29 cơ sở nhà, đất tại Hà Nội cần sớm đưa vào khai thác, sử dụng nhằm khơi thông nguồn lực

Theo kết luận thanh tra, sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy từ ngày 1/3/2025, các sở, ngành của thành phố Hà Nội tiếp tục bố trí làm việc tại các trụ sở đang quản lý, sử dụng, không phát sinh cơ sở nhà, đất dôi dư, chỉ thực hiện hoán đổi một số vị trí văn phòng.

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, UBND 126 phường, xã đã xây dựng phương án sắp xếp, gửi Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu UBND thành phố phê duyệt phương án tổng thể.

UBND thành phố đã ban hành 40 văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc thực hiện công tác sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất sau sắp xếp tổ chức bộ máy và chính quyền địa phương 2 cấp; nội dung bám sát chủ trương của Trung ương và hướng dẫn của Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan. Việc giao đầu mối quản lý cơ sở nhà, đất được thực hiện theo quy định; Sở Tài chính là cơ quan đầu mối cấp thành phố, Phòng Kinh tế là đầu mối tại cấp phường, xã.

Đối với công tác kiểm kê, rà soát tài sản công, Hà Nội đã hoàn thành tổng kiểm kê tại thời điểm ngày 1/1/2025 và ngày 1/1/2026, lập báo cáo gửi cơ quan có thẩm quyền. Các đơn vị cơ bản thực hiện việc cập nhật biến động tài sản công vào Cơ sở dữ liệu quốc gia, đồng thời thực hiện công tác kế toán đối với tài sản nhà, đất theo quy định.

Sở Tài chính cũng được xác định đã chủ trì phối hợp với các đơn vị thường xuyên rà soát, phân loại cơ sở nhà, đất theo tình trạng pháp lý, hiện trạng sử dụng, nhu cầu sử dụng, khả năng khai thác và nhóm vướng mắc để xây dựng phương án xử lý phù hợp.

Đáng chú ý, tại các cơ sở được thanh tra trực tiếp, Đoàn thanh tra chưa phát hiện việc cho thuê, cho mượn, liên doanh, liên kết hoặc hợp tác kinh doanh trái quy định.

Xác định nguồn lực có thể sớm đưa vào khai thác

Bên cạnh kết quả đạt được, kết luận thanh tra đồng thời chỉ ra nhiều hạn chế trong tổ chức thực hiện. Theo đó, UBND thành phố chưa kịp thời chỉ đạo cơ quan chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; Sở Tài chính chưa kịp thời tham mưu thành lập các đoàn, tổ công tác để đôn đốc, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về xử lý tài sản sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Đến thời điểm thanh tra, còn 70 cơ sở nhà, đất đã có phương án sắp xếp, xử lý nhưng chưa hoàn thành, gồm 68 cơ sở thuộc thẩm quyền quyết định của Chủ tịch UBND thành phố và 2 cơ sở thuộc thẩm quyền UBND cấp xã.

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, còn 13 cơ sở thuộc 3 sở, ngành và 263 cơ sở thuộc 65 phường, xã chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, chưa được cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Trong khi đó, 3 sở, ngành và 16 phường, xã còn có cơ sở nhà, đất chưa được đưa vào sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả; UBND các phường Hà Đông và Sơn Tây chưa trình chuyển giao 11 cơ sở nhà, đất dôi dư về Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội quản lý, xử lý theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ rõ 10 phường, xã chưa hoàn thành bàn giao tài sản sau khi có quyết định xử lý; 22 phường, xã chưa ban hành tiêu chuẩn, định mức diện tích công trình sự nghiệp; 7 phường, xã chưa ban hành quyết định điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng cơ sở nhà, đất; 7 phường, xã chưa hoàn tất việc bàn giao tài sản công sau sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp.

Đối với việc chuyển đổi công năng, kết luận thanh tra xác định còn 8 phường, xã bố trí cơ sở nhà, đất dôi dư làm cơ sở văn hóa, y tế chưa phù hợp tiêu chuẩn, định mức. Trong đó, 43 cơ sở tại 7 xã đã được chuyển đổi làm cơ sở văn hóa hoặc sinh hoạt cộng đồng nhưng diện tích sử dụng vượt định mức, với tổng diện tích đất 55.464m2 và diện tích nhà 22.305m2; 2 cơ sở tại 2 xã được chuyển đổi làm cơ sở y tế cũng chưa phù hợp quy định, với tổng diện tích đất 4.654m2 và diện tích nhà 835m2.

Một nội dung đáng chú ý của kết luận thanh tra là việc xác định nguồn lực có thể sớm đưa vào khai thác. Theo kết luận thanh tra, Hà Nội hiện có 29 cơ sở nhà, đất cần sớm đưa vào khai thác, sử dụng nhằm khơi thông nguồn lực, với tổng diện tích đất 221.438m2 và tổng diện tích sàn 19.855m2. Trong số này, có 20 cơ sở nhà, đất (tỷ lệ 68,96%) có khả năng xử lý ngay để chuyển giao cho địa phương quản lý, khai thác tạm thời hoặc chuyển đổi công năng theo quy định, với tổng diện tích đất 145.256m2 và tổng diện tích sàn 12.276m2.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ những nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các tồn tại, hạn chế; đồng thời xác định trách nhiệm thuộc UBND thành phố Hà Nội, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phục vụ hành chính công, UBND các phường, xã cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Kiến nghị Hà Nội tiếp tục sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất theo đúng chỉ đạo của Trung ương

Trên cơ sở kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi các quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc; cắt giảm thủ tục trong quản lý, khai thác nhà, đất; hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được kiến nghị rà soát, sửa đổi quy định về định mức sử dụng đất đối với các công trình văn hóa, y tế, giáo dục, thể thao; phối hợp hướng dẫn thống nhất quy trình bàn giao, tiếp nhận, chuyển giao nhà, đất.

Đối với UBND thành phố Hà Nội, Thanh tra Chính phủ yêu cầu rà soát, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân có liên quan; tiếp tục sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất theo đúng chỉ đạo của Trung ương; tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với các cơ sở bỏ trống quá 12 tháng liên tục; xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân, trách nhiệm, xử lý nghiêm vi phạm, sai phạm theo quy định pháp luật; có phương án, biện pháp sớm đưa cơ sở nhà, đất vào khai thác, sử dụng, tránh lãng phí; báo cáo kết quả thực hiện đến Thanh tra Chính phủ. Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.