Bắc Ninh đầu tư hơn 35.800 tỷ đồng nâng cấp hệ thống đê điều, thủy lợi

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Lê Xuân Lợi, tỉnh đã phê duyệt, triển khai Đề án “Tu bổ, nâng cấp và đầu tư xây dựng hệ thống công trình đê điều, thủy lợi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030”, với tổng mức đầu tư dự kiến trên 35.800 tỷ đồng.

Mục tiêu của đề án là đề xuất, triển khai các phương án tu bổ, nâng cấp và đầu tư xây dựng hệ thống công trình đê điều, thủy lợi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030. Từ đó, nâng cao năng lực tưới, tiêu úng, ứng phó hiệu quả với các hình thái thời tiết cực đoan, lũ lụt, hạn hán, mưa lớn bất thường; bảo đảm an toàn cho hệ thống đê điều hiện có, giảm thiểu nguy cơ vỡ đê, sạt lở, thẩm lậu,... góp phần bảo vệ tính mạng và tài sản, ổn định đời sống của nhân dân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh.

Bắc Ninh sẽ chủ động cấp, tạo nguồn cấp nước phục vụ sinh hoạt nông thôn, đô thị, công nghiệp; trong đó, đảm bảo cấp nước tưới chủ động cho 100% diện tích lúa 2 vụ với tần suất đảm bảo 85-90%.

Đối với tiêu, thoát nước, Bắc Ninh đảm bảo yêu cầu tiêu, thoát nước qua công trình thủy lợi 100% diện tích đất đô thị, công nghiệp, sản xuất nông nghiệp, thủy sản với tần suất mưa thiết kế 10%. Chủ động tiêu, thoát nước ra sông chính, tăng cường năng lực tiêu bằng động lực phục vụ dân sinh, sản xuất.

Đối với phòng chống lũ, ngập úng trên địa bàn tỉnh: tuyến sông Đuống, Thái Bình đảm bảo chống lũ với tần suất 0,33%; tuyến sông Cầu, Cà Lồ, Thương, Lục Nam đảm bảo chống lũ với tần suất 2% và đảm bảo chống lũ lịch sử năm 2025.

Tỉnh Bắc Ninh sẽ triển khai tu bổ, nâng cấp, đầu tư xây dựng hệ thống công trình thủy lợi tại khu vực Bắc Sông Thương bảo đảm cấp nước phục vụ tổng diện tích trên 31 nghìn ha; tiêu thoát nước toàn vùng tổng diện tích 58,6 nghìn ha. Tại khu vực Nam Sông Thương bảo đảm cấp nước phục vụ tổng diện tích trên 36 nghìn ha; tiêu thoát nước toàn vùng 94,55 nghìn ha. Khu vực Bắc Đuống cấp nước tổng diện tích trên 42,8 nghìn ha; tiêu thoát nước toàn vùng 49,91 nghìn ha. Khu vực Nam Đuống cấp nước tổng diện tích trên 31,3 nghìn ha; tiêu thoát nước toàn vùng 58,08 nghìn ha.

Tu bổ, nâng cấp, đầu tư xây dựng hệ thống đê điều, đối với các tuyến đê từ cấp III trở lên Bắc Ninh sẽ xây dựng nâng cao cao trình mặt đê đảm bảo chống thiết kế và lũ lịch sử kết hợp giao thông và cảnh quan môi trường phục vụ đa mục tiêu. Theo đó, mở rộng mặt đê, cơ đê, đường hàng lang chân đê và chỉnh trang các tuyến đê đảm bảo yêu cầu về giao thông bằng giải pháp trải bê tông hoặc trải Asphanlt dự kiến có chiều rộng mặt B=(7÷12,5)m (cứng hoá mặt từ 5÷10,5m, lề hai bên rộng 1,0m), đối với các vị trí đê qua khu dân cư dự kiến chiều rộng mặt B= (6÷9,5) m (cứng hoá mặt từ (5÷7,5)m, lề hai bên rộng 1,0m) kết hợp xây dựng hệ thống điện chiếu sáng nhằm đảm bảo giao thông đi lại trên đê. Xây dựng mới các cống qua đê xuống cấp, bị sự cố và nối dài cống theo mặt cắt đê mở rộng, các kè xuống cấp và các khu vực có nguy cơ sạt lở, bãi sông hẹp sẽ đầu tư cải tạo, xây mới đảm bảo yêu cầu chống lũ.

