Bàn giải pháp phát triển xuất nhập khẩu vùng ĐBSCL

Ngày 6/9, tại thành phố Cần Thơ, Bộ Công Thương đã chủ trì tổ chức Hội nghị Xúc tiến thương mại và phát triển xuất nhập khẩu vùng đồng bằng sông Cửu Long. Hội nghị nhằm chia sẻ, trao đổi thông tin để triển khai các giải pháp đẩy mạnh công tác hỗ trợ, liên kết chặt chẽ, hiệu quả hơn trong và ngoài vùng về xúc tiến thương mại và phát triển xuất nhập khẩu cho vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đó, hội nghị đã tập trung bàn thảo 6 nhóm vấn đề trong hợp tác phát triển các hoạt động xúc tiến thương mại và xuất nhập khẩu vùng Đồng bằng sông Cửu Long như: phương hướng phát triển các nhóm ngành có lợi thế xuất khẩu của vùng về lúa gạo, thủy sản, trái cây, rau màu; chế biến thực phẩm, chế biến thức ăn chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, sản xuất đồ gỗ và thủ công mỹ nghệ, công nghiệp cơ khí, hóa chất, vật liệu xây dựng. Cùng đó là xây dựng thương hiệu hàng hóa chất lượng cao, tham gia sâu vào mạng lưới phân phối và chuỗi giá trị toàn cầu, phát triển thị trường xuất khẩu cho các sản phẩm thế mạnh của vùng; đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển thương mại vùng; liên kết xúc tiến thương mại quy mô vùng cho các nhóm sản phẩm thế mạnh...

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm 2024 toàn vùng ước đạt 6,12%, trong đó có một số địa phương đạt mức tăng khá như: Trà Vinh 10,27%, Hậu Giang 8,04%, Cà Mau 6,96%. Nửa đầu năm 2024, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 19,5 tỷ đồng, xuất siêu 6,6 tỷ USD, trong đó xuất khẩu hàng hóa đạt 13,1 tỷ USD, tăng 12,8% so với năm 2023, có 3 địa phương có kim ngạch xuất khẩu đạt tỷ USD là Long An, Tiền Giang và Đồng Tháp. Nhập khẩu đạt 6,48 tỷ USD, tăng 15,6% so với cùng kỳ.

Tuy nhiêu, theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, quy mô kinh tế của vùng chỉ chiếm hơn 12% so cả nước, tăng trưởng kinh tế tại một số địa phương còn chậm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa đạt yêu cầu, hoạt động liên kết vùng còn hạn chế, chưa đi vào chiều sâu, một số thỏa thuận liên kết còn mang tính hình thức, chưa hình thành được các cụm sản xuất, dịch vụ liên kết ngành. Hạ tầng giao thông kết nối liên vùng hạ tầng kinh tế kỹ thuật cấp Vùng chưa phát triển đồng bộ, khả năng thu hồi nguồn lực đầu tư thấp, chất lượng nguồn nhân lực cải thiện chậm, chưa đáp ứng yêu cầu…

Thứ trưởng Phan Thị Thắng cho biết: Để Đồng bằng sông Cửu Long phát triển xứng tầm thì một trong những giải pháp quan trọng là thúc đẩy liên kết vùng trong xúc tiến thương mại và xuất nhập khẩu nhằm quy tụ và tối ưu các nguồn lực của các địa phương trong vùng phục vụ phát triển bền vững…

Theo ông Nguyễn Thực Hiện, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, thành phố Cần Thơ cũng như các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đã đạt được nhiều kết quả nổi bật về kinh tế - xã hội nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế hiện có. Một trong những nguyên nhân là lĩnh vực logistics chưa phát triển, tạo thành điểm nghẽn, hạn chế năng lực cạnh tranh, cơ hội đưa sản phẩm của vùng đến với người tiêu dùng. Để phát triển nhanh và bền vững, vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần phát huy lợi thế cạnh tranh, lợi thế so sánh, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu…

Theo ông Trần Quốc Toàn, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, để thúc đẩy phát triển xuất nhập khẩu hàng hóa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh, thành của vùng và đặc biệt là Ủy ban điều phối vùng cần tiếp tục tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, đặc biệt là phát triển mạng lưới giao thông; triển khai nghiên cứu các giải pháp khoa học công nghệ để phát triển sản xuất xuất khẩu bền vững.

Cùng với đó, các tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường các hoạt động thu hút đầu tư; tăng cường xúc tiến thương mại trên nền tảng số giúp các doanh nghiệp, địa phương khai thác tốt các thông tin về cửa khẩu, xuất nhập khẩu hàng hóa; phát triển các loại hình dịch vụ gắn với phát triển kinh tế cửa khẩu, trọng tâm là dịch vụ logistics, đại lý hải quan, tư vấn pháp luật, kiểm nghiệm, kiểm dịch theo hướng chất lượng, văn minh, hiện đại, nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí cho các doanh nghiệp, thương nhân tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn; đồng thời, khuyến khích phát triển một số loại dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao...

Theo Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, rất nhiều nhóm ngành hàng của Việt Nam đã vượt mốc kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỷ USD, như nhóm hàng rau quả, gạo, tôm..., phần lớn đến từ Đồng bằng sông Cửu Long. Riêng mặt hàng gạo, năm 2024, ước tính tổng lượng gạo xuất khẩu cả nước vẫn duy trì mức trên 8 triệu tấn, trong đó riêng vùng đồng bằng sông Cửu Long 7,6 triệu tấn.

Tính chung đến nay, vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang đóng góp khoảng 31% GDP toàn ngành nông nghiệp với khoảng 50% sản lượng lúa, 95% lượng gạo xuất khẩu, 65% sản lượng thuỷ sản nuôi, khai thác, 60% lượng cá xuất khẩu và xấp xỉ 70% trái cây các loại... Trong Top các địa phương có sản lượng nuôi, khai thác thuỷ hải sản cung ứng cho thị trường toàn cầu, tập trung hầu hết tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long gồm: Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre, Kiên Giang (con tôm); các tỉnh như An Giang, Ðồng Tháp thì nổi tiếng với con cá da trơn.

Tuy có nhiều thế mạnh, song kinh tế ở Đồng bằng sông Cửu Long được nhìn nhận là phát triển vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Ngoài ra, việc phát triển này còn đứng trước những thách thức như biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên nước, xâm nhập mặn... Vì vậy, đánh giá đúng tiềm năng, thách thức, có những giải pháp phát triển phù hợp là rất cần thiết, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long trở thành vùng có trình độ phát triển khá so với cả nước.