An Giang kiến tạo Phú Quốc thành khu kinh tế đặc biệt

Nhà ga T2, thuộc dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đang được đẩy nhanh hoàn thiện. Ảnh: TTXVN phát

An Giang kiến tạo đặc khu Phú Quốc là khu kinh tế đặc biệt nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước, mở ra không gian phát triển “đảo Ngọc” trở thành cực tăng trưởng mới, trung tâm du lịch sinh thái biển cao cấp; đồng thời, giữ vững thế trận quốc phòng, an ninh vùng biển Tây Nam của Tổ quốc.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã xác định phát triển Phú Quốc từng bước trở thành một cực tăng trưởng mới, trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp có sức cạnh tranh quốc tế, đủ năng lực thu hút các sự kiện lớn trên thế giới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ thông tin, Phú Quốc đã hình thành nền tảng kinh tế - xã hội phát triển năng động. Giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn đầu tư toàn xã hội huy động trên địa bàn đạt khoảng 114.828 tỷ đồng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 198.512 tỷ đồng.

Trong 10 tháng năm 2026, Phú Quốc đón hơn 9,2 triệu lượt khách, tăng 30,4% so với cùng kỳ, vượt 8,8% kế hoạch năm; trong đó có trên 2,1 triệu lượt khách quốc tế, tăng 59,4%, vượt 6,4% kế hoạch. Đặc khu Phú Quốc không chỉ là trung tâm nghỉ dưỡng hàng đầu mà còn có quan hệ kinh tế trực tiếp với thị trường toàn cầu và các trung tâm sản xuất, dịch vụ trên đất liền của tỉnh.

Phú Quốc nằm trong vịnh Thái Lan, thuộc vùng biển Tây Nam của Việt Nam, kết nối với đất liền qua các đầu mối Hà Tiên, Rạch Giá và với thị trường trong nước, quốc tế qua Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Diện tích tự nhiên 575,29 km², tổ chức phát triển trên đảo gắn với quản lý, khai thác không gian biển xung quanh theo quy hoạch, bảo đảm thống nhất giữa vận tải, du lịch biển, nuôi biển, bảo tồn tài nguyên và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030, Khu kinh tế đặc biệt Phú Quốc lấy các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao, du lịch sinh thái biển và kinh tế số làm động lực dẫn dắt. Theo kế hoạch phát triển giai đoạn này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội dự kiến huy động hơn 195.000 tỷ đồng; đến năm 2030, tổng giá trị sản phẩm (GRDP) của Phú Quốc đạt trên 66.290 tỷ đồng, đón khoảng 15 triệu lượt khách du lịch trong và ngoài nước.

Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa nhấn mạnh, một yếu tố quan trọng là Phú Quốc được chọn đăng cai Hội nghị cấp cao APEC 2027. Để phục vụ sự kiện quốc tế này, đặc khu tập trung triển khai 21 dự án công trình thiết yếu như hạ tầng hàng không, trung tâm hội nghị quốc tế, giao thông kết nối đô thị và các cơ sở dịch vụ cao cấp. Việc đầu tư đồng bộ đó không chỉ bảo đảm phục vụ thành công APEC 2027 mà còn tạo ra năng lực hạ tầng vượt trội để khai thác thương mại và du lịch lâu dài sau sự kiện.

Bên cạnh du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, Phú Quốc ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như hội nghị và triển lãm (MICE), dịch vụ văn hóa giải trí, y tế và giáo dục chất lượng cao, thương mại và logistics, dịch vụ số, nghiên cứu bảo tồn sinh thái biển và nuôi biển công nghệ cao; đồng thời nghiên cứu đề xuất các mô hình kinh tế mới như khu thương mại tự do, khu phi thuế quan tại Phú Quốc khi đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Đối với quốc phòng, an ninh và đối ngoại, với vị trí tiền tiêu thuộc vùng biển Tây Nam, mô hình Khu kinh tế đặc biệt Phú Quốc được thiết kế kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế biển với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Chính quyền đặc khu phối hợp chặt chẽ với các lực lượng quân sự, công an, biên phòng thực hiện quản lý nghiêm ngặt cửa ngõ hàng không, đường biển, kiểm soát xuất nhập cảnh, an ninh tài chính, an ninh mạng, bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 ngày 24/8/2026, Nghị định số 378/2026/NĐ-CP ngày 1/10/2026 của Chính phủ kiến tạo Khu kinh tế đặc biệt Phú Quốc đạt tiêu chí về vị trí chiến lược, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh; tiêu chí về cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên; tiêu chí về không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát, quy mô dân số và diện tích tự nhiên.

Khu kinh tế đặc biệt Phú Quốc được tỉnh An Giang thiết kế theo lộ trình 3 giai đoạn mang tính chiến lược. Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2027, hoàn thiện hồ sơ pháp lý trình HĐND tỉnh thông qua, gửi Bộ Tài chính thẩm định và trình Chính phủ ban hành Nghị quyết công nhận; hoàn thiện các phương án phân cấp bộ máy, hoàn thành các công trình hạ tầng trọng điểm phục vụ APEC 2027 và phê duyệt phương án khai thác sau sự kiện.

Giai đoạn 2028 - 2030, vận hành ổn định bộ máy khu kinh tế đặc biệt, mở rộng hệ thống dịch vụ quốc tế, hoàn thành các mục tiêu cao về môi trường (xử lý rác thải, nước sạch), đầu tư hạ tầng xã hội, y tế, giáo dục và nhà ở cho người lao động.

Giai đoạn 2031 - 2050, nâng cao hàm lượng công nghệ, tri thức trong các ngành dịch vụ, khẳng định vị thế Phú Quốc là trung tâm kinh tế biển và du lịch sinh thái đạt đẳng cấp hàng đầu thế giới.

Tác động lan tỏa của Khu kinh tế đặc biệt Phú Quốc không chỉ giới hạn trên đảo mà còn tạo động lực tăng trưởng cho toàn vùng. Các địa bàn kết nối trên đất liền của tỉnh An Giang như Hà Tiên, Rạch Giá, Kiên Hải, Thổ Châu và các trung tâm phụ cận sẽ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng dịch vụ, vận tải hàng hải, thực phẩm, nguồn nhân lực và y tế chất lượng cao. Việc kiến tạo Phú Quốc là khu kinh tế đặc biệt sẽ là đòn bẩy lịch sử, hiện thực hóa khát vọng đưa "đảo Ngọc" cất cánh, xứng đáng là biểu tượng phát triển kinh tế biển hiện đại, sinh thái và bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.