181 km sông, kênh, rạch ở An Giang đối mặt nguy cơ sạt lở

Mùa mưa lũ đang diễn ra, nguy cơ sạt lở bờ sông, kênh, rạch tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh An Giang diễn biến phức tạp. Không chỉ làm mất đất, hư hỏng nhà cửa, đường giao thông và công trình hạ tầng, sạt lở còn buộc nhiều hộ dân phải di dời, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và sinh kế. Trước tình hình này, các địa phương đang tăng cường theo dõi, cảnh báo, chủ động sơ tán người dân, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời đề xuất các giải pháp lâu dài nhằm hạn chế thiệt hại do sạt lở gây ra.

Nhiều mối đe dọa

Hiện nay tại khu vực đầu cồn thuộc tổ 1, ấp Mỹ Khánh 1, xã đảo Mỹ Hòa Hưng (An Giang), nhiều đoạn bờ sông Hậu đang bị sụt lún, sạt lở nghiêm trọng. Đất ven sông liên tục sụt xuống lòng sông, đe dọa nhà cửa, đường giao thông và an toàn của người dân.

Trước đó, chiều 9/9, một đoạn bờ sông dài khoảng 50 m tiếp tục xảy ra sạt lở, ăn sâu vào bờ khoảng 5 m. Đây là khu vực đầu cồn, nơi dòng nước áp sát bờ và chảy xiết. Phía trên bờ là nhà dân và tuyến giao thông nên nguy cơ mất an toàn rất lớn. Cách vị trí sạt lở mới vài chục mét, trước đó ngày 25/8 cũng xảy ra một vụ sạt lở bờ sông Hậu dài khoảng 50 m, ăn sâu vào bờ khoảng 7 m. Hai vụ sạt lở khiến 6 hộ dân phải tháo dỡ hoàn toàn nhà ở, di dời người và tài sản đến nơi an toàn.

Theo UBND xã Mỹ Hòa Hưng, các vụ sạt lở đến nay chưa gây thiệt hại về người nhưng đã ảnh hưởng đến hàng chục hộ dân. Trong đó, 6 hộ với 25 nhân khẩu phải tháo dỡ hoàn toàn nhà ở, di dời tài sản. Thiệt hại về tài sản bước đầu ước khoảng 500 triệu đồng. Do địa phương chưa có khu bố trí tái định cư, trước mắt chính quyền vận động các hộ dân ở tạm nhà người thân, người dân khác trong khu vực, chờ phương án bố trí nơi ở ổn định.

Bà Lê Kim Tuyền ở ấp Mỹ Khánh 1, xã Mỹ Hòa Hưng là một trong những gia đình bị ảnh hưởng nặng bởi sạt lở bờ sông. Bà cho biết, gia đình đã sinh sống tại đây nhiều năm. Từ khi xảy ra sạt lở, gia đình luôn trong tâm trạng thấp thỏm vì không biết đất sẽ tiếp tục sạt đến đâu, tài sản và cuộc sống sẽ bị ảnh hưởng như thế nào.

“Sau khi được chính quyền hỗ trợ di dời tài sản đến nơi an toàn, điều gia đình mong muốn nhất là sớm có chỗ ở ổn định để yên tâm làm ăn, sinh sống. Bởi việc phải rời khỏi căn nhà và nơi ở quen thuộc hiện gây nhiều xáo trộn và gia đình gặp rất nhiều khó khăn”, bà Tuyền chia sẻ.

Chủ động di dời dân

Ông Đặng Tấn Lộc, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang cho biết, hiện trên địa bàn xã có 2 điểm có nguy cơ sạt lở nghiêm trọng tại ấp Mỹ Khánh 1 và ấp Mỹ Thuận. Riêng khu vực từ cống Út Na đến ấp Mỹ Khánh 1 với chiều dài khoảng 2 km đang nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cao khi đang vào mùa mưa lũ.

“Để ứng phó với sạt lở bờ sông, hiện chính quyền địa phương và Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai xã đang tăng cường theo dõi, cảnh báo, vận động các hộ dân trong khu vực nguy hiểm chủ động di dời nhà cửa, tài sản đến nơi an toàn”, ông Lộc thông tin.

Trước nguy cơ sạt lở tiếp tục mở rộng, ông Lộc cho biết: Địa phương sẽ kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng Khu dân cư Mỹ Long 1 để bố trí chỗ ở ổn định lâu dài cho người dân vùng sạt lở. Đồng thời, đề nghị tỉnh kiến nghị Trung ương hỗ trợ, đầu tư xây dựng tuyến kè chống sạt lở bờ sông Hậu dài khoảng 2 km, từ cống Út Na đến khu vực ấp Mỹ Khánh 1, nhằm bảo vệ khu vực đầu cồn và hạn chế sạt lở tiếp diễn.

