Ấn Độ tăng lãi suất lần đầu tiên trong gần 4 năm

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) ngày 7/10 nâng lãi suất repo thêm 25 điểm cơ bản lên 5,5%, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên trong gần 4 năm, trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng nhưng nền kinh tế vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh.

Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) gồm sáu thành viên của RBI nhất trí thông qua quyết định trên, phù hợp với dự báo của phần lớn giới phân tích. Cùng với việc nâng lãi suất, RBI chuyển lập trường chính sách từ “trung lập” sang “thắt chặt có kiểm soát”, qua đó phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất nếu diễn biến giá cả đòi hỏi.

Thống đốc RBI Sanjay Malhotra cho biết thời điểm và quy mô của các bước điều chỉnh tiếp theo sẽ phụ thuộc vào diễn biến thực tế của tăng trưởng, lạm phát và triển vọng kinh tế. Theo ông, lạm phát tiêu dùng dự kiến đạt trung bình gần 5,8% trong ba quý tới, trong khi kỳ vọng lạm phát và áp lực tăng giá đã bắt đầu lan rộng hơn trong nền kinh tế.

RBI đồng thời nâng dự báo lạm phát năm tài chính 2026-2027 lên 5,2%, từ mức 5% trước đó. Lạm phát tiêu dùng của Ấn Độ trong tháng 8 tăng lên 4,82% so với cùng kỳ năm trước, vượt mục tiêu trung hạn 4% của RBI trong tháng thứ ba liên tiếp. Giá nhiên liệu và lương thực tăng mạnh, trong khi tỷ lệ các mặt hàng trong rổ CPI ghi nhận mức tăng giá trên 4% tiếp tục mở rộng.

Áp lực lạm phát gia tăng trong bối cảnh giá dầu thế giới leo thang do xung đột tại Tây Á, đồng thời mùa mưa yếu và hiện tượng El Niño làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung nông sản. Là một trong những nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, Ấn Độ đặc biệt nhạy cảm với biến động giá năng lượng, vốn không chỉ làm tăng chi phí nhập khẩu mà còn gây sức ép lên đồng rupee và mặt bằng giá trong nước.

Tuy nhiên, sức chống chịu của nền kinh tế tạo thêm dư địa để RBI ưu tiên kiểm soát lạm phát. Ngân hàng trung ương đã nâng dự báo tăng trưởng GDP trong năm tài chính hiện tại từ 6,7% lên 7,1%, sau khi nền kinh tế tăng 7,8% trong quý II, cao hơn đáng kể so với dự báo trước đó. Tiêu dùng tư nhân, đầu tư cố định, sản xuất công nghiệp và xuất khẩu dịch vụ tiếp tục đóng vai trò động lực chính.

Các chuyên gia nhận định quyết định ngày 7/10 có thể mở đầu một chu kỳ thắt chặt tiền tệ mới. Nhà kinh tế Sakshi Gupta của HDFC Bank dự báo RBI có thể nâng thêm tổng cộng 50-75 điểm cơ bản trong những tháng tới, đặc biệt nếu xung đột Trung Đông kéo dài và giá dầu duy trì ở mức cao. Trong khi đó, State Street Investment Management dự báo mức tăng lãi suất cộng dồn trong cả chu kỳ có thể đạt khoảng 100 điểm cơ bản.

Phản ứng sau quyết định của RBI, lợi suất trái phiếu chính phủ Ấn Độ kỳ hạn 10 năm tăng lên khoảng 7,23%, trong khi đồng rupee tiếp tục giao dịch gần mức thấp kỷ lục, quanh 96,4 rupee đổi 1 USD. Chỉ số chứng khoán Nifty 50 giảm nhẹ khoảng 0,3%.

RBI chưa lựa chọn biện pháp mạnh hơn như nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc để hút thanh khoản khỏi hệ thống ngân hàng. Thống đốc Malhotra cho biết ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục kết hợp linh hoạt các công cụ quản lý thanh khoản, trong đó ưu tiên bán trái phiếu và các nghiệp vụ hoán đổi ngoại hối.

Giới phân tích cho rằng hướng đi của chính sách tiền tệ Ấn Độ trong những tháng tới sẽ phụ thuộc chủ yếu vào diễn biến giá dầu, lạm phát lương thực, tác động của El Niño và xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ toàn cầu. Quyết định lần này cho thấy RBI bắt đầu chuyển trọng tâm từ hỗ trợ tăng trưởng sang chủ động kiềm chế rủi ro lạm phát, trong khi vẫn tận dụng nền tảng tăng trưởng tương đối vững chắc của nền kinh tế lớn thứ ba châu Á.