Việt Nam - Nhật Bản tăng cường hợp tác về môi trường, nông nghiệp và kinh tế biển

 

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam từ ngày 8-11/11, ngày 9/11, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Môi trường Nhật Bản Sasagawa Hiroyoshi đã trao Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai Bộ trong lĩnh vực môi trường. Văn kiện mở ra cơ hội tăng cường hợp tác về công nghệ môi trường, phát triển thị trường carbon và kinh tế tuần hoàn, góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Theo nội dung Bản ghi nhớ, hai bên sẽ tăng cường hợp tác trong tám nhóm lĩnh vực, trọng tâm là giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển công nghệ carbon thấp, thị trường carbon và Cơ chế Tín chỉ chung (JCM) trong khuôn khổ Điều 6 của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu; quản lý, tái chế chất thải và phát triển kinh tế tuần hoàn; kiểm soát ô nhiễm nước, không khí và rác thải nhựa. Hợp tác cũng được mở rộng sang công nghệ quan trắc và cảnh báo sớm, quy hoạch môi trường, phát triển đô thị bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Để triển khai các nội dung trên, hai Bộ sẽ thúc đẩy đối thoại chính sách, trao đổi chuyên gia, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khả thi và chuyển giao công nghệ. Các hoạt động này được kỳ vọng tạo điều kiện cho doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu hai nước tham gia phát triển các dự án môi trường, nhất là trong những lĩnh vực Việt Nam đang có nhu cầu lớn về công nghệ và nguồn lực đầu tư.

Trước đó, trong các hoạt động làm việc tại Tokyo, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đã hội đàm với Bộ trưởng Môi trường Nhật Bản Sasagawa Hiroyoshi và đồng chủ trì Đối thoại Chính sách Môi trường Việt Nam- Nhật Bản cùng Quốc vụ khanhShogo Azemoto. Hai bên ghi nhận những kết quả hợp tác trong triển khai JCM, kiểm kê khí nhà kính, xử lý chất thải, phát điện từ rác và quản lý rác thải điện tử, đồng thời thống nhất thúc đẩy hợp tác về thị trường carbon, kinh tế tuần hoàn và kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Một trong những nội dung được chú trọng là phát triển các dự án tín chỉ carbon trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, xử lý chất thải và nông nghiệp giảm phát thải, gắn với hoàn thiện cơ chế JCM theo Điều 6.2 của Hiệp định Paris. Hai bên cũng trao đổi về tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ viễn thám trong quan trắc và giám sát môi trường, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ các hoạt động sản xuất theo hướng bền vững.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề nghị Nhật Bản hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ xử lý rơm rạ sau thu hoạch, một trong những nguồn phụ phẩm nông nghiệp lớn tại Việt Nam. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 61 triệu tấn rơm rạ, trong đó Đồng bằng sông Cửu Long chiếm gần một nửa. Việc phát triển công nghệ thu hồi năng lượng và xử lý hiệu quả lượng tro, xỉ sau quá trình đốt được xem là hướng hợp tác có tiềm năng, góp phần tận dụng nguồn phụ phẩm, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao giá trị kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.

Bên cạnh hợp tác môi trường, Việt Nam và Nhật Bản cũng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực kinh tế biển. Tại Đối thoại Chính sách biển Việt Nam - Nhật Bản ở Tokyo, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng phụ trách Chính sách biển Nhật Bản Toshiharu Furukawa đã trao đổi về quản lý, khai thác tài nguyên biển và phát triển kinh tế đại dương theo hướng bền vững.

Hai bên đã ký Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chính sách biển và đại dương, tập trung vào quản trị và quy hoạch không gian biển, nghiên cứu khoa học biển, bảo tồn hệ sinh thái, bảo vệ môi trường và khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên biển. Trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đề xuất tăng cường hợp tác xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ số đại dương, ứng dụng AI trong quản lý biển, khảo sát biển sâu, nghiên cứu tài nguyên biển và carbon xanh, đồng thời đẩy mạnh hợp tác kiểm soát rác thải đại dương và ứng phó sự cố tràn dầu.

Đặc biệt, hai bên quan tâm thúc đẩy khảo sát tiềm năng năng lượng tái tạo ngoài khơi và kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Đây là những lĩnh vực có dư địa hợp tác giữa Nhật Bản, quốc gia có thế mạnh về công nghệ và kinh nghiệm quản lý, với Việt Nam, nơi có nhu cầu phát triển các nguồn năng lượng mới phục vụ tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi năng lượng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm việc với chính quyền và doanh nghiệp tỉnh Yamanashi nhằm thúc đẩy hợp tác nông nghiệp công nghệ cao và mở rộng thị trường nông sản hai nước.

Tại cuộc hội đàm với Thống đốc tỉnh Yamanashi Nagasaki Kotaro, hai bên nhất trí tăng cường thương mại nông sản, hợp tác nghiên cứu giống cây trồng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Một trong những kết quả đáng chú ý là hai bên thống nhất ưu tiên hoàn tất thủ tục mở cửa thị trường đối với bưởi Việt Nam và nho Nhật Bản, phấn đấu đưa các sản phẩm vào thị trường của nhau trong mùa vụ năm 2027.

Sau đó, hai bên sẽ tiếp tục thúc đẩy mở cửa thị trường đối với chanh leo của Việt Nam và đào của Nhật Bản. Đây là những sản phẩm có tiềm năng thương mại, góp phần đa dạng hóa nguồn cung và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp nông nghiệp hai nước.

Ngoài thương mại nông sản, Việt Nam đề nghị tỉnh Yamanashi chia sẻ kinh nghiệm phát triển nhà kính công nghệ cao, kỹ thuật canh tác trên đất dốc, đất phèn, công nghệ chế biến và bảo quản nông sản, cũng như các giải pháp quản lý rừng đầu nguồn và phòng chống thiên tai. Hợp tác khoa học công nghệ được kỳ vọng góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản Việt Nam.

Trong khuôn khổ chương trình làm việc tại Yamanashi, Hội nghị Giao thương nông lâm thủy sản Việt Nam - Yamanashi được tổ chức với sự tham dự của khoảng 60 đại biểu, đại diện các cơ quan quản lý và doanh nghiệp hai bên. Hội nghị tạo điều kiện để doanh nghiệp tìm hiểu quy định nhập khẩu, trao đổi thông tin thị trường và kết nối đối tác. Ngoài các sản phẩm trái cây như nho, đào, bưởi da xanh và chanh leo, các doanh nghiệp cũng quan tâm mở rộng hợp tác đối với cà phê, gạo, matcha và những sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao.