Lực đẩy ngành sản xuất điện tử và ô tô tại Việt Nam

Ngày 26/7, Reed Tradex – nhà tổ chức “METALEX Vietnam” đã ký kết hợp tác cùng Tổ chức Xúc Tiến Thương Mại Nhật Bản (JETRO), Tp. Hồ Chí Minh, Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư (ITPC) và Trung tâm Phát triển Công nghiệp Hỗ trợ Tp. Hồ Chí Minh (CSID) tổ chức sự kiện "Supporting Industry Show 2018”.

Đây là sự kiện quan trọng, hướng đến mục tiêu thắt chặt mối quan hệ giữa các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời thúc đẩy các ngành sản xuất trụ cột như điện tử và ô tô tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn.

*Hợp tác chuyển giao công nghệ

Cụ thể, "Supporting Industry Show 2018” sẽ đẩy mạnh việc chuyển giao công nghệ mới và mở rộng mạng lưới kinh doanh giữa các doanh nghiệp Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam, yếu tố quan trọng để gia tăng sự cạnh tranh của ngành công nghiệp hỗ trợ.

Dự kiến sẽ có 18 công ty lớn đến từ Nhật Bản sẽ tham gia với tư cách “Người Mua Hàng – Buyer”, còn 30 công ty Việt Nam sẽ tham dự như “Nhà cung cấp – Supplier” được hỗ trợ bởi ITPC và CSID.

Mặt khác, "Supporting Industry Show 2018” sẽ được tổ chức vào ngày 11 - 13/10/2018 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), cùng ngày với “METALEX Vietnam 2018" là một trong những Triển lãm chuyên ngành công nghiệp hàng đầu, tập hợp và giới thiệu 500 thương hiệu với các giải pháp gia công kim loại mới nhất từ hơn 25 quốc gia.

Theo đó, các sự kiện này được nhiều sở ngành, cộng đồng doanh nghiệp mong đợi mang đến một nền tảng sản xuất toàn diện để cung cấp công nghệ và giải pháp cho ngành.

Tham gia vào “Supporting Industry Show 2018” là một trong những kế hoạch trong chiến lược thực hiện định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2015 - 2020 và giai đoạn 2021 - 2025 của ITPC. Theo bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, định hướng này, gồm: hình thành mạng lưới sản xuất nội địa đáp ứng được yêu cầu sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh nội địa và tham gia hỗ trợ trong chuỗi giá trị toàn cầu; thu hút doanh nghiệp FDI đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ đòi hỏi công nghệ cao tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sản xuất cung cấp các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ theo hướng thay thế nhập khẩu và nâng cao giá trị gia tăng.

Gần đây, Việt Nam đã có những chuyển biến tích cực về môi trường đầu tư. Dẫn chứng cụ thể, ông Suttisak Wilanan, Phó Giám đốc Công ty Reed Tradex, đã trích dẫn một số tín hiệu khả quan về nền kinh tế Việt Nam như năm vừa qua, Việt Nam đã chuyển dịch 5 bậc lên vị trí thứ 55 trong bảng xếp hạng Chỉ số cạnh tranh toàn cầu (GCI) của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF).

Đồng thời, được Ngân hàng thế giới đánh giá ở vị trí 68 trên bảng xếp hạng Chỉ số thuận lợi kinh doanh (EBDI) năm 2018, tăng 31 bậc kể từ 2014.

Cùng quan điểm, ông Takimoto Koji, Trưởng đại diện Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), Tp. Hồ Chí Minh cho biết, tổng mức đầu tư đã đăng ký từ Nhật Bản vào Việt Nam tiếp tục tăng đáng kể.

Điển hình, giai đoạn năm 2016 sang năm 2017, tổng mức đầu tư đã đăng ký tăng vượt bậc từ 2.150 triệu USD lên 8.640 triệu USD; trong đó, số lượng đăng ký đầu tư mới tạo một con số ấn tượng từ 1.182 triệu USD lên 7.746 triệu USD.

Đặc biệt, ở một số khảo sát cho thấy, có 70% các công ty Nhật Bản phản hồi tích cực sẽ mở rộng kinh doanh tại Việt Nam trong 1 - 2 năm tới.

Đây là chỉ số cao nhất trong danh sách 6 quốc gia nằm trong bảng khảo sát, gồm: Philippines, Indonesia, Malaysia, Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam.

*Phát triển các lĩnh vực tiềm năng

Với mạng lưới 16 Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương, Việt Nam cung cấp một chuỗi giá trị cao cho các nhà công nghiệp tại thời điểm này và trong tương lai. Những FTA này, đã giảm đáng kể những trở ngại về thuế quan, mở rộng cánh cửa thu hút rộng rãi các nguồn đầu tư nước ngoài.

Mặc dù vậy, tỷ lệ nội địa hóa (LPR) của Việt Nam vào năm 2017 ở mức 33,2%, thấp nhất trong số 6 quốc gia được JETRO khảo sát.

Còn thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, tổng số doanh nghiệp hiện đang tham gia vào lĩnh vực công nghệ hỗ trợ là 661 doanh nghiệp; trong đó có 591 doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, 56 doanh nghiệp sản xuất máy tính và thiết bị ngoại vi, 14 doanh nghiệp sản xuất băng, đĩa từ và quang học.

Tuy nhiên, ông Lưu Hoàng Long, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA) cho hay, số lượng doanh nghiệp nội địa thuộc lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ của ngành điện tử đã và đang là nhà cung cấp cho các doanh nghiệp FDI không nhiều. Một phần do hạn chế của nội tại của các doanh nghiệp và do sự hiểu biết lẫn nhau còn hạn chế, nên việc kết nối giữa các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa là hết sức cần thiết.

Trong bối cảnh này, một số chuyên gia cho rằng, hơn bao giờ hết, đây là thời điểm mà một số lĩnh vực như các hãng ô tô cần kết hợp chặt chẽ hơn với các doanh nghiệp sản xuất phụ trợ để cung cấp những linh kiện thiết yếu cho quá trình mở rộng sản xuất. Một chiếc ô tô được cấu thành bởi hơn 30.000 linh kiện, một quốc gia riêng biệt hầu như không thể tự cung ứng được tất cả số linh kiện này.

Chính vì vậy, các nhà đầu tư có xu hướng thành lập các nhà máy vệ tinh xung quanh trụ sở sản xuất chính, tại các quốc gia láng giềng. Việt Nam có một vị trí chiến lược, nằm ở trung tâm khu vực ASEAN với nhiều cảng biển lớn. Việt Nam có nhiều cơ hội để hợp tác với các nhà sản xuất xe hơi của Thái Lan và Indonesia để thiết lập một cụm công nghiệp phát triển bền vững cho ngành công nghiệp ô tô.

Riêng ngành ngành công nghiệp cơ khí tại Tp. Hồ Chí Minh đang có nhiều cơ hội phát triển, đặc biệt là ngành công nghiệp ô tô, với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 7,9% giai đoạn năm 2016 - 2017. Do đó, các doanh nghiệp cần khai thác hiệu quả các chương trình hỗ trợ giữa CSID với các tổ chức xúc tiến, hiệp hội nước ngoài như JETRO. Đây là cơ hội tốt để họ mở rộng năng lực cung ứng, kết nối với các đối tác trong và ngoài nước, cũng như chuẩn bị sẵn sàng để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu./.

Mỹ Phương