Hé lộ nội dung dự thảo thỏa thuận Mỹ - Iran

Đáng chú ý, chương trình tên lửa của Iran đã được đưa ra khỏi nội dung đàm phán.

Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Trong dự thảo trên, Iran tái khẳng định cam kết của mình đối với Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Tài liệu này cũng xác nhận Mỹ sẽ giải phóng 50% trong tổng số tài sản trị giá 24 tỷ USD của Iran, bị đóng băng trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán, và toàn bộ số tài sản trên sẽ được giải phóng trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày. Các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran cũng như lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ được dỡ bỏ. Hơn nữa, theo dự thảo, Mỹ cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran và tôn trọng chủ quyền của Iran.

Cùng ngày, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi xác nhận lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ sẽ được dỡ bỏ kể từ đêm 15/6, đồng thời tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn xung đột, cũng như các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Liban.

Truyền thông Iran dẫn lời ông Gharibabadi cho biết Iran và Mỹ sẽ ký kết MoU về hòa bình tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới. Hãng tin này cũng dẫn một nguồn tin khác cho biết eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại sau lễ ký kết MoU tại Thụy Sĩ. Ông Gharibabadi cũng nêu rõ việc nước này bước vào giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày với Mỹ sẽ phụ thuộc vào việc thực hiện các cam kết sơ bộ của Washington, điều sẽ được Iran xác minh từ nay cho đến khi diễn ra lễ ký kết MoU.

Về phần mình, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đảm bảo rằng Tehran sẽ không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trả lời phỏng vấn của hãng tin Fox News, ông Vance khẳng định: "Điều đó có nghĩa là Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, không theo đuổi và tìm cách mua vũ khí hạt nhân. Điều đó đã được ghi rõ trong thỏa thuận này".

Phó Tổng thống Mỹ cam kết rằng Washington sẽ giám sát việc Iran tuân thủ thỏa thuận, song không nói rõ Tehran sẽ nhận được gì đổi lại. Ông cũng nhấn mạnh việc Tehran tuân thủ thỏa thuận sẽ dẫn đến sự chuyển đổi cơ bản của Trung Đông trong 50 năm tới, biến khu vực này thành một nơi thân thiện hơn với đầu tư.

Theo hãng thông tấn Mehr, thỏa thuận cuối cùng giữa Iran và Mỹ sẽ được thông qua bằng một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ).

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đánh dấu sinh nhật lần thứ 80 bằng việc công bố đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột với Iran, một diễn biến có thể mở đường cho việc hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông sau nhiều tháng giao tranh.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội và phát biểu trước công chúng, ông Trump khẳng định thỏa thuận về nguyên tắc đã hoàn tất. Theo đó, Mỹ sẽ chấm dứt lệnh phong tỏa đối với Iran, trong khi eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới – sẽ được mở lại.

Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoan nghênh người đồng cấp Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vì đã góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho thỏa thuận hòa giải với Iran. Tờ New York Times đưa tin Tổng thống Trump cũng chỉ trích Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vì những hành động suýt nữa đã làm đổ vỡ thỏa thuận.