Anh đàm phán với các “ông lớn” khai khoáng, bảo đảm nguồn cung kim loại quốc phòng

Hoạt động khai khoáng của Glencore. Ảnh minh họa: Glencore

Động thái này cho thấy an ninh chuỗi cung ứng hiện trở thành một phần không thể tách rời của an ninh quốc gia.

Trong nỗ lực của chính phủ nhằm “chống sốc” cho chuỗi cung ứng của các nhà thầu quốc phòng trong nước, các “ông lớn” trong lĩnh vực khai khoáng như Glencore, Rio Tinto và Anglo American được cho là đã gặp gỡ các quan chức của Anh trong những tháng gần đây. Một phương án đang được xem xét là thiết lập các thỏa thuận cung ứng, theo đó doanh nghiệp khai khoáng cam kết dành riêng một phần sản lượng các kim loại chủ chốt cho Chính phủ Anh.

Các cuộc trao đổi giữa Chính phủ Anh và các tập đoàn khai khoáng hiện mới ở giai đoạn thăm dò, chưa có quyết định cuối cùng. Tiến trình này do Bộ Kinh doanh và Thương mại chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng. Người phát ngôn Bộ Kinh doanh và Thương mại cho biết: “Chiến lược khoáng sản thiết yếu của chúng tôi đã vạch ra một kế hoạch rõ ràng để bảo đảm nguồn cung mà đất nước cần, thông qua nhiều biện pháp khác nhau, bao gồm cải thiện năng lực chế biến, tái chế, và hợp tác với các đối tác quốc tế để xây dựng chuỗi cung ứng vững chắc hơn".

Song song với việc cân nhắc các thỏa thuận với các doanh nghiệp khai khoáng, Bộ Quốc phòng Anh cũng đang đẩy mạnh tái chế kim loại từ các trang thiết bị đã ngừng sử dụng.

Các quan chức cũng đang nghiên cứu khả năng dự trữ một số loại khoáng sản quan trọng. Những kim loại như gallium, germanium, yttrium, cobalt, neodymium… là vật liệu thiết yếu để chế tạo linh kiện cho nhiều hệ thống quốc phòng - từ radar trên tiêm kích Typhoon của Không quân Hoàng gia, đến vũ khí laser Dragonfire của Hải quân Hoàng gia.

Tuy nhiên, nguồn cung của nhiều khoáng sản trên quy mô toàn cầu hiện do Trung Quốc chi phối, và trong nhiều trường hợp Trung Quốc kiểm soát hơn 90% công suất tinh luyện. Chính phủ các nước phương Tây ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc này, đặc biệt sau khi Bắc Kinh áp đặt các hạn chế quy mô lớn đối với xuất khẩu khoáng sản chiến lược sang Mỹ vào năm ngoái.

Đáp lại, Nhà Trắng đã triển khai hàng loạt thỏa thuận cung ứng trên toàn cầu, trong đó có thương vụ được Chính phủ Mỹ hậu thuẫn để bao tiêu sản lượng từ các dự án đồng và cobalt của Glencore tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Chính quyền Mỹ cũng đang tìm cách tập hợp các đồng minh tham gia một liên minh khoáng sản chiến lược nhằm ổn định giá và bảo đảm nguồn cung.

Chiến lược khoáng sản thiết yếu của Anh, công bố tháng 11/2025, nêu rõ chính phủ sẽ áp dụng các biện pháp tăng cường khả năng chống chịu, trong đó có thể bao gồm dự trữ thông qua các cơ chế mua sắm.