Bài toán khó của Fed trước áp lực lạm phát và tăng trưởng

Trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại Washington DC. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Giá tiêu dùng lõi, loại trừ tác động của giá thực phẩm và năng lượng, đã tăng 0,3% trong tháng 8/2026, cao hơn dự kiến, trong khi lạm phát toàn phần tăng 0,4%, đưa mức tăng lên 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Warsh chưa cam kết thực hiện bất kỳ hành động cụ thể nào về lãi suất, nhưng gần đây ông lập luận rằng Fed sẽ cần tăng lãi suất nếu lạm phát không hạ nhiệt. Ông vẫn để ngỏ khả năng giữ nguyên lãi suất nếu ông và các quan chức Fed quyết định không hành động tại cuộc họp ngày 15-16/9. Tuy nhiên, trong bối cảnh vai trò lãnh đạo Fed của ông đang chịu sự giám sát chặt chẽ, việc không hành động sau những cảnh báo lạm phát lặp đi lặp lại của ông sẽ khiến ông khó thuyết phục thị trường rằng lần tới ông thực sự nghiêm túc.

Theo Bloomberg, Fed đang đứng trước khả năng tiếp tục nâng lãi suất, song công cụ chính sách tiền tệ truyền thống có thể không đủ hiệu quả để xử lý những nguyên nhân đang thúc đẩy lạm phát hiện nay. Hai động lực đáng chú ý là giá năng lượng tăng do xung đột với Iran và nhu cầu đầu tư lớn vào trí tuệ nhân tạo (AI), vốn khó bị kiềm chế chỉ bằng việc tăng chi phí vay.

Số liệu mới nhất cho thấy chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ trong tháng 8/2026 tăng 0,4% so với tháng 7 và 5,4% so với cùng kỳ năm trước. PPI lõi (không tính thực phẩm và năng lượng) tăng 0,2% so với tháng 7 và 4,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá năng lượng tăng mạnh kể từ khi xung đột Iran bùng phát, trong khi làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và đầu tư AI cũng làm gia tăng nhu cầu đối với thiết bị điện tử, điện năng và các nguồn lực khác.

Diễn biến trên đặt Fed trước bài toán chính sách phức tạp trước thềm cuộc họp ngày 15-16/9. Lãi suất cao hơn có thể làm giảm nhu cầu tiêu dùng và đầu tư nói chung, nhưng ít có khả năng giải quyết trực tiếp cú sốc nguồn cung năng lượng hoặc ngăn các tập đoàn công nghệ tiếp tục chi mạnh cho AI.

Trong một diễn biến khác có thể làm gia tăng thêm sức ép lạm phát, tờ The Washington Post cho biết đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc chi 5.000 USD cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành nếu đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện sau cuộc bầu cử giữa kỳ đang gây tranh luận, cả trong nội bộ đảng Cộng hòa. Ông Trump gọi khoản tiền này là “Cổ tức Trump”, cho rằng đây là cách người dân được hưởng lợi từ sức mạnh và thành công của nền kinh tế Mỹ, đồng thời yêu cầu khoản tiền phải được chi tiêu tại Mỹ.

Tuy nhiên, kế hoạch trên có thể tiêu tốn hơn 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nợ công Mỹ vừa vượt 40.000 tỷ USD và thâm hụt ngân sách hàng năm vẫn ở mức rất cao. Việc bơm một lượng tiền lớn vào nền kinh tế khi lạm phát đang tăng trở lại có thể đẩy giá cả và lãi suất lên cao hơn. Đề xuất của ông Trump được đưa ra vào thời điểm PPI tăng 5,4% và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh, do đó có thể làm phức tạp thêm bài toán chống lạm phát của Fed cũng như tranh luận về tính bền vững của tài khóa Mỹ./