AI đe dọa việc làm, thu nhập lao động Mỹ giảm dài hạn

Người lao động bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo. Ảnh minh họa: Phú Vinh/BNEWS/TTXVN

Nghiên cứu dựa trên dữ liệu liên bang trong 40 năm của hơn 20.000 người Mỹ cho thấy những người thất nghiệp trong các ngành bị công nghệ tác động như nhân viên tổng đài hay đánh máy, chịu ảnh hưởng nặng nề cả trong ngắn hạn và dài hạn.

Theo các báo cáo viên Pierfrancesco Mei và Jessica Rindels thuộc Goldman Sachs, nhóm lao động Mỹ bị ảnh hưởng bởi tự động hóa mất nhiều hơn một tháng để tìm việc mới so với các lĩnh vực khác. Sau khi tìm được công việc mới, thu nhập thực tế của họ giảm 3%. Trong thập kỷ tiếp theo, tăng trưởng thu nhập của nhóm này thấp hơn gần 10 điểm phần trăm so với những người chưa từng mất việc, chủ yếu do tình trạng "hạ cấp nghề nghiệp" khi các kỹ năng cũ không còn giá trị.

Các giai đoạn suy thoái kinh tế càng làm trầm trọng thêm tình hình, khiến thời gian thất nghiệp của lao động trong các ngành tự động hóa kéo dài thêm 3 tuần và tăng khả năng tái thất nghiệp sau này.

Nhóm kinh tế toàn cầu của Goldman Sachs ước tính AI có thể khiến tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ tăng thêm 0,5 điểm phần trăm và gây mất việc cho khoảng 6% đến 7% công nhân trong 10 năm tới. Hiện tại, AI được cho là đang cắt giảm ròng khoảng 16.000 việc làm mỗi tháng tại Mỹ, dù con số này có thể được bù đắp một phần bởi nhu cầu nhân lực mới để xây dựng trung tâm dữ liệu hoặc từ sự gia tăng năng suất.

Tình trạng mất việc làm đặc biệt gây bất ổn cho lao động trẻ từ 25 đến 35 tuổi, làm giảm khả năng kết hôn và trì hoãn các mục tiêu lớn như sở hữu nhà ở. Dù vậy, báo cáo cũng phát hiện ra rằng những người trẻ có trình độ đại học lại thích nghi tốt hơn với AI nhờ khả năng chuyển đổi vai trò linh hoạt. Mức giảm thu nhập tích lũy của nhóm này chỉ bằng một nửa so với các đồng nghiệp khác.

Để giảm thiểu rủi ro, các chuyên gia Goldman Sachs nhấn mạnh vai trò của các chương trình đào tạo lại nhằm bảo vệ người lao động khỏi nguy cơ mất thu nhập khi công nghệ thay đổi. Ngoài ra, một số nhà kinh tế tin rằng AI có thể hỗ trợ kỹ năng và thúc đẩy năng suất, tạo tiền đề cho sự phát triển các loại hình công việc mới trong tương lai.