5G – “quả đắng” của các nhà mạng Pháp

Biểu tượng của mạng 5G. Ảnh: AFP/TTXVN

Năm năm sau khi chính thức được triển khai, mạng di động 5G chưa đạt được các kỳ vọng ban đầu tại Pháp. Mặc dù sở hữu hiệu năng kỹ thuật cao, công nghệ này vẫn bị đánh giá là “gánh nặng tài chính” cho các nhà khai thác, trong khi người sử dụng tỏ ra thờ ơ và các ứng dụng đột phá chưa xuất hiện. 

Theo bà Juliette Lallemand Victor, Tổng Thư ký công ty Bouygues Telecom, “các nhà mạng sẽ tiếp cận vấn đề 6G với sự thận trọng”, do những kết quả đáng thất vọng của 5G. Bà nhấn mạnh: “Chúng ta đã hứa quá nhiều với 5G.” Phát biểu này phản ánh tâm lý chung của ngành viễn thông Pháp: sau 5 năm triển khai, 5G chưa mang lại giá trị kinh tế tương xứng với chi phí đầu tư.

Theo số liệu của Cơ quan quản lý viễn thông Pháp (Arcep), các nhà mạng Bouygues Telecom, Free Mobile, Orange và SFR đã phải chi tổng cộng khoảng 11,1 tỷ euro (13 tỷ USD) cho 5G, gồm 2,8 tỷ euro để mua tần số vào năm 2020 và 8,3 tỷ euro đầu tư hạ tầng giai đoạn 2020–2024. Các doanh nghiệp viễn thông hiện phủ sóng 5G từ 84-94% dân số, song vẫn phải tiếp tục lắp đặt thêm trạm phát để đạt mục tiêu 100% vào năm 2030. 

Tuy nhiên, doanh thu từ thị trường di động hầu như không tăng. Doanh thu thị trường di động bán lẻ, không tính mảng kết nối giữa các máy với nhau (M2M) chỉ tăng nhẹ từ 13,3 tỷ euro năm 2020 lên 14,9 tỷ euro năm 2024. Giá cước trung bình của người dùng di động chỉ nhích từ 15,4 euro lên 15,8 euro trong cùng giai đoạn. Dù ban đầu một số nhà mạng cố gắng tách riêng gói cước 5G cao hơn so với 4G, hiện nay chỉ còn Orange duy trì sự khác biệt này. 

Theo ông Benjamin Gervais, người sáng lập trang so sánh Zone ADSL & Fibre, “sức ép cạnh tranh gay gắt trong 2 năm gần đây khiến giá cước giảm chung, ngay cả với 5G, trong khi dung lượng dữ liệu tăng lên”. Ông Emmanuel Amiot, phụ trách mảng truyền thông, công nghệ và giải trí tại khu vực châu Âu của Tập đoàn tư vấn Oliver Wyman, nhận định: “Phần lớn các nhà mạng châu Âu có lợi suất đầu tư thấp do chi phí mua giấy phép và đầu tư hạ tầng quá lớn, trong khi 5G đến nay chưa thể hiện rõ khả năng tạo doanh thu, ngoài việc giảm chi phí sản xuất mỗi gigabyte dữ liệu.” 

Khác với 3G – vốn mở ra thời kỳ truy cập Internet di động, và 4G – thúc đẩy phát triển video trực tuyến và hội nghị trực tuyến, 5G chưa mang đến những dịch vụ mới cho người tiêu dùng. Theo ông Viktor Arvidsson, Giám đốc chiến lược và quan hệ chính phủ của Tập đoàn Ericsson tại Pháp, “5G không tạo hiệu ứng ‘bất ngờ’ như 4G, dù đã cải thiện đáng kể về tốc độ và độ trễ”.

Tại Pháp, đến cuối tháng 9/2024 có khoảng 22 triệu thẻ SIM 5G đang hoạt động, so với 74 triệu thẻ 4G. Các khảo sát cho thấy người tiêu dùng ngày càng coi trọng sự ổn định và giá cước hơn là tốc độ kết nối. Trong khi đó, thị trường 5G dành cho doanh nghiệp – lĩnh vực từng được kỳ vọng sẽ đem lại lợi nhuận lớn – vẫn chưa phát triển.

Theo các chuyên gia, lợi ích rõ rệt nhất của 5G hiện nay mới chỉ là giảm tải cho mạng 4G trong những khu vực đông người. Viễn cảnh về các ứng dụng “cách mạng” như xe tự lái, nhà máy thông minh hay phẫu thuật từ xa vẫn chưa thành hiện thực. Sau 5 năm triển khai, 5G được xem là một khoản đầu tư lớn nhưng chưa đem lại hiệu quả như mong đợi đối với ngành viễn thông Pháp.