AI làm gia tăng làn sóng cắt giảm nhân sự trong ngành công nghệ

Nếu trước đây nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu suy yếu và tình trạng tuyển dụng quá mức, thì hiện nay trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành yếu tố trung tâm thúc đẩy các tập đoàn công nghệ tái cấu trúc bộ máy, tinh giản nhân sự và tự động hóa nhiều khâu vận hành.

Theo trang theo dõi sa thải Layoffs.fyi, khoảng 120.000 việc làm trong lĩnh vực công nghệ trên toàn cầu đã bị cắt giảm từ đầu năm 2026 đến nay. Nhiều tập đoàn lớn như Microsoft, Oracle, Meta, Cisco, Amazon, Dell, Snap, PayPal và Cloudflare đã tiến hành các đợt cắt giảm hoặc tái cơ cấu nhân sự, trong khi vẫn tiếp tục tăng đầu tư vào AI, điện toán đám mây, an ninh mạng và hạ tầng dữ liệu.

Điểm đáng chú ý là làn sóng sa thải lần này không chỉ diễn ra tại các doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính. Nhiều công ty vẫn ghi nhận doanh thu tích cực, thậm chí đạt mức cao, nhưng vẫn cắt giảm nhân sự nhằm phân bổ lại nguồn lực cho các lĩnh vực có khả năng tạo năng suất cao hơn. Điều này cho thấy ngành công nghệ đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu, trong đó tăng trưởng doanh thu không còn gắn chặt với việc mở rộng quy mô lao động như trước.

Tại Ấn Độ, tác động của xu hướng này bắt đầu thể hiện rõ hơn trong ngành công nghệ thông tin và dịch vụ phần mềm trị giá khoảng 315 tỷ USD. Theo các ước tính được truyền thông Ấn Độ dẫn lại, lĩnh vực này có thể cắt giảm từ 25.000-35.000 việc làm trong năm nay. Một số công ty nhân sự cho biết hàng chục nghìn lao động đã bị ảnh hưởng thông qua các hình thức “sa thải âm thầm”, gồm chấm dứt hợp đồng dựa trên đánh giá hiệu suất, tái cơ cấu theo kỹ năng, sáp nhập vị trí trùng lặp và thu hẹp các tầng nấc quản lý trung gian.

Không giống các đợt cắt giảm công khai trước đây, nhiều doanh nghiệp hiện lựa chọn cách điều chỉnh nhân sự thận trọng hơn, ít phát đi thông báo chính thức. Xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch trong mô hình hoạt động của các công ty công nghệ: giảm bớt những công việc lặp lại, dễ tự động hóa, đồng thời tăng nhu cầu đối với nhân sự có kỹ năng trong những lĩnh vực AI, dữ liệu, điện toán đám mây, an ninh mạng, kỹ thuật nền tảng và các mảng công nghệ chuyên sâu.

Làn sóng tái cơ cấu cũng bắt đầu tác động đến sinh viên mới tốt nghiệp tại Ấn Độ. Một số tập đoàn công nghệ lớn được cho là đã trì hoãn tiếp nhận nhân sự mới hoặc rút lại một số đề nghị tuyển dụng do thay đổi nhu cầu dự án và ưu tiên kinh doanh. Điều này làm gia tăng lo ngại về triển vọng việc làm của lực lượng kỹ sư trẻ, vốn lâu nay coi ngành công nghệ thông tin là kênh hấp thụ lao động chất lượng cao quan trọng của nền kinh tế Ấn Độ.

Các chuyên gia nhận định AI không đơn thuần “xóa bỏ” việc làm, mà đang làm thay đổi cấu trúc việc làm trong ngành công nghệ. Những vị trí có tính chất lặp lại, hỗ trợ kỹ thuật cơ bản, kiểm thử phần mềm, vận hành quy trình và một số tầng nấc quản lý có nguy cơ chịu sức ép lớn hơn. Ngược lại, nhu cầu vẫn tăng đối với các kỹ năng giúp doanh nghiệp thiết kế, triển khai, giám sát và bảo mật những hệ thống AI.

Diễn biến này đặt ra thách thức lớn đối với Ấn Độ, quốc gia đang giữ vai trò trung tâm trong chuỗi dịch vụ công nghệ toàn cầu. Trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, lợi thế về nhân công quy mô lớn và chi phí cạnh tranh có thể không còn đủ để duy trì đà tăng trưởng.