ADB: Sức cầu nội địa là điểm tựa cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Trong báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á (ADO) tháng 9/2025 được công bố ngày 30/9, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định kinh tế Việt Nam nhìn chung vẫn duy trì khả năng chống chịu cao trước những bất ổn gia tăng và mức thuế quan cao của Mỹ nhờ sức cầu nội địa vững chắc. Trên cơ sở đó, ADB đã điều chỉnh nâng dự báo tăng trưởng của kinh tế Việt Nam trong năm 2025.

Trong bài phát biểu mở đầu buổi công bố báo cáo, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam, nhận định năm 2025 là một năm đầy thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam. Kinh tế toàn cầu đã phải đối mặt với một thách thức lớn về thuế quan, trong đó Việt Nam phải chịu một số mức thuế suất cao do có thặng dư thương mại với Mỹ. Dù vậy, bất chấp những trở ngại ngày càng gia tăng từ các biện pháp thuế quan đối ứng và căng thẳng địa chính trị leo thang trên toàn cầu và trong khu vực, kinh tế Việt Nam vẫn đạt kết quả tốt trong những quý đầu năm.

Tăng trưởng đã tăng tốc ấn tượng, đạt 7,5% tính đến tháng 6/2025, ghi nhận kết quả nửa đầu năm tốt nhất kể từ năm 2010. Động lực này được thúc đẩy bởi các chính sách hỗ trợ của chính phủ và sự gia tăng đột biến của các đơn hàng xuất khẩu trước thời điểm các mức thuế mới của Mỹ có hiệu lực.

Tuy nhiên, ADB dự báo tăng trưởng sẽ chậm lại trong phần còn lại của năm nay do tác động của các mức thuế đối ứng có hiệu lực từ ngày 7/8. Dù nền kinh tế trong nước vẫn ổn định, tăng trưởng dự kiến sẽ giảm nhịp so với sự bứt phá mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2025. ADB đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng GDP năm 2025 của Việt Nam, nâng từ mức 6,0% đưa ra hồi tháng 4 lên 6,7% nhờ vào sức cầu nội địa vững vàng. Lạm phát được dự báo ở mức thấp hơn là 3,9% trong năm 2025 và giảm nhẹ xuống 3,8% trong năm 2026.

Dù ADB vẫn duy trì triển vọng tích cực cho Việt Nam giai đoạn 2025–2026, phát biểu tại buổi công bố báo cáo, ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam, đã nhấn mạnh một số rủi ro bắt nguồn từ cả những bất định toàn cầu và các yếu tố trong nước. Trong đó, ông nhận định triển vọng kinh tế Việt Nam chủ yếu phải đối mặt với các rủi ro từ bên ngoài, đầu tiên là các biện pháp thuế quan đối ứng của Mỹ.

Ngoài ra, theo ông, các bất ổn toàn cầu, trong đó có sự giảm tốc tăng trưởng của các nền kinh tế lớn toàn cầu sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu của các nước đối tác, dẫn đến việc hoạt động xuất khẩu của Việt Nam cũng ít có cơ hội duy trì đà tăng trưởng cao như thời gian qua. Về các rủi ro trong nước, ông Nguyễn Bá Hùng cho rằng quá trình triển khai những nỗ lực cải cách của Chính phủ trong giai đoạn đầu có thể gặp một số điều chỉnh, làm cho các chính sách chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Chính vì vậy, ADB đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng cho năm 2026 xuống 6,0% từ mức 6,5% trước đó, do những tác động dự kiến từ thuế quan đối ứng của Mỹ, môi trường toàn cầu yếu hơn, cùng với những bất ổn địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra.

Trước những thách thức đó, ông Shantanu Chakraborty nhận định: “Sự phối hợp tốt hơn giữa thực thi hiệu quả chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ giúp tránh gây áp lực quá mức lên các công cụ tiền tệ và bảo đảm ổn định kinh tế tài chính vĩ mô. Trong dài hạn, các cải cách pháp lý toàn diện cần phải giải quyết những thách thức mang tính cấu trúc - như đảm bảo khả năng thích ứng biến đổi khí hậu, thúc đẩy năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân, nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước, hiện đại hóa hệ thống thuế và chuyển đổi số. Đây là những yếu tố then chốt cho một mô hình tăng trưởng cân bằng hơn”.

Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng nếu các biện pháp cải cách của chính phủ được thực hiện tốt, chúng có thể góp phần tạo ra tốc độ tăng trưởng tốt hơn dự báo của ADB.

Cũng trong ngày 30/9, ADB cũng điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng của khu vực châu Á đang phát triển và Thái Bình Dương lần lượt 0,1 và 0,2 điểm phần trăm cho năm nay và năm tới, trong bối cảnh sự nổi lên của môi trường thương mại toàn cầu mới được định hình bởi thuế quan và các hiệp định thương mại cập nhật. Các nền kinh tế trong khu vực được dự báo tăng trưởng 4,8% trong năm nay và 4,5% vào năm sau, so với các mức dự báo lần lượt là 4,9% và 4,7% hồi tháng 4.