Theo Chi cục Thủy lợi An Giang, từ đầu năm 2026 đến ngày 14/9, tỉnh xảy ra 38 vụ sạt lở bờ kênh, sông, rạch tại 23 xã, với tổng chiều dài 1.767 m. Các vụ sạt lở chủ yếu xảy ra tại khu vực sông Tiền, sông Hậu. Sạt lở đã làm sụp bờ kè bảo vệ, ảnh hưởng 21 căn nhà, trong đó 5 căn bị sụp hoàn toàn, 3 căn có nhà bếp rơi xuống sông. Một số tuyến đường giao thông nông thôn bị đứt gãy, một cầu sắt kết hợp gỗ bị hư hỏng hoàn toàn. Tổng thiệt hại ước hơn 19 tỷ đồng.

Nguyên nhân các vụ sạt lở, ông Lê Quốc Việt, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi An Giang cho biết, bước đầu các cơ quan chức năng xác định nhiều vị trí xảy ra sạt lở nằm trong khu vực đã được cảnh báo trước đó. Riêng tại xã đảo Mỹ Hòa Hưng, vị trí sạt lở nằm ở khu vực đầu cồn, nơi dòng chảy áp sát bờ, nước chảy xiết; cùng với tải trọng lớn từ nhà ở và đường giao thông trên bờ làm gia tăng nguy cơ sạt lở, sụt lún.

Sớm đầu tư công trình cấp bách

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, kết quả quan trắc cho thấy tỉnh có 56 đoạn sông, kênh, rạch được cảnh báo nguy cơ sạt lở với tổng chiều dài hơn 181 km. Trong đó, 4 đoạn ở mức đặc biệt nguy hiểm; 3 đoạn từ nguy hiểm đến đặc biệt nguy hiểm và 49 đoạn ở mức nguy hiểm. Các khu vực có nguy cơ cao tập trung trên những tuyến sông lớn như sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Nao, kênh Xáng Tân An, rạch Ông Chưởng… Đáng chú ý, chiều dài và mức độ nguy hiểm tại các điểm cảnh báo sạt lở có xu hướng gia tăng.

Thời gian qua, tỉnh An Giang đã đầu tư gần 88 km kè bảo vệ bờ sông, kênh, rạch. Tuy nhiên, công tác xử lý sạt lở còn gặp nhiều khó khăn do nguồn lực đầu tư hạn chế, trong khi nhu cầu xây dựng, gia cố kè rất lớn. Nhiều khu dân cư nằm dọc sông, kênh, rạch có nguy cơ sạt lở cao nhưng quỹ đất tái định cư tại các địa phương còn hạn chế.

Ông Nguyễn Đức Duy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết, trước mắt tỉnh sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó khẩn cấp, hạn chế thấp nhất thiệt hại do sạt lở. UBND cấp xã được giao chủ động thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, huy động lực lượng, phương tiện, vật tư xử lý ngay từ giờ đầu khi xảy ra sự cố. Đồng thời tổ chức sơ tán người dân, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm; cắm biển cảnh báo, khoanh vùng sạt lở và điều tiết giao thông đường thủy, đường bộ.

Theo ông Duy, hiện ngành nông nghiệp tỉnh cũng đã tham mưu UBND tỉnh đề xuất Trung ương hỗ trợ đầu tư 3 dự án kè cấp bách tại 8 khu vực nguy hiểm, nhằm bảo vệ hạ tầng giao thông, sản xuất, tính mạng và tài sản của người dân tại những nơi có nguy cơ sạt lở cao.

Trên cơ sở hiện trạng sạt lở, mức độ sạt lở và nguy cơ ảnh hưởng đến dân cư, công trình hạ tầng, Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cũng đã đề xuất tỉnh An Giang triển khai 20 công trình kè chống sạt lở với tổng chiều dài hơn 27,3 km, nhằm xử lý các khu vực sạt lở nguy hiểm, cấp bách.

Các dự án được chia thành 6 nhóm ưu tiên, tập trung tại khu vực đầu nguồn, bờ Tây sông Hậu, sông Vàm Nao, sông Tiền và các tuyến kênh trọng yếu. Các công trình chủ yếu gồm xây dựng kè chống sạt lở bảo vệ khu dân cư, tuyến giao thông, trung tâm đô thị, khu vực biên giới và các cù lao ven sông.