng/kg.

Mặc dù vậy, việc tái canh hồ tiêu vẫn rất hạn chế do cạnh tranh từ các loại cây trồng có giá trị cao hơn và không còn quỹ đất mới. Trên phạm vi toàn cầu, sản lượng hồ tiêu năm 2026 được dự báo đạt khoảng 530.000 tấn, tăng nhẹ so với năm 2025 nhưng vẫn thấp hơn mức của năm 2024, trong khi nhu cầu tiêu dùng tiếp tục duy trì ở mức cao.

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, ngoài nguồn cung, ngành hồ tiêu còn chịu áp lực lớn về logistics khi xung đột leo thang tại Trung Đông khiến chi phí vận chuyển tăng gấp 3–4 lần. Nhiều tuyến tàu buộc phải chuyển hướng, tránh khu vực Biển Đỏ, làm kéo dài thời gian vận chuyển và gia tăng chi phí.

Tính đến tháng 3/2026, eo biển Hormuz đã đóng cửa đối với hoạt động vận chuyển container thương mại. Các hãng vận tải lớn như Maersk, MSC và CMA CGM đã ngừng toàn bộ hoạt động đi qua khu vực này. Tình trạng tê liệt khiến các trung tâm trung chuyển quan trọng như Jebel Ali (UAE) cùng các cảng tại Bahrain và Oman phải tạm ngừng hoạt động hoặc rơi vào ùn tắc nghiêm trọng khi tàu thuyền buộc phải tìm nơi trú ẩn an toàn.

Trung Đông hiện chiếm hiện chiếm khoảng 15% kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam và là trung tâm trung chuyển quan trọng, tuy nhiên một số doanh nghiệp đã phải tạm ngừng nhận đơn hàng mới nhằm hạn chế rủi ro về chi phí và chậm trễ giao hàng. Nếu tình trạng này kéo dài, hoạt động xuất khẩu hồ tiêu qua Trung Đông và các khu vực lân cận sẽ bị gián đoạn, ảnh hưởng đến tăng trưởng của toàn ngành trong năm 2026.