Đối với các tuyến đê bối, Bắc Ninh xây dựng mở rộng, hoàn thiện mặt cắt, cứng hoá mặt đê đảm bảo chiều rộng mặt đê dự kiến từ (6÷10,5)m kết hợp đầu tư xây dựng mới các tràn xả lũ, cống qua đê và kè mái đê nhằm đảm bảo an toàn chống xói lở khi lũ tràn đê.

Đối với các tuyến đê bao (đê sông), Bắc Ninh xây dựng mở rộng, hoàn thiện mặt cắt cứng hoá mặt đê đảm bảo chiều rộng mặt đê dự kiến từ (6÷10,5)m kết hợp xây dựng mở rộng các cống qua đê đảm bảo tiêu thoát nước trong trường hợp xảy ra lũ tràn đê và mưa lớn nhằm đảm bảo tiêu thoát nước kịp thời giảm thiểu tối đa thời gian ngập lụt cho khu vực đê bảo vệ. Gia cố kè mái đê tại các vị trí sát sông nhằm đảm bảo an toàn cho công trình chống xói lở khi lũ tràn đê...

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh Đặng Công Hưởng, tỉnh có hệ thống sông ngòi, thủy nông phức tạp, giữ vị trí chiến lược trong lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình.

Hệ thống này bao gồm các tuyến sông lớn như sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam và sông Đuống, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc tưới tiêu cho nông nghiệp, cấp nước cho công nghiệp và sinh hoạt, đồng thời hệ thống đê điều cũng là tuyến phòng thủ trọng yếu trước các trận lũ lớn.

Tuy nhiên, hệ thống thủy lợi và đê điều của tỉnh hiện còn nhiều bất cập, đó là nhiều tuyến đê, kè, cống và trạm bơm quan trọng được xây dựng từ lâu đã xuống cấp, chưa đáp ứng được tiêu chuẩn chống lũ theo thiết kế mới và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan. Sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, đô thị và làng nghề đã gây áp lực lớn lên hệ thống thủy nông, vừa phải đáp ứng nhu cầu cấp nước tăng cao, nhu cầu tiêu thoát nước nhanh kịp thời cho khu công nghiệp, dân sinh, vừa phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngày càng nghiêm trọng...

Hiện nay, hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có 288 hồ chứa nước, 21 đập dâng, 1.452 trạm bơm tưới, tiêu các loại. Hệ thống kênh mương có hơn 10.240 km các loại. Các công trình thuỷ lợi đảm bảo tưới cho gần 144.700 ha đất canh tác hàng năm (trong đó đất lúa hơn 100.000 ha). Hệ thống công trình tiêu úng đảm bảo tiêu cho hơn 100.000 ha, diện tích tiêu còn tồn tại úng ngập khoảng 18.000 ha.

Theo Quyết định phân cấp đê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh hiện có tổng số 592,383 km đê; trong đó có 79,380 km đê cấp I (3 tuyến); 80,790 km đê cấp II (3 tuyến), 132,991 km đê cấp III (5 tuyến), 56,2 km đê cấp IV (3 tuyến) và 243,022 km đê cấp V dọc theo 6 con sông chính gồm Thái Bình, Đuống, Cầu, Cà Lồ, Thương, Lục Nam.

Các công trình trên đê gồm có 265 cống qua đê, 101 kè với tổng chiều dài gia cố trên 114,475 km, 13 trụ sở Hạt quản lý đê, 14 kho kín chứa vật tư, 191 điếm canh đê.