Hệ thống giáo dục cần làm gì để bắt kịp cách mạng công nghiệp lần thứ tư?

Sáng 10/5, tại Hà Nội, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư – Thời cơ và thách thức đối với Việt Nam”.

Phát biểu đề dẫn tại Hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Quốc Lý, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, Hội thảo được tổ chức với mục đích giúp các cấp, các ngành hiểu đúng, nắm chắc bản chất, cũng như có thể tận dụng thời cơ và vượt qua được thách thức của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến cuộc Cách mạng công nghiệp này, tuy nhiên nhận thức về vấn đề này trong cán bộ, đảng viên, các nhà hoạch định chính sách… còn hạn chế.

Ngoài ra, chưa có những nghiên cứu sâu và hệ thống về bản chất, tác động cũng như thời cơ, thách thức của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Quốc Lý đề nghị các đại biểu phân tích sâu hơn về ý nghĩa, bản chất của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; nghiên cứu những tác động có thể có của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tới Việt Nam; làm rõ hơn những cơ hội, thời cơ, khó khăn, thách thức của cuộc Cách mạng này… đồng thời đề xuất các biện pháp, kiến nghị với cơ quan chức năng nhằm sớm có kế hoạch, chương trình hành động, có chính sách, đặc biệt là chính sách công nghiệp, chính sách đào tạo, chính sách về khoa học – công nghệ và các chính sách khác nhằm chủ động, tích cực hưởng ứng cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Nêu lên những đặc điểm của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Đại tá Lê Thế Mẫu, Viện Chiến lược quốc phòng chỉ rõ, cuộc Cách mạng này phát triển với tốc độ ở cấp số nhân chứ không phải cấp số cộng, làm biến đổi nhanh chóng nền công nghiệp ở mọi quốc gia.

Bề rộng và chiều sâu của những thay đổi này tạo nên sự biến đổi trong toàn bộ các hệ thống sản xuất, quản lý và quản trị. Đặc biệt, cuộc Cách mạng này tạo ra nền sản xuất và dịch vụ linh hoạt; tạo ra kỷ nguyên mới trong công nghệ robot.

Dự báo vào khoảng giữa thập kỷ thứ ba của thế kỷ này, 10% dân số sẽ mặc quần áo kết nối với internet, 30% việc kiểm toán ở công ty được thực hiện bằng trí tuệ nhân tạo.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Chí Dũng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Việt Nam đang ở giữa cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và tích cực ứng dụng những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư để đi tắt, đón đầu, phát triển.

Cơ hội là rất lớn nhưng những thách thức đặt ra cũng không hề nhỏ. “Thách thức từ chính nội tại quá trình phát triển và thách thức từ môi trường kinh tế xã hội quốc tế mà Việt Nam đang hội nhập”, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, để Việt Nam nhanh chóng trở thành nước công nghiệp hiện đại, cần cải cách, hoàn chỉnh nền giáo dục, đào tạo, xây dựng và phát triển các nguồn vốn kinh tế, vốn xã hội đã có.

Giáo sư Đặng Quốc Bảo, Học viện Quản lý giáo dục, trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, khẳng định để bắt kịp cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hệ thống giáo dục cần kiến tạo được một số loại tư duy gồm: Tư duy lô gic, tư duy hình tượng, tư duy biện chứng, tư duy kinh tế, tư duy chính trị...

Trước sự phát triển của công nghệ thông tin, việc học tập là yêu cầu đối với tất cả mọi người để tạo ra con người hành động, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội.

Các đại biểu tập trung phân tích về một số nội dung như: Đặc điểm và tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tới phát triển kinh tế - xã hội; giải pháp đẩy mạnh ứng dụng thành tựu của Cuộc cánh mạng vào phát triển nông nghiệp ở Việt Nam; vấn đề quyền con người và an ninh quốc gia đặt trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư…

Các ý kiến đều khẳng định, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư có thể mở ra những cơ hội, thời cơ thuận lợi cho sự phát triển của Việt Nam, nhưng cũng đặt ra nhiều khó khăn, thách thức rất lớn.