AI và dữ liệu lớn: Động lực phát triển mới cho du lịch Việt Nam

Ngày 20/8, tại Hà Nội, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam phối hợp với Tổng Công ty Truyền thông đa phương tiện VTC tổ chức Hội nghị “Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo và Dữ liệu lớn trong phát triển du lịch bền vững”. Sự kiện nhằm thống nhất nhận thức và hành động thúc đẩy chuyển đổi số, tạo nền tảng phát triển đột phá cho ngành du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới. 

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong nhận định, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) đang phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu và trở thành xu hướng tất yếu trong phát triển du lịch. Việc ứng dụng các công nghệ này cần được nhìn nhận một cách tổng thể, với sự tham gia của nhiều chủ thể; trong đó Nhà nước giữ vai trò hoạch định chính sách, quản lý và dẫn dắt; doanh nghiệp là lực lượng đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ; cùng với sự tham gia của cộng đồng, các điểm đến và toàn xã hội. 

Theo Thứ trưởng Hồ An Phong, du lịch Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng. Báo cáo của UN Tourism ghi nhận năm 2025, Việt Nam và Nhật Bản là hai quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch ấn tượng trên 20%, cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng 4% toàn cầu và 8% của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Với trên 21 triệu lượt khách quốc tế đạt được trong năm 2025, Việt Nam đã vượt qua mức lượng khách của thời kỳ trước dịch. Bước sang năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa. 

Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, trong quá trình phát triển này, khoa học công nghệ, AI và dữ liệu số đang trở thành động lực trực tiếp. Mô hình kinh doanh và quảng bá du lịch đang chuyển dịch mạnh từ B2B sang B2C khi du khách ngày càng chủ động tìm kiếm, lựa chọn và đặt trực tiếp các dịch vụ trên nền tảng số.

Sự phát triển của AI tiếp tục thúc đẩy xu hướng này, đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện các quy định về sở hữu trí tuệ, bản quyền và quyền tác giả. Dù công nghệ tham gia sâu vào ngành, du lịch vẫn là hoạt động mang đậm tính văn hóa và con người. Công nghệ có thể nâng cao năng suất nhưng không thể thay thế hoàn toàn trải nghiệm về văn hóa, con người, thiên nhiên, ẩm thực và bản sắc điểm đến - những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn riêng của du lịch Việt Nam. 

Theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phạm Văn Thủy, hội nghị có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh ngành du lịch đang đẩy nhanh chuyển đổi mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và AI theo định hướng Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Ngành du lịch xác định dữ liệu là tài sản chiến lược, được quản trị theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. 

Ông Phạm Văn Thủy cho biết, hệ sinh thái dữ liệu du lịch sẽ được xây dựng theo mô hình “1+1+34+N”. Trong mô hình này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giữ vai trò kiến tạo thể chế, tiêu chuẩn, nền tảng và điều phối dữ liệu; Bộ Công an phối hợp kết nối các dữ liệu liên quan; 34 tỉnh, thành phố hình thành, cập nhật và khai thác dữ liệu trên địa bàn; các bộ, ngành và doanh nghiệp tham gia kết nối, làm giàu và khai thác dữ liệu. 

Bên cạnh đó, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã phát triển ứng dụng "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel" tích hợp đa tiện ích và sẽ tiếp tục tích hợp AI để gia tăng trải nghiệm cho khách du lịch. 

Phó Cục trưởng Phạm Văn Thủy khẳng định: “Trong kỷ nguyên số, chuyển đổi mô hình xúc tiến du lịch theo hướng dựa trên dữ liệu và AI là một bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quảng bá và tăng sức cạnh tranh của thương hiệu du lịch quốc gia”. Ông đề nghị ngành du lịch hướng tới xây dựng hệ sinh thái xúc tiến theo tinh thần “Dữ liệu dùng chung - AI hỗ trợ - Nền tảng kết nối - Doanh nghiệp đồng hành - Du khách là trung tâm”, chuyển từ quảng bá điểm đến sang kiến tạo hành trình trải nghiệm và mang lại giá trị. 

Cũng tại hội nghị, ông Phi Tiến Đại, chuyên viên chiến lược khách hàng của Google, nhấn mạnh rằng du lịch Việt Nam cần ứng dụng AI để nhắm đúng thị trường mục tiêu, chuyển dịch tập trung vào nhóm khách hàng tiềm năng cao cấp để gia tăng mức chi tiêu và thời gian lưu trú, thay vì du lịch giá rẻ. 

Ông Phi Tiến Đại đã chia sẻ các dữ liệu về xu hướng tìm kiếm và hành vi của du khách. Theo đó, trong nửa đầu năm 2026, Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về lượng tìm kiếm tour du lịch trọn gói trên Google, tăng 22% so với cùng kỳ; lượng tìm kiếm từ khách quốc tế tăng 20%. Nhu cầu đối với các sản phẩm du lịch cao cấp tăng 38%, cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng tìm kiếm du lịch chung. 

Các chuyên gia lưu ý người dùng đang có xu hướng đưa ra yêu cầu dài, cụ thể và coi công cụ tìm kiếm như một "trợ lý" tư vấn. Do đó, việc kết hợp giữa nền tảng số, AI và video ngắn sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận du khách hiệu quả xuyên suốt hành trình. 

Thông tin về hạ tầng số dùng chung, Giám đốc Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) Hoàng Quốc Hòa cho biết, thực hiện Quyết định số 1132/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì nền tảng “Quản trị và Kinh doanh du lịch”. Đây là nền tảng dùng chung quốc gia, có khả năng liên thông, kết nối với dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp thông qua các chuẩn kết nối API.  

Về kênh quảng bá đối ngoại, ông Hoàng Quốc Hòa cho biết website vietnam.travel hiện là kênh quảng bá duy nhất ở tầm quốc gia ra nước ngoài. Dự kiến trong thời gian tới, website sẽ được phát triển lên khoảng 10 - 15 ngôn ngữ để tăng khả năng tiếp cận khách quốc tế. Nền tảng “Quản trị và Kinh doanh du lịch” cùng website vietnam.travel sẽ hướng tới kết nối đồng bộ hoạt động xúc tiến với việc cung cấp dịch vụ cho du khách. 

Tại phiên trao đổi, đại diện các sở quản lý du lịch, hiệp hội và doanh nghiệp nhận định AI, dữ liệu lớn và chuyển đổi số là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trọng tâm là việc kết nối, chia sẻ hệ thống dữ liệu thống nhất phục vụ công tác quản lý, dự báo thị trường và cá nhân hóa trải nghiệm du khách. Việc khai thác du lịch cần chú trọng đến chất lượng, mức chi tiêu, thời gian lưu trú, độ hài lòng và đóng góp cho cộng đồng thay vì chỉ tập trung vào số lượng. 

Tại hội nghị, Thứ trưởng Hồ An Phong ghi nhận các ý kiến đóng góp và khẳng định tầm quan trọng của việc ứng dụng AI và dữ liệu lớn. Thứ trưởng đề nghị việc ứng dụng công nghệ phải chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động thực chất, đưa ra các sản phẩm cụ thể và phân công rõ nhiệm vụ của từng chủ thể. Thời gian tới, ngành du lịch cần tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng. Đặc biệt, hướng tới APEC 2027 tổ chức tại Phú Quốc, ngành du lịch cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để quảng bá mạnh mẽ hình ảnh du lịch Việt Nam ra thế giới.