Hệ thống lưới điện của Ấn Độ đối mặt thách thức lớn

Hệ thống điện Mặt Trời áp mái. Ảnh: TTXVN

Việc lắp đặt hệ thống điện Mặt Trời áp mái ngày càng tăng ở Ấn Độ đang đặt ra những thách thức lớn đối với công tác quản lý lưới điện ở nước này, buộc chính quyền một số bang phải tìm hiểu giải pháp lưu trữ bằng pin và khởi động các gói thầu lắp đặt trên các toà nhà chính quyền.

Theo phóng viên TTXVN tại New Delhi, tính đến tháng 7 vừa qua, công suất điện Mặt Trời áp mái tại Ấn Độ đạt 30,7 GW, chiếm 19% tổng công suất điện Mặt Trời lắp đặt cả nước là 164,6 GW.

Điều này buộc các bang Kerala và Maharashtra nghiên cứu các hệ thống pin lưu trữ, trong khi bang Uttar Pradesh phát hành gói thầu lắp đặt trên các toà nhà chính quyền bang để quản lý sự chênh lệch giữa sản lượng điện ban ngày và nhu cầu điện buổi tối.

Trong khi đó, Cơ quan Điện lực Trung ương (CEA) của Ấn Độ yêu cầu các đơn vị phân phối điện (discoms) phải đầu tư lắp đặt hệ thống pin lưu trữ trong tối thiểu 2 giờ, bên cạnh các hệ thống năng lượng Mặt Trời áp mái.

Thách thức nằm ở chỗ các hộ gia đình lắp đặt tấm pin Mặt Trời áp mái thường sản xuất lượng điện nhiều hơn nhu cầu tiêu thụ trong thời gian ban ngày và truyền tải lượng điện dư thừa vào lưới điện.

Tuy nhiên, sau khi Mặt Trời lặn, nhu cầu sử dụng điện tăng lên nhưng sản xuất điện Mặt Trời áp mái lại dừng lại nên các hộ gia đình lại phụ thuộc vào điện lưới do các công ty phân phối điện cung cấp. Khi số lượng lắp đặt càng tăng lên, khoảng cách này càng lớn và càng trở nên khó quản lý cho hệ thống lưới điện.

Nghiên cứu cho thấy các bang Kerala, Gujarat và Maharashtra có nhiều nguy cơ nhất đối mặt với thách thức về cân bằng lưới điện khi công suất điện Mặt Trời áp mái tăng lên.

Công suất điện Mặt Trời áp mái lắp đặt tại Kerala đạt 2,3 GW vào tháng 7/2026, tương đương 35% tổng nhu cầu điện năng cao nhất được ghi nhận vào buổi tối ở bang này là 6,48 GW trong giai đoạn tháng 4 - 7. Tỷ lệ này ở Gujarat là 26% và Maharashtra là 18%, so với mức trung bình toàn quốc là 11%.

Mặc dù hệ thống điện Mặt trời áp mái giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ từ lưới điện vào thời điểm ban ngày nhưng không thể đáp ứng trực tiếp nhu cầu điện vào buổi tối nếu không có hệ thống lưu trữ.

Theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, pin lưu trữ điện có thể giúp các hộ gia đình tích trữ điện Mặt Trời chưa sử dụng trong ngày để dùng vào buổi tối.

Đơn cử, nếu bổ sung mỗi một pin 5 KWh vào hệ thống điện Mặt Trời áp mái công suất 3 kW điển hình có thể có thể giảm 85-90% lượng điện đi vào lưới điện ban ngày, đồng thời chuyển khoảng 1.600-1.800 đơn vị điện/năm sang tiêu thụ vào buổi tối.

Nhà phân tích năng lượng của Amber phụ trách khu vực châu Á, ông Ruchita Shah, cho rằng sự phát triển mạnh mẽ của điện Mặt Trời áp mái tại Ấn Độ tạo cơ hội giải quyết những thách thức về lưới điện.

Tuy nhiên, với hơn 5 triệu hộ gia đình đã lắp đặt hệ thống điện Mặt Trời theo chương trình PM Surya Ghar (của Chính phủ Ấn Độ nhằm hỗ trợ các hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện Mặt Trời áp mái), Ấn Độ cần phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng tương ứng với công suất điện được lắp đặt, thay vì trì hoãn việc này thêm nhiều năm.

Theo ông Shah, kinh nghiệm từ các thị trường Australia và Mỹ cho thấy khi điện Mặt Trời áp mái được triển khai lắp đặt đại trà, việc phát huy giá trị sử dụng sẽ ngày càng phụ thuộc vào thời điểm sử dụng điện, chứ không chỉ phụ thuộc vào lượng điện được tạo ra.