Bãi bỏ khu phân lũ sông Hồng, tăng vai trò thủy điện Sơn La

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản hợp nhất (văn bản số 47/VBHN-BNNMT) về việc bãi bỏ sử dụng các khu phân lũ, làm chậm lũ thuộc hệ thống sông Hồng, đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong chiến lược phòng, chống lũ khu vực Bắc Bộ sau khi công trình thủy điện Sơn La tham gia cắt lũ cho hạ du.

*Thủy điện Sơn La phối hợp các hồ điều tiết, cắt giảm lũ cho hạ du

Theo văn bản do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp ký ban hành, việc bãi bỏ áp dụng đối với các khu chậm lũ Tam Thanh, Lập Thạch thuộc tỉnh Phú Thọ; Lương Phú - Quảng Oai, Ba Vì thuộc TP Hà Nội và hệ thống phân lũ sông Đáy. Các khu vực này trước đây được quy định trong Quy chế phân lũ, chậm lũ thuộc hệ thống sông Hồng ban hành kèm theo Nghị định số 62/1999/NĐ-CP nhằm bảo vệ an toàn cho Thủ đô Hà Nội.

Một góc nhà máy thủy điện Sơn La. Ảnh: Huy Hùng/TTXVN

Việc bãi bỏ có hiệu lực kể từ khi công trình thủy điện Sơn La chính thức tham gia nhiệm vụ cắt lũ cho hạ du. Theo quy định mới, các giải pháp phòng, chống lũ hệ thống sông Hồng sẽ được điều chỉnh theo hướng bảo đảm an toàn cho Thủ đô Hà Nội và đồng bằng sông Hồng phù hợp với quy hoạch đê điều và phòng chống lũ của các tuyến sông có đê.

Một trong những giải pháp trọng tâm là sử dụng thủy điện Sơn La phối hợp cùng các hồ Hòa Bình, Tuyên Quang và Thác Bà để vận hành liên hồ, điều tiết và cắt giảm lũ cho vùng hạ du.

Dung tích phòng lũ được dành cho hệ thống hồ chứa gồm: Hồ Sơn La và hồ Hòa Bình trên sông Đà: 7 tỷ m3; Hồ Tuyên Quang: 1 tỷ m3; Hồ Thác Bà: 450 triệu m3

Việc vận hành liên hồ phải bảo đảm lưu lượng lũ trên sông Hồng tại trạm thủy văn Sơn Tây không vượt quá 28.000m3/s; tại trạm thủy văn Hà Nội không vượt quá 20.000m3/s và mực nước sông Hồng tại Hà Nội không vượt quá 13,40m.

Trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng đối với hệ thống đê điều hoặc xuất hiện trận lũ có chu kỳ lớn hơn 500 năm nhưng nhỏ hơn mức lũ thiết kế của hồ Sơn La (tần suất 10.000 năm), cơ quan chức năng được phép sử dụng một phần dung tích chống lũ của công trình để cắt giảm lũ cho hạ du nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn hồ chứa.

*Nâng cấp hệ thống sông Đáy

Cùng với với việc bãi bỏ các khu phân lũ, Chính phủ yêu cầu quy hoạch, cải tạo và nâng cấp hệ thống công trình đầu mối, đê sông Đáy và nạo vét lòng dẫn sông Đáy.

Cầu Long Biên bắc qua Sông Hồng. Ảnh: Minh Quyết - TTXVN

Theo đó, sông Hồng sẽ được chủ động đưa nước sang sông Đáy với lưu lượng mùa kiệt từ 30 - 100m3/s và mùa lũ từ 600 - 800m3/s nhằm phục vụ cấp nước sinh hoạt, sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội và cải thiện môi trường.

Đặc biệt, hệ thống sông Đáy phải bảo đảm khả năng thoát tối đa 2.500m3/s để dự phòng khi xuất hiện lũ lớn hơn chu kỳ 500 năm trên hệ thống sông Hồng hoặc xảy ra sự cố nghiêm trọng đối với hệ thống đê điều khu vực nội thành Hà Nội.

Các tuyến đê sông Hồng - sông Thái Bình cùng các tuyến đê bảo vệ khu vực Tam Thanh, Lập Thạch, Lương Phú - Quảng Oai, Ba Vì cũng sẽ được củng cố, nâng cấp đạt tiêu chuẩn thiết kế.

*Trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương

Theo văn bản hợp nhất, Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia có trách nhiệm theo dõi sát diễn biến lũ và chỉ đạo vận hành liên hồ chống lũ theo phân công của Thủ tướng Chính phủ.

Khi xuất hiện lũ vượt tần suất 500 năm hoặc xảy ra sự cố nghiêm trọng với hệ thống đê điều nội thành Hà Nội, cơ quan này phải trình Thủ tướng quyết định công bố lệnh vận hành công trình đầu mối sông Đáy.

Bộ Công Thương được giao công bố thời điểm công trình thủy điện Sơn La chính thức hoàn thành nhiệm vụ tham gia cắt lũ cho hạ du; đồng thời kiểm tra, giám sát việc vận hành các hồ Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà và Tuyên Quang theo quy trình liên hồ chứa.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương điều chỉnh quy hoạch đê điều, phòng chống lũ hệ thống sông Hồng - sông Thái Bình theo thẩm quyền.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Phú Thọ và Ninh Bình xây dựng cơ chế đầu tư tạo nguồn vốn thực hiện các giải pháp qiu hoạch, xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp các công trình đầu mối, hệ thống đê sông Đáy, nạo vét lòng dẫn sông Đáy...; củng cố nâng cấp các tuyến đê sông Hồng - sông Thái Bình để bảo vệ khu Tam Thanh, Lập Thạch, Lương Phú - Quảng Oai, Ba Vì đạt tiêu chuẩn thiết kế.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố Hà Nội và Ninh Bình tổ chức lập, điều chỉnh nội dung phương án phòng, chống lũ của tuyến sông có đê, phương án phát triển hệ thống đê điều sông Đáy thuộc phạm vi quản lý của địa phương trong quy hoạch tỉnh phù hợp với quy hoạch tài nguyên nước, thủy lợi và phòng, chống thiên tai, quy hoạch đê điều và phòng, chống lũ của tuyến sông có đê hệ thống các sông: sông Hồng - sông Thái Bình, sông Đáy; chỉ đạo việc lập, phê duyệt điều chỉnh hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất; bố trí sắp xếp lại dân cư, xây dựng cơ sởhạ tầng phù hợp với quy hoạch tài nguyên nước, thủy lợi và phòng, chống thiên tai; quy hoạch đê điều và phòng, chống lũ của tuyến sông có đê; quy hoạch tỉnh; tổ chức quản lý và thực hiện quy hoạch theo quy định; triển khai thực hiện đầu tư các dự án theo quy hoạch.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Phú Thọ chỉ đạo, tổ chức thực hiện củng cố, nâng cấp các tuyến đê bảo vệ khu vực Tam Thanh, Lập Thạch, Lương Phú - Quảng Oai, Ba Vì theo tiêu chuẩn thiết kế.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có đê thuộc hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình chỉ đạo, tổ chức thực hiện củng cố, nâng cấp các tuyến đê sông theo tiêu chuẩn thiết kế.

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo khảo sát, đánh giá các công trình đầu mối phân lũ sông Đáy hiện có; quyết định phương án cải tạo hoặc xây dựng mới và quản lý thực hiện đầu tư các công trình đầu mối đáp ứng yêu cầu phòng chống lũ trong tình hình mới.